Την αναβάθμιση της ελληνικής γλώσσας σε ρητή εθνική προτεραιότητα, με αιχμή την αξιοποίησή της στην ψηφιακή εποχή και την τεχνητή νοημοσύνη, ανέδειξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε εκδήλωση του ΥΠΕΞ για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη γλωσσική πολιτική με τη δημοκρατία, την παιδεία και τον διεθνή ρόλο της χώρας.
Σε μια ομιλία με έντονο συμβολισμό αλλά και σαφείς πολιτικές αιχμές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη στήριξη της ελληνικής γλώσσας «εθνική προτεραιότητα», μιλώντας σε εκδήλωση του υπουργείου Εξωτερικών για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Θύμισε την ιστορική ομιλία του Ξενοφώντα Ζολώτα στα αγγλικά με ελληνικές λέξεις, για να υπογραμμίσει την οικουμενικότητα της γλώσσας, η οποία πλέον αναγνωρίζεται επίσημα και από την UNESCO ως παγκόσμια σταθερά και αξία.
Η ελληνική γλώσσα ως θεμέλιο πολιτικής και πολιτισμικής ταυτότητας
Ο πρωθυπουργός περιέγραψε τα ελληνικά ως τη γλώσσα που «αναγνώρισε πρώτη τον άνθρωπο ως πολίτη, το μέτρο ως αναγκαιότητα, την ευθύτητα ως αρετή και την ελευθερία μαζί με το κάλλος ως αυταξίες». Σύνδεσε τις έννοιες αυτές με κομβικά πολιτικά γεγονότα, όπως η Γαλλική και η Αμερικανική Επανάσταση, αλλά και με τον ελληνικό Αγώνα του 1821, υποστηρίζοντας ότι τα ελληνικά λειτούργησαν ως γέφυρα της σύγχρονης Ελλάδας με τη Δύση και την Ευρώπη.
Παρουσίασε τη γλώσσα ως «άυλη πύλη προόδου και κύρους» που δίνει διακριτό ρόλο στη χώρα σε έναν κόσμο ταχύτατων μεταβολών. Επικαλέστηκε τη θέση του Μανώλη Τριανταφυλλίδη ότι η ενότητα της ελληνικής γλώσσας δεν ταυτίζεται με την ομοιομορφία, αλλά με τη συνέχεια μέσα από τη διαφορά, αναδεικνύοντας τον δυναμικό και εξελικτικό χαρακτήρα της.
Ψηφιακή εποχή, τεχνητή νοημοσύνη και κίνδυνοι για τη γραφή
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρόκληση της ψηφιακής εποχής. Μίλησε για μια «γλώσσα έτοιμη να ταξιδέψει στο απέραντο σύμπαν των αλγορίθμων και της τεχνητής νοημοσύνης», συνδέοντας το ζήτημα με τον στόχο της κυβέρνησης να δημιουργηθεί ένα από τα επτά εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη. Τόνισε ότι η τεχνολογία πρέπει να συμβαδίζει με το ανθρωπιστικό φορτίο, αλλιώς «πρόοδος μακριά από τον άνθρωπο δεν είναι ουσιαστική πρόοδος».
Παράλληλα, προειδοποίησε για τον τρόπο με τον οποίο η οθόνη υποκαθιστά το χαρτί, οι συντομογραφίες και τα εικονίδια αντικαθιστούν τη γραφή, και για το γεγονός ότι «για πρώτη φορά εκχωρήσαμε το προνόμιο της γραφής σε ένα τεχνολογικό εργαλείο». Πίσω από τη γραφή, είπε, κρύβονται ο στοχασμός και η κρίση, στοιχεία κρίσιμα για τη δημοκρατική συγκρότηση των πολιτών.
Παιδεία, ΜΜΕ και διεθνοποίηση της ελληνικής
Ο πρωθυπουργός έθεσε το πλαίσιο για μια πιο ενεργητική γλωσσική πολιτική. Αναφέρθηκε στις 81 έδρες διδασκαλίας ελληνικών στο εξωτερικό και στις δυνατότητες που δίνει η τεχνολογία για να ανοίξει η εκμάθηση της γλώσσας «παντού», προαναγγέλλοντας ότι σύντομα θα παρουσιαστούν συγκεκριμένα αποτελέσματα. Έθεσε ως ζητούμενο τον ανασχεδιασμό της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών, «με τρόπο που δεν θα αντιλαμβάνονται οι μαθητές ως αγγαρεία», αλλά και την αναβάθμιση της χρήσης της ελληνικής στα ΜΜΕ, όπου συχνά «κακοποιείται» είτε από άγνοια είτε από την υπερίσχυση της εντύπωσης έναντι της ουσίας.
Κλείνοντας, επικαλέστηκε τον Γιώργο Σεφέρη, ότι έχουμε μια ανθεκτική γλώσσα «αρκεί να μην την κακομεταχειριζόμαστε», και τον Νίκο Καζαντζάκη, που έγραφε ότι «είναι μεγάλη, είναι μαγική η δύναμη μιας λέξης. Με αυτή μπορούμε να σώσουμε και να σωθούμε». Μέσα από αυτά τα αποσπάσματα, επιχείρησε να συνδέσει τη γλωσσική πολιτική με τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας: η γλώσσα ως καταλύτης εξέλιξης, εργαλείο διαλόγου και συμμετοχής των αυριανών πολιτών στη διαμόρφωση της πραγματικότητας.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Μητσοτάκη επιχειρεί να αναβαθμίσει την ελληνική γλώσσα από πολιτισμικό σύμβολο σε στρατηγικό εργαλείο ισχύος, ιδίως στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής εκπαίδευσης. Το στοίχημα όμως θα κριθεί όχι στις διακηρύξεις, αλλά σε συνεκτική πολιτική για τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα ΜΜΕ και την οργανωμένη προβολή της ελληνικής στο εξωτερικό.
#Μητσοτάκης #ΕλληνικήΓλώσσα #ΠαγκόσμιαΗμέρα #Παιδεία #ΤεχνητήΝοημοσύνη
