Περίπου 400.000 μη μισθωτοί κινδυνεύουν από 1η Μαρτίου να χάσουν την πλήρη ασφαλιστική τους κάλυψη. Καθοριστικές είναι οι ρυθμίσεις οφειλών και το όριο των 100 ευρώ.
Ένα οριακό χρονικό περιθώριο έχουν δεκάδες χιλιάδες μη μισθωτοί ασφαλισμένοι του ΕΦΚΑ – ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες – προκειμένου να διασφαλίσουν την ανανέωση της ασφαλιστικής τους ικανότητας για το 2026. Όσοι δεν τακτοποιήσουν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους έως αύριο, κινδυνεύουν από την 1η Μαρτίου να βρεθούν χωρίς πλήρη πρόσβαση στις παροχές υγείας του ΕΟΠΥΥ.
Το όριο των 100 ευρώ και ο κίνδυνος απώλειας παροχών
Κρίσιμος κόφτης για την ετήσια ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών είναι το όριο των 100 ευρώ σε συνολικές οφειλές προς e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ για την περίοδο 2017–2025. Όσοι έχουν εξοφλήσει, έχουν ενεργή ρύθμιση ή διατηρούν υποχρεώσεις έως 100 ευρώ, διασφαλίζουν την ανανέωση της κάλυψης. Αντιθέτως, περίπου 400.000 μη μισθωτοί με ληξιπρόθεσμες οφειλές προηγούμενων ετών πρέπει να προχωρήσουν είτε σε πλήρη εξόφληση είτε σε ρύθμιση έως 24 δόσεις, αλλιώς χάνουν την πλήρη κάλυψη σε παροχές υγείας από τον ΕΟΠΥΥ.
Η απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας δεν σημαίνει πλήρη αποκλεισμό από το σύστημα υγείας. Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες με ενεργό ΑΜΚΑ διατηρούν δωρεάν πρόσβαση σε νοσηλεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στα δημόσια νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας. Ωστόσο, παύουν να καλύπτονται παροχές σε είδος, όπως ιδιωτική συνταγογράφηση, διαγνωστικές εξετάσεις, φαρμακευτική δαπάνη και επεμβάσεις σε ιδιωτικές κλινικές – ένα ουσιαστικό πλήγμα για όσους βασίζονται σε ιδιώτες παρόχους.
Προϋποθέσεις για μισθωτούς και μη μισθωτούς – οι τεχνικές παγίδες
Για τους μισθωτούς, η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται εφόσον έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης είτε στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος (2025) είτε στο τελευταίο δωδεκάμηνο. Για τους μη μισθωτούς, οι νεοεισερχόμενοι πρέπει να έχουν τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης στο προηγούμενο έτος ή στο τελευταίο δωδεκάμηνο, ενώ σε όλες τις περιπτώσεις προϋπόθεση είναι η καταβολή των απαιτούμενων εισφορών.
Ο ΕΦΚΑ προσφέρει ηλεκτρονικά εργαλεία, όπως η συναλλαγή μέσω IRIS από το DASHBOARD-myΕΦΚΑ και την εφαρμογή myΕΦΚΑmobile, καθώς και πληρωμές μέσω online ΔΙΑΣ. Ωστόσο, η καταβολή καθυστερούμενων εισφορών δεν συνεπάγεται αυτόματη ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας. Οι ασφαλισμένοι οφείλουν να απευθύνονται στην Τοπική Διεύθυνση ή να υποβάλουν ηλεκτρονικό αίτημα μέσω της υπηρεσίας «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς».
Αιτήματα για νέα ρύθμιση και κοινωνικές εξαιρέσεις
Η αυστηρότητα του ορίου των 100 ευρώ έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τους επαγγελματικούς φορείς. Ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας, Κωνσταντίνος Δαμίγος, ζητά «άμεσα μια νέα, ρεαλιστική και γενναία ρύθμιση οφειλών έως 120 δόσεις, προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του κάθε οφειλέτη, με κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια», καθώς και αύξηση του ορίου οφειλής για τη διατήρηση της ασφαλιστικής ικανότητας. Στόχος, όπως τονίζει, είναι να παραμείνουν ενεργές χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας.
Ειδική μέριμνα προβλέπεται για ανήλικους, άτομα με αναπηρία και χρονίως πάσχοντες, οι οποίοι διατηρούν δικαίωμα ιατρικής κάλυψης και από ιδιώτες γιατρούς για συνταγογράφηση φαρμάκων, θεραπειών και διαγνωστικών εξετάσεων, ακόμη και σε περίπτωση απώλειας ασφαλιστικής ικανότητας.
Τον μήνα Μάρτιο, οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να διορθώνουν ζητήματα με την ασφαλιστική τους ικανότητα σε οποιαδήποτε Τοπική Διεύθυνση του e-ΕΦΚΑ, ανεξαρτήτως υπαγωγής, ενώ συνιστάται έλεγχος της κατάστασης μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στο www.efka.gov.gr.
Σχόλιο 
: Η σύνδεση της πλήρους υγειονομικής κάλυψης με τόσο χαμηλό όριο οφειλών και περιορισμένες δόσεις μετατρέπει την ασφαλιστική ικανότητα σε μοχλό εισπρακτικής πίεσης πάνω σε ένα ήδη επιβαρυμένο παραγωγικό στρώμα. Αν η κυβέρνηση δεν προχωρήσει σε πιο ευέλικτη, διαβαθμισμένη ρύθμιση, ο κίνδυνος είναι να αυξηθούν οι «τυπικά ανασφάλιστοι» επαγγελματίες, με συνέπειες τόσο για τη δημόσια υγεία όσο και για την πραγματική εισπραξιμότητα των οφειλών.
#ΕΦΚΑ #ασφαλιστικήΙκανότητα #μηΜισθωτοί #οφειλές #υγεία
