Μετωπική παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά στον Κωνσταντίνο Τασούλα, με αιχμές για την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης και τη διαχείριση κρίσιμων κοινωνικοοικονομικών ζητημάτων. Ο πρώην πρωθυπουργός θέτει εμφατικά ζήτημα στρατηγικής έναντι της Τουρκίας και προειδοποιεί για παγίωση τετελεσμένων σε βάρος της Ελλάδας.
Η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, με τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, στο πλαίσιο του κύκλου επαφών με πρώην κυβερνητικούς ηγέτες, εξελίχθηκε σε σκληρή πολιτική παρέμβαση με σαφή αποδέκτη την κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο Σαμαράς αξιοποίησε τη θεσμική συνάντηση για να καταθέσει ένα ολοκληρωμένο κατηγορητήριο για την πορεία της εξωτερικής πολιτικής αλλά και για τη διαχείριση καίριων εσωτερικών ζητημάτων.
Καμπανάκι για δημογραφικό, ακρίβεια και μικρομεσαίους
Στο πεδίο της εσωτερικής πολιτικής, ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε για «εθνική ανάγκη» αντιμετώπισης μιας δέσμης χρόνιων αλλά και οξυμένων προβλημάτων: από το δημογραφικό – με δραματική αναφορά στην ερήμωση της Ανατολικής Θράκης και τη συνακόλουθη τουρκική διείσδυση – έως την ακρίβεια που «καλπάζει» και ροκανίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Στο στόχαστρο μπήκε η ανεπαρκής, όπως τη χαρακτήρισε, χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, το υψηλό κόστος παραγωγής και το ενεργειακό βάρος σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Παράλληλα, ο Σαμαράς άνοιξε και το μέτωπο του αγροτικού και διατροφικού ζητήματος, εστιάζοντας στη συμφωνία Μερκοσούρ, την οποία αντιμετωπίζει ως δυνητική απειλή για την εγχώρια παραγωγή.
Σφοδρή κριτική στη «θετική ατζέντα» με την Τουρκία
Το πιο αιχμηρό σκέλος της παρέμβασής του αφορούσε την εξωτερική πολιτική. Ο Σαμαράς επανέλαβε ότι η σημερινή γραμμή είναι «σε λάθος κατεύθυνση» και εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τα εθνικά θέματα. Κατά την εκτίμησή του, η πρόσφατη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Τουρκία, σε συνδυασμό με τις δηλώσεις και τα τετελεσμένα επί του πεδίου, ενισχύει τον κίνδυνο παγίωσης δυσμενών για την Ελλάδα δεδομένων.
Έθεσε ευθέως το ερώτημα αν η κυβέρνηση έχει κατανοήσει ότι με τη διαρκή επίκληση μιας «θετικής ατζέντας» και της Συνθήκης των Αθηνών περί Φιλίας «ξεπλένει» ουσιαστικά την Τουρκία στη διεθνή σκηνή, την ώρα που – όπως είπε – κλιμακώνονται οι τουρκικές διεκδικήσεις, όχι μόνο σε επίπεδο ρητορικής αλλά και πρακτικής.
Αιχμές για Χάγη, μεταναστευτικό, ενέργεια και Navtex
Ο Σαμαράς στάθηκε σε συγκεκριμένες πτυχές της ελληνοτουρκικής ατζέντας:
Πρώτον, στην αναφορά του πρωθυπουργού σε «διεθνές δικαιοδοτικό όργανο» για την επίλυση διαφορών, υπενθυμίζοντας ότι η πάγια θέση της Ελλάδας είναι μία και μόνη διαφορά στη Χάγη, υπό την προϋπόθεση αποδοχής από την Τουρκία του Δικαίου της Θάλασσας – κάτι που δεν συμβαίνει. Κατά τον ίδιο, χωρίς αυτή την προϋπόθεση «δεν τίθεται θέμα περαιτέρω συζήτησης».
Δεύτερον, επέκρινε την επιλογή συνεργασίας με την Άγκυρα στο μεταναστευτικό, ενώ – όπως ανέφερε – η Τουρκία εργαλειοποιεί το ζήτημα, με παράδειγμα την πρόσφατη τραγωδία στη Χίο και τη διαμάχη για τη δικαιοδοσία έρευνας και διάσωσης. Αναρωτήθηκε γιατί δεν καταδικάστηκε ρητά αυτή η τακτική και δεν ζητήθηκε από την Τουρκία να αναλάβει τις ευθύνες της.
Τρίτον, εξέφρασε επιφυλάξεις για τους «μηχανισμούς επικοινωνίας» που προβλέπονται για την αποφυγή «αδικαιολόγητων πηγών έντασης», θέτοντας το ερώτημα αν αυτό οδηγεί σε προσυνεννόηση ακόμη και για την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, όταν η Άγκυρα θεωρεί πηγή έντασης τη θαλάσσια έρευνα, την πόντιση καλωδίων ή την επέκταση πέραν των 6 ν.μ.
Τέταρτον, αναρωτήθηκε αν η αναφορά σε συνεργασία στον τομέα της ενέργειας και στις διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να ερμηνευθεί ως έμμεση αποδοχή τουρκικής δικαιοδοσίας – φτάνοντας μέχρι και στο ερώτημα αν θα απαιτείται «άδεια» για καλώδια όπως εκείνο προς την Κάσο και αν ανοίγει δρόμος συνδιαχείρισης ενεργειακών πόρων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, καυτηρίασε την «παντελή έλλειψη» καταδίκης της επ’ αόριστον τουρκικής Navtex που, όπως είπε, διχοτομεί πρακτικά το Αιγαίο, αλλά και τη σιωπή για τις «θηριωδίες» κατά χριστιανικών πληθυσμών στη Συρία. Σε ευρύτερο γεωπολιτικό επίπεδο, υποστήριξε ότι η Ελλάδα όφειλε εξαρχής να μετέχει στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, αντί να δίνει την εικόνα ότι «σύρεται».
Συνταγματική αναθεώρηση χωρίς επικοινωνιακές σκοπιμότητες
Τέλος, ο Αντώνης Σαμαράς έστειλε μήνυμα και για τη συνταγματική αναθεώρηση, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρέπει να καταστεί αντικείμενο κομματικών στοχεύσεων ούτε να διεξάγεται με όρους καθαρά επικοινωνιακούς. Η τοποθέτηση αυτή προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο διαφοροποίησης από την κυβερνητική γραμμή, αναδεικνύοντας τον ρόλο του ως εσωκομματικού πόλου κριτικής και επιρροής.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση Σαμαρά δεν είναι μια τυπική θεσμική συζήτηση, αλλά κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου που αναδεικνύει ρωγμές στη στρατηγική συναίνεση για τα ελληνοτουρκικά και τα εθνικά θέματα. Με στοχευμένες αναφορές σε Χάγη, ενέργεια και μεταναστευτικό, ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να ορίσει «σκληρή γραμμή» αναφοράς στη Νέα Δημοκρατία, πιέζοντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αποσαφηνίσει κόκκινες γραμμές απέναντι στην Άγκυρα.






