Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν περίπου 3% καθώς η αβεβαιότητα γύρω από τις πυρηνικές συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν αναζωπύρωσε τον φόβο στρατιωτικής σύγκρουσης και διαταραχής της προσφοράς. Η γεωπολιτική ένταση επανέφερε στο προσκήνιο τον στρατηγικό ρόλο του Ιράν και των Στενών του Ορμούζ για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ισχυρή άνοδο σημείωσαν οι τιμές του πετρελαίου την Τετάρτη, καθώς η σύγχυση γύρω από τις προγραμματισμένες πυρηνικές συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν και οι νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη αναζωπύρωσαν τον κίνδυνο κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Το Brent ενισχύθηκε κατά 3,16% στα 69,46 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI έκλεισε με άνοδο 3,05% στα 65,14 δολάρια.
Γεωπολιτική αστάθεια και κίνδυνος για τις ροές πετρελαίου
Η άνοδος πυροδοτήθηκε από δημοσίευμα του Axios, σύμφωνα με το οποίο τα σχέδια για τις πυρηνικές συνομιλίες οδηγούνταν σε «ναυάγιο», ενισχύοντας τα σενάρια για πιθανή αμερικανική στρατιωτική δράση κατά του Ιράν. Παρότι στη συνέχεια Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι, μέσω δηλώσεων στο Reuters, επιβεβαίωσαν ότι οι συνομιλίες θα διεξαχθούν τελικά την Παρασκευή στο Ομάν, η αγορά είχε ήδη προεξοφλήσει αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο.
Κρίσιμη παράμετρος για τις αγορές είναι ο διπλός ρόλος του Ιράν: αφενός ως παραγωγός περίπου 3,4 εκατ. βαρελιών ημερησίως, αφετέρου ως δύναμη με σημαντικό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. «Εάν υπάρξει ένας θερμός πόλεμος στο Ιράν, αυτό θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την προσφορά του Ιράν. Αλλά ακόμη πιο σημαντικός είναι ο έλεγχος του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων υγρών πετρελαίου», τόνισε ο Ajay Parmar, διευθυντής ενέργειας και διύλισης στην ICIS.
Η προειδοποίηση αυτή αναδεικνύει ότι ακόμη και χωρίς άμεση μείωση της ιρανικής παραγωγής, η απειλή παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας σε αυτόν τον κομβικό διάδρομο αρκεί για να αυξήσει το ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές.
Σκληρή ρητορική Τραμπ και αναδιάταξη των ροών από Ρωσία
Την ένταση ενίσχυσαν και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ στο NBC News, όπου έστειλε σαφές μήνυμα προς τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, λέγοντας ότι «θα πρέπει να ανησυχεί πολύ». Η σκληρή ρητορική αυξάνει την αβεβαιότητα γύρω από την προοπτική μιας διπλωματικής λύσης και ενισχύει τον φόβο για νέα κλιμάκωση στην περιοχή.
Παράλληλα, στο φόντο της ουκρανικής κρίσης και των δυτικών κυρώσεων κατά της Μόσχας, οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου στην Ινδία μειώθηκαν τον Ιανουάριο, καθώς τα ινδικά διυλιστήρια αναζήτησαν εναλλακτικές πηγές προμήθειας. Η εξέλιξη αυτή, που συνδέεται και με τις εμπορικές συνομιλίες ΗΠΑ–Ινδίας, υπογραμμίζει τη σταδιακή αναδιάταξη των παγκόσμιων ροών αργού και προσθέτει ακόμη μία πηγή αβεβαιότητας στην αγορά.
Σε αυτό το περιβάλλον, η αγορά πετρελαίου παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητη σε κάθε είδηση γύρω από τις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν, με τις τιμές να κινούνται νευρικά μεταξύ φόβου κλιμάκωσης και ελπίδων για αποκλιμάκωση, όπως είχε φανεί και από τις πρόσφατες απότομες πτώσεις όταν επικράτησε το σενάριο διαλόγου.
Σχόλιο 
: Η αντίδραση των τιμών δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία στην αγορά ενέργειας: ένα μείγμα γεωπολιτικής, κυρώσεων και εμπορικών συμφωνιών καθορίζει πλέον το κόστος ενέργειας για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αφήνοντας τα θεμελιώδη προσφοράς–ζήτησης σε δεύτερο πλάνο.
#πετρέλαιο #Ιράν #ΗΠΑ #αγορές #ενέργεια
