Δεκατρείς χώρες από Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, μαζί με τις ΗΠΑ, υπογράφουν κοινό ανακοινωθέν για αύξηση LNG και ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία. Κεντρικός στόχος η δημιουργία «λεωφόρου ταχείας κυκλοφορίας» αμερικανικού LNG από το Αιγαίο έως την Ουκρανία.
Από την Ουάσιγκτον, στο πλαίσιο της διήμερης συνόδου «Transatlantic Gas Security Summit», δεκατρείς χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, μαζί με τις ΗΠΑ, υπέγραψαν κοινό ανακοινωθέν που σηματοδοτεί μια ακόμη στροφή της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου μακριά από τη Ρωσία και προς το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), κυρίως αμερικανικής προέλευσης.
Η δήλωση υπογραμμίζει ότι «η ευρωπαϊκή ενεργειακή ανεξαρτησία αποτελεί προϋπόθεση για την ασφάλεια και τη σταθερότητα» και περιγράφει ως βασικό εργαλείο την αύξηση των όγκων LNG, την ενοποίηση των αγορών και την οριστική απελευθέρωση της περιοχής από τις προμήθειες «από την Ανατολή».
Λεωφόρος LNG από το Αιγαίο στην Ουκρανία
Κομβικό στοιχείο του ανακοινωθέντος είναι η δέσμευση για δημιουργία μιας «λεωφόρου ταχείας κυκλοφορίας» αμερικανικού LNG, που θα ξεκινά από τερματικούς σταθμούς στο Αιγαίο και θα καταλήγει μέχρι την Ουκρανία, διασχίζοντας την ενεργειακά ευάλωτη ζώνη της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, η μείωση των γεωπολιτικών κινδύνων και η ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας των δικτύων.
Τη δήλωση υπογράφουν οι υπουργοί Ενέργειας της Ελλάδας, Ουγγαρίας, Πολωνίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Κροατίας, Σλοβακίας, Μολδαβίας, Σερβίας, Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Ουκρανίας, Λιθουανίας και ΗΠΑ. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι συμμετέχουν και χώρες που δεν ανήκουν σήμερα στο project του Κάθετου Διαδρόμου, γεγονός που διευρύνει τον γεωγραφικό και πολιτικό του ορίζοντα.
Ο ρόλος της Ελλάδας και ο Κάθετος Διάδρομος
Για την Ελλάδα, η πρωτοβουλία αυτή αναβαθμίζει τον ρόλο της ως πύλης εισόδου και διαμετακομιστικού κόμβου για το αμερικανικό και διεθνές LNG προς τα Βαλκάνια και την Ουκρανία. Στη σύνοδο συμμετέχει πυκνή εκπροσώπηση της εγχώριας ενεργειακής ελίτ: οι διευθύνοντες σύμβουλοι των Aktor, Gastrade και ΔΕΣΦΑ, καθώς και ανώτατα στελέχη της Metlen, πραγματοποιούν επαφές με μεγάλους αμερικανικούς και διεθνείς ομίλους.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, ένα πλέγμα υποδομών αγωγών και τερματικών LNG που θα επιτρέψει τη ροή φυσικού αερίου από το Νότο προς το Βορρά. Η σύνοδος θεωρείται κρίσιμη για την άρση των εμποδίων που μέχρι σήμερα περιορίζουν την εμπορική ελκυστικότητα του Διαδρόμου, αλλά και για το «κλείδωμα» μακροχρόνιων συμβολαίων με αγοραστές από Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Αμερικανικά κεφάλαια και ενεργειακή γεωπολιτική
Η αμερικανική πλευρά δίνει βαρύτητα όχι μόνο στην προώθηση του LNG, αλλά και στη χρηματοδότηση κρίσιμων υποδομών. Στη σύνοδο συμμετέχουν οι τράπεζες DFC και Exim, καθώς και ενεργειακοί κολοσσοί όπως Cheniere Energy, Woodside Energy, Venture Global, ExxonMobil, ConocoPhillips, Chevron και Sempra Infrastructure, μαζί με εταιρείες έργων όπως Bechtel και Baker Hughes.
Οι επόμενες ώρες αναμένονται καθοριστικές για το είδος και το εύρος των συμφωνιών που θα ανακοινωθούν. Κεντρικό διακύβευμα είναι κατά πόσο θα εξασφαλιστούν τραπεζικές χρηματοδοτήσεις για έργα γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο και αν θα κλείσουν συμβόλαια μακράς διάρκειας, ικανά να στηρίξουν επενδύσεις δισεκατομμυρίων σε τερματικούς, αγωγούς και αποθήκες.
Σχόλιο 
: Το κοινό ανακοινωθέν της Ουάσιγκτον δεν είναι απλώς ενεργειακή δήλωση προθέσεων, αλλά βήμα εδραίωσης ενός νέου γεωοικονομικού άξονα ΗΠΑ–Ανατολικής Ευρώπης, με την Ελλάδα σε ρόλο κομβικού διαμετακομιστή· η πραγματική του βαρύτητα θα κριθεί από το αν θα μεταφραστεί σε τραπεζικά κεφάλαια, δεσμευτικά συμβόλαια και γρήγορη υλοποίηση των υποδομών του Κάθετου Διαδρόμου.
#LNG #Ενέργεια #Ρωσία #ΗΠΑ #Ελλάδα #ΦυσικόΑέριο
