Η Κριστίν Λαγκάρντ βάζει τέλος στην «τυραννία της ομοφωνίας» στην ΕΕ, στηρίζοντας σχήματα «συνασπισμών προθύμων» για κρίσιμες οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Στο επίκεντρο η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και η ολοκλήρωση των κεφαλαιαγορών.
Με μια πολιτικά φορτισμένη παρέμβαση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ στέλνει σαφές μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες: η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να παραμένει όμηρος της ομοφωνίας, όταν διακυβεύεται η ανταγωνιστικότητα και η χρηματοδοτική της αρχιτεκτονική. Μιλώντας στη Wall Street Journal, υπογράμμισε ότι η ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσει «συνασπισμούς πρόθυμων» κρατών-μελών για να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις που λιμνάζουν εδώ και χρόνια.
Η αμφισβήτηση της ομοφωνίας και το παράδειγμα της ευρωζώνης
Η Λαγκάρντ χρησιμοποίησε ως επιχείρημα την ίδια τη δομή της ευρωζώνης, η οποία αριθμεί 21 χώρες, λιγότερες από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. «Δεν έχουμε τους 27 γύρω από το τραπέζι, κι όμως λειτουργεί», σημείωσε, δείχνοντας ότι η βαθύτερη οικονομική και νομισματική ενοποίηση μπορεί να προχωρεί χωρίς την πλήρη συμμετοχή όλων.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι Βρυξέλλες αναζητούν τρόπο να ξεμπλοκάρουν την ολοκλήρωση της ένωσης κεφαλαιαγορών, η οποία επαναπροσδιορίζεται ως «Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων». Στόχος είναι η εμβάθυνση των διασυνοριακών χρηματοπιστωτικών αγορών και η κινητοποίηση ιδιωτικών αποταμιεύσεων για επενδύσεις, σε μια περίοδο που η Ευρώπη υστερεί έναντι ΗΠΑ και Κίνας στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και της καινοτομίας.
Η αυξανόμενη απογοήτευση για την αργή πρόοδο έχει οδηγήσει μεγάλες χώρες –Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία– να υποστηρίξουν μια Ευρώπη «δύο ταχυτήτων», όπου πρόθυμες κυβερνήσεις θα μπορούν να προχωρούν ταχύτερα. Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει ανοίξει τη συζήτηση για «ενισχυμένη συνεργασία» όταν η ομοφωνία είναι ανέφικτη.
Τα «επείγοντα μέτρα» και το διακύβευμα για την ανάπτυξη
Η Λαγκάρντ δεν περιορίζεται σε γενικές παραινέσεις. Σύμφωνα με τη συνέντευξη, απέστειλε στους ηγέτες της ΕΕ λίστα πέντε σημείων με τίτλο «Time for action», όπου περιγράφονται «μέτρα επείγουσας ανάγκης». Στον πυρήνα τους βρίσκονται η ολοκλήρωση των κεφαλαιαγορών, η εταιρική εναρμόνιση και ο καλύτερος συντονισμός στην έρευνα.
Η ίδια εκτιμά ότι ακόμη και η μερική εφαρμογή αυτών των παρεμβάσεων θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά το αναπτυξιακό δυναμικό της Ευρώπης. Η παρέμβασή της αποκτά βαρύτητα και λόγω των σεναρίων περί πρόωρης αποχώρησής της από την ΕΚΤ, παρά το ότι η θητεία της τυπικά λήγει τον Οκτώβριο του 2027. Με άλλα λόγια, η Λαγκάρντ επιχειρεί να «κλειδώσει» μια ατζέντα μεταρρυθμίσεων που υπερβαίνει το προσωπικό της χρονοδιάγραμμα.
Η ουσία όμως αφορά το στρατηγικό δίλημμα της ΕΕ: θα επιλέξει την ταχύτητα και το βάθος της ενοποίησης μέσω συνασπισμών προθύμων ή θα συνεχίσει να θυσιάζει την οικονομική της ισχύ στον βωμό της απόλυτης ομοφωνίας;
Σχόλιο 
: Η Λαγκάρντ ουσιαστικά νομιμοποιεί θεσμικά την «Ευρώπη πολλών ταχυτήτων» στον πυρήνα των κεφαλαιαγορών. Για χώρες όπως η Ελλάδα, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν συμφωνούν θεωρητικά με τους «συνασπισμούς προθύμων», αλλά αν διαθέτουν τις θεσμικές και πολιτικές προϋποθέσεις να βρεθούν μέσα σε αυτούς και όχι στην περιφέρεια των αποφάσεων.
#ΕΕ #Λαγκάρντ #ΕΚΤ #κεφαλαιαγορές #μεταρρυθμίσεις
