Η διακοπή του ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Druzhba πυροδοτεί ανοιχτή σύγκρουση Κιέβου με Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα. Ουγγαρία και Σλοβακία απειλούν με διακοπή ηλεκτρικού προς Ουκρανία, κλιμακώνοντας την κρίση ασφάλειας εφοδιασμού στην Κεντρική Ευρώπη.
Σε μετωπική σύγκρουση με την Ουγγαρία και τη Σλοβακία εισέρχεται η Ουκρανία, μετά τις απειλές Βουδαπέστης και Μπρατισλάβας ότι θα διακόψουν τις έκτακτες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς το Κίεβο, εάν δεν αποκατασταθούν άμεσα οι ροές ρωσικού πετρελαίου μέσω ουκρανικού εδάφους. Το ουκρανικό υπουργείο Εξωτερικών κατήγγειλε τις κινήσεις ως «τελεσίγραφα και εκβιασμό», σε μία περίοδο που η χώρα δοκιμάζεται από μαζικές ρωσικές επιθέσεις κατά της ενεργειακής της υποδομής.
Ο αγωγός Druzhba ως μοχλός πίεσης
Η αντιπαράθεση πυροδοτήθηκε από τη διακοπή των ροών ρωσικού πετρελαίου προς Ουγγαρία και Σλοβακία από τις 27 Ιανουαρίου, μετά από –κατά το Κίεβο– ρωσικό πλήγμα με drone σε εξοπλισμό αγωγού στη δυτική Ουκρανία. Ο αγωγός Druzhba, μήκους περίπου 4.000 χιλιομέτρων, αποτελεί κρίσιμη αρτηρία τροφοδοσίας για τις δύο χώρες, οι οποίες έχουν εξαιρεθεί από το εμπάργκο της ΕΕ στις εισαγωγές ρωσικών πετρελαιοειδών.
Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο δήλωσε ότι θα διακόψει τις έκτακτες προμήθειες ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ουκρανία, εάν δεν επανεκκινήσει άμεσα ο διαμετακομιστικός ρόλος της χώρας στο ρωσικό πετρέλαιο. Αντίστοιχη απειλή είχε διατυπώσει νωρίτερα ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτικά συγκυρία, καθώς βρίσκεται πίσω στις δημοσκοπήσεις ενόψει εκλογών τον Απρίλιο.
Το Κίεβο απορρίπτει τις κατηγορίες ότι «σέρνει τα πόδια του» στις επισκευές για πολιτικούς λόγους και επιμένει ότι οι ουκρανικές υπηρεσίες εργάζονται σε 24ωρη βάση για την αποκατάσταση της ζημιάς. Παράλληλα, έχει προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εναλλακτικές διαδρομές προμήθειας Ουγγαρίας και Σλοβακίας, μέσω του δικού του συστήματος μεταφοράς ή δια θαλάσσης από λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας.
Κίνδυνος για την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια
Στην ανακοίνωσή του, το ουκρανικό ΥΠΕΞ προειδοποιεί ότι οι ενέργειες Βουδαπέστης και Μπρατισλάβας «παίζουν το παιχνίδι του επιτιθέμενου» και απειλούν την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής, τη στιγμή που χιλιάδες Ουκρανοί μένουν χωρίς ρεύμα και θέρμανση στην καρδιά του χειμώνα. Υπογραμμίζει επίσης ότι οι απειλές βλάπτουν και τις ίδιες τις ενεργειακές εταιρείες των δύο χωρών, οι οποίες δραστηριοποιούνται εμπορικά στην ουκρανική αγορά.
Το Κίεβο εξετάζει την ενεργοποίηση ρητρών έκτακτης ανάγκης στον τομέα της ενέργειας, βάσει της συμφωνίας σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας θεσμική στήριξη από τις Βρυξέλλες. Την ίδια ώρα, ο Ούγγρος υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο κλιμακώνει την πίεση, απειλώντας να μπλοκάρει το επόμενο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, ενώ η Βουδαπέστη έχει ήδη συνδέσει και την έγκριση δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία με τις δικές της απαιτήσεις.
Η υπόθεση αναδεικνύει πώς η ενεργειακή αλληλεξάρτηση στην Κεντρική Ευρώπη μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικού παζαριού, σε μία συγκυρία όπου η ΕΕ προσπαθεί να μειώσει τη ρωσική επιρροή στον ενεργειακό τομέα, χωρίς να διαταράξει την ασφάλεια εφοδιασμού των πιο εκτεθειμένων κρατών-μελών.
Σχόλιο 
: Η κλιμάκωση Ουγγαρίας και Σλοβακίας δείχνει πώς η ενεργειακή ασφάλεια μετατρέπεται σε πολιτικό όπλο τόσο απέναντι στην Ουκρανία όσο και εντός της ίδιας της ΕΕ. Η εξάρτηση από τον Druzhba προσφέρει σε Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα βραχυπρόθεσμο μοχλό πίεσης, αλλά ενισχύει ταυτόχρονα τα επιχειρήματα υπέρ της ταχύτερης απεξάρτησης από ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Για τις Βρυξέλλες, το διακύβευμα είναι διπλό: να αποτραπεί μια ανθρωπιστική και ενεργειακή κρίση στην Ουκρανία και να περιοριστεί η δυνατότητα μεμονωμένων κρατών-μελών να εργαλειοποιούν την ομοφωνία σε κυρώσεις και χρηματοδότηση για εθνικά ανταλλάγματα.
#Ουκρανία #Ουγγαρία #Σλοβακία #Ενέργεια #Ρωσία #ΕΕ
