Σφοδρές αντιδράσεις προκάλεσε βίντεο που ανάρτησε ο Ντόναλντ Τραμπ, στο οποίο ο Μπαράκ και η Μισέλ Ομπάμα εμφανίζονται ως πίθηκοι, δύο μόλις ημέρες μετά τη διακήρυξή του για τον Μήνα Ιστορίας των Μαύρων. Παρά την ένταση της κατακραυγής, η υπόθεση αναμένεται να χαθεί γρήγορα μέσα στον καταιγισμό σκανδάλων που συνοδεύουν τη θητεία του.
Μέσα σε διάστημα λίγων ημερών, ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε να ενσαρκώσει με εντυπωσιακό κυνισμό την αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής πραγματικότητας. Την Τρίτη υπέγραφε προεδρική διακήρυξη για τον εορτασμό του Μήνα Ιστορίας των Μαύρων, καλώντας θεσμούς και πολίτες να τιμήσουν την προσφορά των Αφροαμερικανών. Δύο ημέρες αργότερα, σε μια ακόμη νυχτερινή έκρηξη στο Truth Social, ανάρτησε βίντεο που απεικονίζει τον Μπαράκ και τη Μισέλ Ομπάμα ως πιθήκους σε ζούγκλα, με φόντο το τραγούδι «The Lion Sleeps Tonight» και με υπαινιγμούς περί «κλεμμένων» εκλογών του 2020.
Ο ρατσισμός χωρίς «μάσκα» και η αμήχανη αντίδραση των Ρεπουμπλικανών
Η επιλογή της συγκεκριμένης απεικόνισης δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας· πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα και πιο τοξικά ρατσιστικά στερεότυπα κατά των μαύρων. Ακόμη και στενοί πολιτικοί του σύμμαχοι φέρονται να σοκαρίστηκαν. Ο γερουσιαστής Τιμ Σκοτ, ο μοναδικός μαύρος Ρεπουμπλικανός στη Γερουσία και παλαιός υποψήφιος για αντιπρόεδρος, χαρακτήρισε το βίντεο «το πιο ρατσιστικό πράγμα» που έχει δει από τον Λευκό Οίκο Τραμπ. Άλλοι Ρεπουμπλικανοί, όπως ο βουλευτής Μάικ Λόουλερ, επίσης αποστασιοποιήθηκαν δημόσια.
Από την πλευρά των Δημοκρατικών, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας στη Βουλή, Χακίμ Τζέφρις, μίλησε για έναν πρόεδρο «χυδαίο, ασύδοτο και κακοήθη». Ωστόσο, η πολιτική εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι ακόμη και τόσο ωμές εκδηλώσεις ρατσισμού δύσκολα μεταφράζονται σε ουσιαστικό πολιτικό κόστος για τον Τραμπ.
Γραμμή άμυνας: από το «meme» στην επίρριψη ευθυνών σε υπάλληλο
Ο Λευκός Οίκος επιχείρησε αρχικά να υποβαθμίσει το περιστατικό. Η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ υποστήριξε ότι πρόκειται απλώς για «ιντερνετικό meme» που παρουσιάζει τον Τραμπ ως «βασιλιά της ζούγκλας» και τους Δημοκρατικούς ως χαρακτήρες από το «Βασιλιά των Λιονταριών», καλώντας τα ΜΜΕ να σταματήσουν τη «ψεύτικη αγανάκτηση». Λίγο αργότερα, όμως, η γραμμή άλλαξε: το βίντεο κατέβηκε και αποδόθηκε σε «λάθος» υπαλλήλου που δήθεν ανάρτησε το υλικό κατά λάθος.
Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα μακρύ ιστορικό ρατσιστικών δηλώσεων και πολιτικών: από τους χαρακτηρισμούς για «σκουπιδότοπους» και «χώρες-αποχωρητήρια» μέχρι τη ρητορική για τους μετανάστες και την απαγόρευση εισόδου από μουσουλμανικές χώρες. Ο Τραμπ δεν «αποκαλύπτεται» τώρα· απλώς επαναλαμβάνει ένα μοτίβο που έχει ήδη συμβάλει στη μετατόπιση των ορίων του δημόσιου λόγου στις ΗΠΑ.
Η κόπωση από τα σκάνδαλα και η διάβρωση της δημοκρατικής κουλτούρας
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο το περιεχόμενο του βίντεο, αλλά η σχεδόν βέβαιη πολιτική του ατιμωρησία. Παρά τις καταδίκες, πρόκειται για έναν πρόεδρο που παραμένει στη θέση του παρά καταδίκες για κακουργήματα και βαριές δικαστικές κρίσεις εις βάρος του για σεξουαλική κακοποίηση. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, κάθε νέο σκάνδαλο σπρώχνει το προηγούμενο στη λήθη, δημιουργώντας μια επικίνδυνη «αναισθησία» της κοινής γνώμης.
Η αρθρογράφος της Guardian προειδοποιεί ότι δεν διακυβεύεται μόνο η τυπική λειτουργία της δημοκρατίας στις ΗΠΑ, αλλά και η στοιχειώδης έννοια της ευπρέπειας. Όταν η χυδαιότητα και η κακεντρέχεια μετατρέπονται σε πολιτικό πλεονέκτημα, η κοινωνία γλιστρά από τη ρητορική της «αξιοκρατίας» σε αυτό που η ίδια περιγράφει ως «malice-ocracy» – ένα καθεστώς όπου η κακία ανταμείβεται.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση δεν αφορά μόνο την αμερικανική εσωτερική σκηνή· δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να υποβαθμιστεί ο δημόσιος διάλογος όταν η πολιτική ηγεσία νομιμοποιεί τον ρατσισμό ως «χιούμορ» ή «meme». Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, όπου ο δημόσιος λόγος πολώνεται, το παράδειγμα Τραμπ λειτουργεί ως προειδοποίηση: η ανοχή στην τοξική ρητορική σπάνια μένει χωρίς θεσμικές και κοινωνικές συνέπειες.
#ΗΠΑ #Trump #Obama #Ρατσισμός #Πολιτική
