Η Κομισιόν καλεί Αθήνα και Λευκωσία να σταματήσουν τις καθυστερήσεις και να προχωρήσουν άμεσα στην υλοποίηση του Great Sea Interconnector, προειδοποιώντας εμμέσως για τον κίνδυνο απώλειας των κοινοτικών κονδυλίων. Στο επίκεντρο τόσο η οικονομική βιωσιμότητα όσο και η γεωπολιτική διάσταση του έργου απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις.
Ισχυρή πολιτική, τεχνική αλλά και γεωπολιτική στήριξη στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (Great Sea Interconnector) επαναβεβαιώνει ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν, σε γραπτή απάντησή του προς τον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρο της ομάδας S&D, Γιάννη Μανιάτη. Ταυτόχρονα, όμως, στέλνει σαφές μήνυμα προς τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου ότι οι καθυστερήσεις δεν μπορούν να συνεχιστούν χωρίς συνέπειες για τη χρηματοδότηση και το χρονοδιάγραμμα του έργου.
Χρηματοδότηση εξασφαλισμένη, χρονοδιάγραμμα στον αέρα
Ο Επίτροπος υπενθυμίζει ότι το Great Sea Interconnector έχει ενταχθεί εκ νέου στον πλέον πρόσφατο ενωσιακό κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος (PCI) στο πλαίσιο του κανονισμού για τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Ενέργειας. Η ένταξη αυτή, σε συνδυασμό με τη χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ), σημαίνει –όπως τονίζει– ότι το έργο «πληροί τα κριτήρια του κανονισμού ΔΕΔ-Ε, συμπεριλαμβανομένης θετικής ανάλυσης κόστους-οφέλους».
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την ερώτηση Μανιάτη, έχουν ήδη εξασφαλιστεί 657 εκατ. ευρώ από τον ΜΣΕ και 100 εκατ. ευρώ από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ωστόσο, η Επιτροπή δηλώνει πως «δεν είναι ενήμερη για κάποιο νέο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης» και παραπέμπει ρητά στους όρους της συμφωνίας επιχορήγησης, ιδίως όσον αφορά τις προθεσμίες. Με άλλα λόγια, η Κομισιόν υπενθυμίζει ότι τα κονδύλια δεν είναι δεδομένα εάν το έργο δεν προχωρήσει εγκαίρως.
Ο Νταν Γιόργκενσεν σημειώνει ότι οι ελληνικές και κυπριακές αρχές εξετάζουν «ορισμένες οικονομικές παραμέτρους με στόχο την επιτάχυνση της υλοποίησης των έργων» και δηλώνει ότι η Επιτροπή υποστηρίζει αυτή την επιτάχυνση. Η διατύπωση αυτή ουσιαστικά αποδυναμώνει το επιχείρημα περί ανάγκης νέων οικονομοτεχνικών μελετών ως αιτίας των καθυστερήσεων.
Γεωπολιτική διάσταση και τουρκικές προκλήσεις
Σε ό,τι αφορά τις παρεμβάσεις της Τουρκίας, που –σύμφωνα με την ερώτηση Μανιάτη– έφτασαν μέχρι και στην παρεμπόδιση ερευνών εντός της ελληνικής ΑΟΖ, ο Επίτροπος αναγνωρίζει ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι αποτελούν μέρος της συζήτησης με Αθήνα και Λευκωσία. Διαβεβαιώνει ότι η Επιτροπή «δεσμεύεται πλήρως να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην ενωσιακή διάσταση του έργου σε τρίτες χώρες, ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω καθυστερήσεις».
Παράλληλα, παραπέμπει στην Έκθεση για τη διεύρυνση του 2025 σχετικά με την Τουρκία, που συνοδεύει την ανακοίνωση της ΕΕ για την πολιτική διεύρυνσης, ως πλαίσιο μέσα στο οποίο η Κομισιόν έχει ήδη καταγράψει τις προσδοκίες της. Η αναφορά αυτή δείχνει ότι το έργο αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως ενεργειακή υποδομή, αλλά και ως εργαλείο ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πολιτικό μήνυμα προς Αθήνα και Λευκωσία
Σχολιάζοντας την απάντηση, ο Γιάννης Μανιάτης υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή, για πρώτη φορά γραπτώς, αναγνωρίζει ρητά και τη γεωπολιτική σημασία της διασύνδεσης. Επισημαίνει επίσης ότι η Κομισιόν όχι μόνο επιβεβαιώνει την οικονομική βιωσιμότητα του έργου, αλλά «υπογραμμίζει και την ανάγκη άμεσης υλοποίησης ώστε να μη χαθεί η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση».
Ο ίδιος καταλογίζει στις ελληνική και κυπριακή κυβέρνηση ευθύνη για τις καθυστερήσεις και καλεί να προχωρήσουν άμεσα στην υλοποίηση ενός έργου που θεωρεί κρίσιμο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και την ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας. Η απουσία αναφοράς στο έργο στο πρόσφατο κοινό ανακοινωθέν της 3ης Διακυβερνητικής Συνόδου Κύπρου – Ελλάδας και η ανάγκη «επικαιροποίησης των οικονομοτεχνικών παραμέτρων», όπως έχει δηλώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, τροφοδοτούν περαιτέρω ανησυχίες για το αν οι δύο κυβερνήσεις αντιλαμβάνονται το παράθυρο ευκαιρίας που περιγράφει η Κομισιόν.
Σχόλιο 
: Η απάντηση Γιόργκενσεν λειτουργεί ως «κίτρινη κάρτα» προς Αθήνα και Λευκωσία: η Ευρώπη έχει βάλει τα χρήματα και το πολιτικό βάρος στο τραπέζι, αλλά απαιτεί γρήγορες αποφάσεις και σαφές χρονοδιάγραμμα. Αν το Great Sea Interconnector χαθεί στη γραφειοκρατία και στις εσωτερικές αμφιταλαντεύσεις, δεν θα πρόκειται απλώς για απώλεια 757 εκατ. ευρώ, αλλά για στρατηγικό αυτογκόλ στην ενεργειακή και γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου.
#GreatSeaInterconnector #Ενέργεια #ΕυρωπαϊκήΕπιτροπή #Ελλάδα #Κύπρος
