Ρεκόρ ελέγχων και προστίμων κατέγραψε το 2025 η Επιθεώρηση Εργασίας, όμως η αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία παραμένουν βαθιά ριζωμένες πρακτικές. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ψηφιοποίηση δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει τις συμπεριφορές στην αγορά.
Η εικόνα που προκύπτει από τον απολογισμό της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025 είναι αντιφατική: από τη μία πλευρά, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ενισχύονται και τα πρόστιμα αυξάνονται· από την άλλη, οι σοβαρές παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας παραμένουν εκτεταμένες, με σημαντικό κοινωνικό και δημοσιονομικό κόστος.
Κατά το 2025 πραγματοποιήθηκαν 82.412 έλεγχοι, αριθμός που συνιστά ιστορικό υψηλό. Για 17.556 παραβάσεις επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 53,5 εκατ. ευρώ, με αύξηση 4% στους ελέγχους και 7,2% στα πρόστιμα σε σχέση με το 2024. Παρά τη διεύρυνση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε όλες τις επιχειρήσεις, ένα στα τρία πρόστιμα εξακολουθεί να αφορά αδήλωτη απασχόληση ή μη χρήση της κάρτας.
Αδήλωτη εργασία και ψηφιακή κάρτα στην κορυφή των παραβάσεων
Στον πυρήνα των προβλημάτων βρίσκονται οι εργασιακές σχέσεις, όπου διενεργήθηκαν 46.664 έλεγχοι. Σε αυτό το πεδίο διαπιστώθηκαν 12.588 παραβάσεις, με τα πρόστιμα να ανέρχονται σε 44.188.490 ευρώ – δηλαδή στο μεγαλύτερο μέρος του συνολικού ποσού.
Πρώτη κατηγορία παραβατικότητας, με βάση το ύψος των προστίμων, είναι η αδήλωτη εργασία. Για 1.359 περιπτώσεις επιβλήθηκαν πρόστιμα 15.613.500 ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η πλήρης καταπολέμησή της παραμένει ζητούμενο, παρά τα ψηφιακά εργαλεία και τις στοχευμένες εκστρατείες ελέγχου. Η αδήλωτη εργασία στερεί έσοδα από τα ασφαλιστικά ταμεία, στρεβλώνει τον ανταγωνισμό και αφήνει τους εργαζόμενους πλήρως εκτεθειμένους.
Δεύτερη σε ύψος προστίμων έρχεται η μη τήρηση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, με 2.992 παραβάσεις και πρόστιμα 12.608.150 ευρώ. Η έκταση του φαινομένου δείχνει ότι ένα σημαντικό τμήμα των επιχειρήσεων δυσκολεύεται –ή αρνείται– να προσαρμοστεί στο νέο σύστημα καταγραφής ωραρίων και υπερωριών, επιχειρώντας να διατηρήσει «γκρίζες ζώνες» στον χρόνο εργασίας.
Υποδηλωμένη εργασία, απλήρωτα δεδουλευμένα και εμπόδια στους ελέγχους
Τρίτη κατηγορία είναι οι παραβάσεις που σχετίζονται με τους πίνακες προσωπικού: 2.331 παραβάσεις και πρόστιμα 4.809.600 ευρώ. Η πλημμελής ή ψευδής υποβολή στοιχείων προσωπικού συνιστά μορφή υποδηλωμένης εργασίας, με άμεση επίπτωση στα δικαιώματα των εργαζομένων.
Ακολουθεί η μη καταβολή δεδουλευμένων αποδοχών, επιδομάτων εορτών και συναφών παροχών. Σε 1.410 περιπτώσεις επιβλήθηκαν πρόστιμα 3.318.355 ευρώ, αναδεικνύοντας ότι η καθυστέρηση ή μη πληρωμή μισθών παραμένει διαδεδομένη πρακτική σε τμήμα της αγοράς. Σημαντική είναι και η πέμπτη κατηγορία: άρνηση εισόδου ελεγκτών ή μη παροχή στοιχείων, με 1.076 παραβάσεις και πρόστιμα 2.269.060 ευρώ. Η ενεργή παρεμπόδιση του ελεγκτικού έργου αποκαλύπτει επιχειρήσεις που επιλέγουν τη σύγκρουση με τις αρχές αντί της συμμόρφωσης.
Παράλληλα, υψηλή παραβατικότητα καταγράφεται και στην υγεία και ασφάλεια στην εργασία: 3.978 παραβάσεις και πρόστιμα 5,3 εκατ. ευρώ, έναντι 4,8 εκατ. ευρώ το 2024 για σχεδόν ίδιο αριθμό παραβάσεων. Επιπλέον, επιβλήθηκαν σημαντικά ποσά για παραβίαση χρονικών ορίων λειτουργίας επιχειρήσεων (1.236.100 ευρώ), μη τήρηση υποχρεώσεων ενημέρωσης και διαβούλευσης με εργαζόμενους (1.102.715 ευρώ) και υπέρβαση χρόνου εργασίας (607.000 ευρώ.
Συνολικά, τα στοιχεία δείχνουν μια αγορά που, παρά την ενίσχυση της ψηφιακής εποπτείας, διατηρεί παγιωμένες πρακτικές παραβατικότητας, επιβεβαιώνοντας ότι η αλλαγή κουλτούρας απαιτεί όχι μόνο τεχνολογία, αλλά και σταθερή πολιτική βούληση, στοχευμένους ελέγχους και αυστηρή, συνεπή εφαρμογή των κυρώσεων.
Σχόλιο 
: Τα νούμερα της Επιθεώρησης Εργασίας δείχνουν ότι η ψηφιοποίηση χωρίς πραγματική συμμόρφωση απλώς αυξάνει τον λογαριασμό των προστίμων, όχι όμως και τον σεβασμό των κανόνων. Το ζητούμενο πλέον είναι στοχευμένοι, επαναλαμβανόμενοι έλεγχοι σε κλάδους υψηλού κινδύνου, διασύνδεση δεδομένων με ΕΦΚΑ και ΑΑΔΕ και, κυρίως, η βεβαιότητα για τις επιχειρήσεις ότι η παραβατικότητα δεν αποτελεί βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο.
#εργασιακά #ΕπιθεώρησηΕργασίας #αδήλωτηΕργασία #εργατικήΝομοθεσία
