Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, επιχειρεί να επαναπλαισιώσει τη συζήτηση για το ενεργειακό και υδάτινο αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης. Με αιχμηρές δηλώσεις στην Ινδία, απορρίπτει δραματικούς ισχυρισμούς και ζητά επιτάχυνση επενδύσεων σε πυρηνική και πράσινη ενέργεια.
Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, επανήλθε στο επίμαχο ζήτημα του περιβαλλοντικού κόστους της τεχνητής νοημοσύνης, σε εκδήλωση της εφημερίδας The Indian Express στο πλαίσιο μεγάλου συνεδρίου AI στην Ινδία. Οι τοποθετήσεις του αναδεικνύουν τη στρατηγική της βιομηχανίας να μετριάσει την κριτική για την κατανάλωση ενέργειας και νερού από τα κέντρα δεδομένων, τη στιγμή που η χρήση συστημάτων τύπου ChatGPT εκτοξεύεται παγκοσμίως.
Αμφισβήτηση για το νερό, παραδοχή για την ενέργεια
Ο Άλτμαν χαρακτήρισε τις ανησυχίες για την κατανάλωση νερού από την AI «εντελώς ψεύτικες», διευκρινίζοντας όμως ότι αυτό αφορούσε κυρίως την παλαιότερη πρακτική εξάτμισης νερού για ψύξη στα data centers. «Τώρα που δεν το κάνουμε αυτό, βλέπετε πράγματα στο διαδίκτυο όπως “μην χρησιμοποιείτε το ChatGPT, είναι 17 γαλόνια νερό ανά ερώτημα”» είπε, προσθέτοντας: «Αυτό είναι εντελώς αναληθές, τελείως παράλογο, χωρίς καμία σχέση με την πραγματικότητα».
Την ίδια ώρα, αναγνώρισε ότι η συνολική κατανάλωση ενέργειας από τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί «δίκαιη» ανησυχία, όχι σε επίπεδο κάθε μεμονωμένου ερωτήματος, αλλά αθροιστικά, καθώς «ο κόσμος χρησιμοποιεί πλέον τόσο πολύ AI». Κατά τον ίδιο, η απάντηση είναι σαφής: «Ο κόσμος πρέπει να κινηθεί πολύ γρήγορα προς την πυρηνική ενέργεια ή την αιολική και ηλιακή».
Σημειώνεται ότι, ελλείψει νομικής υποχρέωσης για λεπτομερή δημοσιοποίηση δεδομένων, ανεξάρτητοι ερευνητές επιχειρούν να εκτιμήσουν μόνοι τους την κατανάλωση ενέργειας και νερού των μεγάλων μοντέλων, ενώ η ανάπτυξη data centers έχει ήδη συνδεθεί σε αρκετές χώρες με ανοδική πίεση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Το επιχείρημα της «εκπαίδευσης» ανθρώπων έναντι μηχανών
Σε ερώτηση που επικαλέστηκε προηγούμενη συζήτηση με τον Μπιλ Γκέιτς, σχετικά με το αν κάθε ερώτημα στο ChatGPT αντιστοιχεί ενεργειακά σε 1,5 φόρτιση μπαταρίας iPhone, ο Άλτμαν απάντησε: «Δεν υπάρχει καμία περίπτωση να είναι έστω κοντά σε τόσο πολύ». Παράλληλα, διαμαρτυρήθηκε ότι ο δημόσιος διάλογος είναι «άδικος» όταν εστιάζει μόνο στο πόση ενέργεια απαιτείται για την εκπαίδευση ενός μοντέλου AI, σε σύγκριση με το ενεργειακό κόστος ενός μόνο ερωτήματος από άνθρωπο.
«Χρειάζεται επίσης πολλή ενέργεια για να εκπαιδεύσεις έναν άνθρωπο» τόνισε, σημειώνοντας ότι απαιτούνται περίπου 20 χρόνια ζωής και όλη η τροφή που καταναλώνεται σε αυτό το διάστημα μέχρι κάποιος να γίνει «έξυπνος». Προχώρησε μάλιστα σε ένα μακροϊστορικό επιχείρημα, υποστηρίζοντας ότι πίσω από κάθε σύγχρονο άνθρωπο βρίσκεται η εξέλιξη «των 100 δισ. ανθρώπων που έζησαν ποτέ, έμαθαν να μην γίνονται τροφή για θηρευτές και να ανακαλύπτουν την επιστήμη».
Κατά τον Άλτμαν, η «δίκαιη» σύγκριση είναι η εξής: «Αν ρωτήσετε το ChatGPT μια ερώτηση, πόση ενέργεια χρειάζεται, αφού έχει ήδη εκπαιδευτεί, για να απαντήσει, σε σύγκριση με έναν άνθρωπο; Και πιθανότατα, η AI έχει ήδη φτάσει την ανθρώπινη επίδοση σε όρους ενεργειακής αποδοτικότητας, αν μετρηθεί έτσι».
Η σύγκριση αυτή, αν και ρητορικά ισχυρή, αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα: ποιος επωμίζεται το κόστος της ενεργειακής μετάβασης, πώς κατανέμεται το όφελος από την παραγωγικότητα της AI και ποια ρυθμιστικά πλαίσια χρειάζονται ώστε η «αποδοτικότητα» να μην μεταφραστεί σε ανεξέλεγκτη αύξηση ζήτησης ενέργειας.
Σχόλιο 
: Οι δηλώσεις Άλτμαν δείχνουν μια βιομηχανία που επιχειρεί να προλάβει το ρυθμιστικό κύμα, μεταφέροντας τη συζήτηση από το «πόσο καίει η AI» στο «πόσο καίει συνολικά ο άνθρωπος». Για κυβερνήσεις και επενδυτές, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η επικοινωνιακή μάχη αλλά η ταχύτητα με την οποία θα διασφαλιστεί φθηνή, χαμηλών εκπομπών ενέργεια για μια οικονομία όπου τα data centers εξελίσσονται σε κρίσιμη υποδομή, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος κεφαλαίου και στην ανταγωνιστικότητα ολόκληρων χωρών.
#τεχνητήνοημοσύνη #OpenAI #ενέργεια #περιβάλλον #datacenters
