Εμπιστευτικό ρωσικό υπόμνημα που αποκαλύπτει το Bloomberg περιγράφει μια φιλόδοξη πρόταση οικονομικής σύμπραξης Μόσχας – Ουάσιγκτον, με κεντρικό αντάλλαγμα την επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα του δολαρίου μετά από ειρήνη στην Ουκρανία. Το σχέδιο συνδέει την άρση κυρώσεων με τεράστιες ενεργειακές και βιομηχανικές μπίζνες για αμερικανικές εταιρείες και μια στρατηγική απομάκρυνση της Ρωσίας από την Κίνα.
Ένα εσωτερικό ρωσικό υπόμνημα που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg φωτίζει για πρώτη φορά τις σκέψεις του Κρεμλίνου για την «επόμενη μέρα» του πολέμου στην Ουκρανία. Το έγγραφο, που κυκλοφόρησε μεταξύ ανώτερων Ρώσων αξιωματούχων, σκιαγραφεί ένα πακέτο επτά σημείων οικονομικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, υπό την προεδρία Τραμπ, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια.
Το περιεχόμενο της πρότασης και ο άξονας δολάριο – ενέργεια
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το υπόμνημα συντάχθηκε το 2026 και προϋποθέτει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Πάνω σε αυτή τη βάση, η Μόσχα προτείνει μια ευρεία οικονομική σύμπραξη που θα ευνοεί τα ορυκτά καύσιμα έναντι των «πράσινων» τεχνολογιών και θα εξασφαλίζει έκτακτα κέρδη για αμερικανικές εταιρείες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμού σε δολάρια, συμπεριλαμβανομένων –ενδεχομένως– και των ενεργειακών συναλλαγών της. Μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε θεαματική ανατροπή της στρατηγικής απο-δολαριοποίησης που προώθησε ο Βλαντίμιρ Πούτιν τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά τις δυτικές κυρώσεις του 2022, όταν η Μόσχα στράφηκε σε εναλλακτικά νομίσματα και συστήματα πληρωμών με Κίνα, Ινδία και άλλους εταίρους.
Το έγγραφο απαριθμεί επτά πεδία σύγκλισης συμφερόντων: μακροπρόθεσμες συμβάσεις αεροπορίας και πιθανή συμμετοχή των ΗΠΑ στη ρωσική αεροπορική βιομηχανία· κοινές επιχειρήσεις σε πετρέλαιο και LNG, συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων και δύσκολα ανακτήσιμων αποθεμάτων· προνομιακούς όρους για την επιστροφή αμερικανικών brands στη ρωσική καταναλωτική αγορά· συνεργασία στην πυρηνική ενέργεια και σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης· επανένταξη στο δολαριακό σύστημα· συμπράξεις σε κρίσιμες πρώτες ύλες όπως λίθιο, χαλκό, νικέλιο και πλατίνα· και, τέλος, κοινή προώθηση των ορυκτών καυσίμων ως αντίβαρο στις πολιτικές χαμηλών εκπομπών που ευνοούν Ευρώπη και Κίνα.
Γεωπολιτικοί στόχοι, ρίσκα και οι σχέσεις με την Κίνα
Δυτικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το υπόμνημα εκτιμούν ότι πολλές από τις προτάσεις είναι «κομμένες και ραμμένες» στις πολιτικές προτεραιότητες του Ντόναλντ Τραμπ: αποζημίωση αμερικανικών εταιρειών για προηγούμενες ζημίες (όπως είχε ζητήσει από τη Βενεζουέλα), δυσπιστία απέναντι σε τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών και προώθηση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Παράλληλα, ορισμένα σημεία φαίνεται να στοχεύουν στη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας, προσφέροντας στην Ουάσιγκτον προνομιακή πρόσβαση σε ρωσικούς πόρους και αγορές. Οι ίδιες πηγές προειδοποιούν ότι ορισμένες από τις υποσχέσεις είναι υπερβολικά φιλόδοξες και μπορεί ποτέ να μην υλοποιηθούν, ακόμα κι αν συμφωνηθούν.
Κρίσιμο ερώτημα παραμένει κατά πόσο ο Πούτιν είναι διατεθειμένος να υπονομεύσει τη στρατηγική του σχέση με το Πεκίνο. Η Κίνα έχει εξελιχθεί σε ζωτικό προμηθευτή εξαρτημάτων και πρώτων υλών για τη ρωσική πολεμική βιομηχανία, μετά τον αποκλεισμό της Μόσχας από δυτικές αλυσίδες προμήθειας. Γι’ αυτό, πολλοί αναλυτές θεωρούν εξαιρετικά απίθανη μια στροφή που θα αντίκειται στα κινεζικά συμφέροντα.
Το υπόμνημα, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η επιστροφή στο δολάριο θα σταθεροποιούσε το ισοζύγιο πληρωμών της Ρωσίας και θα διεύρυνε την αγορά συναλλάγματος, ενώ για τις ΗΠΑ θα ενίσχυε τον ρόλο του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και θα μείωνε τις παγκόσμιες εμπορικές ανισορροπίες, εξισορροπώντας το ενεργειακό κόστος έναντι της Κίνας.
Σχόλιο 
: Το ρωσικό σχέδιο δεν είναι απλώς οικονομικό, αλλά βαθιά γεωπολιτικό: προσφέρει στον Τραμπ μια «νίκη» σε ενέργεια και δολάριο, με αντάλλαγμα τη μερική αποκατάσταση της Ρωσίας στο δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και τη χαλάρωση της εξάρτησής της από την Κίνα. Η πραγματική του ισχύς, όμως, θα κριθεί όχι στα νούμερα αλλά στο αν η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να ρισκάρει ρήξη με Ευρώπη και Πεκίνο για μια συμφωνία με το Κρεμλίνο.
#Ρωσία #ΗΠΑ #δολάριο #Τραμπ #Πούτιν #ενέργεια #Ουκρανία
