Σαφή πολιτική και θεσμική παρέμβαση για την τύχη των φωτογραφικών ντοκουμέντων με τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές στην Καισαριανή επιχειρεί ο Δημήτρης Κουτσούμπας. Με επιστολή προς τον πρόεδρο της Βουλής και τους υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού ζητά να σταματήσει η ηλεκτρονική δημοπρασία και τα αρχεία να επιστρέψουν στην Ελλάδα.
Στο επίκεντρο μιας συζήτησης με έντονο ιστορικό, ηθικό αλλά και θεσμικό φορτίο φέρνει η επιστολή του γγ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, τα πρόσφατα αποκαλυφθέντα φωτογραφικά ντοκουμέντα από τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών που εκτελέστηκαν από τους ναζί στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944. Ο κ. Κουτσούμπας απευθύνεται επισήμως στον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, στον υπουργό Εσωτερικών, Θεόδωρο Λιβάνιο, και στην υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ζητώντας άμεση παρέμβαση του ελληνικού κράτους.
«Όχι στο εμπόριο της μνήμης» – Αίτημα για ακύρωση της δημοπρασίας
Ο γγ του ΚΚΕ χαρακτηρίζει τις φωτογραφίες «ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας», που αποτυπώνουν μία από τις κορυφαίες στιγμές της αντιστασιακής πάλης του ελληνικού λαού. Υπογραμμίζει ότι η θέση τους «δεν είναι στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και δημοπρασίες με αβέβαιη κατάληξη», αλλά στην Ελλάδα, ως «αδιάψευστος μάρτυρας» των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου και των θυσιών των αγωνιστών.
Δεδομένου ότι τα ντοκουμέντα βρίσκονται ήδη σε ηλεκτρονική δημοπρασία, ο κ. Κουτσούμπας καλεί τη Βουλή των Ελλήνων να προβεί σε όλες τις «απαραίτητες νομικές και άλλες ενέργειες» ώστε να σταματήσει η διαδικασία πώλησης και οι φωτογραφίες να περιέλθουν στην κατοχή του Κοινοβουλίου. Η τοποθέτηση αυτή μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο της ηθικής διαμαρτυρίας στο πεδίο της θεσμικής ευθύνης και της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Παλλαϊκό αίτημα και πρόταση για διάχυση της μνήμης
Στην επιστολή γίνεται λόγος για «συγκινητικό και πρωτόγνωρο παλλαϊκό αίτημα», που εκφράζεται δημόσια τις τελευταίες ημέρες, με ιδιαίτερη συμμετοχή συγγενών και απογόνων των εκτελεσμένων. Το αίτημα αυτό, όπως σημειώνει, αφορά την επιστροφή των ιστορικών ντοκουμέντων και την απόδοσή τους στον ελληνικό λαό.
Ο κ. Κουτσούμπας υπενθυμίζει ότι η συντριπτική πλειονότητα των 200 ήταν μέλη και στελέχη του ΚΚΕ, γεγονός που –όπως τονίζει– ενισχύει την ευθύνη του κόμματος να ανταποκριθεί σε αυτή την κοινωνική και ιστορική απαίτηση. Προτείνει, αφού τα αρχεία περάσουν στη Βουλή, να αποδοθούν για αξιοποίηση στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ίδιο το ΚΚΕ, ώστε να είναι «ανοιχτά και προσιτά στον λαό και τη νεολαία».
Υπενθυμίζει επίσης ότι στο ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ φυλάσσονται ήδη σημειώματα, γράμματα και προσωπικά αντικείμενα των εκτελεσμένων της Καισαριανής, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα ενός ενιαίου ιστορικού σώματος τεκμηρίων που σήμερα είναι διασκορπισμένο.
Το διακύβευμα για την πολιτεία και τη δημοκρατική μνήμη
Η πρωτοβουλία του ΚΚΕ αναδεικνύει ένα ευρύτερο διακύβευμα: πώς μια σύγχρονη δημοκρατία αντιμετωπίζει τα τεκμήρια των πιο σκοτεινών σελίδων της ιστορίας της. Η έκκληση για κρατική παρέμβαση δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη δημοπρασία, αλλά ανοίγει συζήτηση για το αν και πώς πρέπει να προστατεύονται νομικά ιστορικά αρχεία που σχετίζονται με εγκλήματα πολέμου και με την εθνική αντίσταση, όταν αυτά καταλήγουν στην ιδιωτική αγορά.
Η απάντηση των θεσμών –Βουλής και αρμόδιων υπουργείων– θα κρίνει αν το ζήτημα θα αντιμετωπιστεί ως τεχνικό-νομικό ή ως ευκαιρία για μια πιο συνεκτική εθνική πολιτική γύρω από τη μνήμη, τα αρχεία και την πρόσβαση των πολιτών στην ιστορική γνώση.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση των φωτογραφιών της Καισαριανής υπερβαίνει τα όρια μιας κομματικής παρέμβασης και αγγίζει τον πυρήνα της θεσμικής διαχείρισης της ιστορικής μνήμης. Αν η πολιτεία κινηθεί έγκαιρα και με διαφάνεια, μπορεί να μετατρέψει μια αμφιλεγόμενη ιδιωτική δημοπρασία σε αφετηρία για μια πιο ώριμη, συλλογική σχέση με το παρελθόν.
#ΚΚΕ #Κουτσούμπας #Καισαριανή #ΙστορικήΜνήμη
