Η Pixar επαναφέρει το Toy Story με μια ιστορία που στοχεύει ευθέως στην εξάρτηση των παιδιών από έξυπνες συσκευές και παιχνίδια με τεχνητή νοημοσύνη. Το νέο «κακό» είναι ένα tablet που «ακούει πάντα» και απεικονίζει φόβους γονέων για την ψηφιακή παιδική ηλικία.
Τριάντα και πλέον χρόνια μετά την πρώτη ταινία Toy Story, η Pixar επιστρέφει με ένα πέμπτο κεφάλαιο που συνομιλεί ευθέως με τις αγωνίες της ψηφιακής εποχής. Στο Toy Story 5, ο Γούντι, ο Μπαζ και η παλιά παρέα των αναλογικών παιχνιδιών έρχονται αντιμέτωποι όχι με έναν παραδοσιακό «κακό», αλλά με ένα tablet τεχνητής νοημοσύνης, το Lilypad, που ενσαρκώνει τον φόβο των γονιών ότι «η τεχνολογία κλέβει τα παιδιά τους».
Το Lilypad ως αλληγορία της εξάρτησης από οθόνες
Στο trailer, η Μπόνι – το κορίτσι που κληρονόμησε τα παιχνίδια του Άντι – λαμβάνει απροσδόκητα ένα Lilypad. Από τη στιγμή που το ανοίγει, βυθίζεται στην οθόνη, αγνοώντας ακόμη και τους γονείς της όταν της ζητούν να σταματήσει. Το tablet, που αποκτά το παρατσούκλι «Lily», παρουσιάζεται ως διαρκώς ενεργό, πανταχού παρόν και παρεμβατικό.
Η πιο χαρακτηριστική σκηνή είναι όταν η Τζέσι, ανήσυχη για την ψυχική υγεία της Μπόνι, απαιτεί από το Lilypad να την ακούσει. Η συσκευή απαντά ψυχρά: «Πάντα ακούω», επαναλαμβάνοντας τον λόγο της Τζέσι με υπολογιστική φωνή και στη συνέχεια μεταφράζοντάς τον στα ισπανικά. Η φράση λειτουργεί ως σαφής υπενθύμιση των ανησυχιών γύρω από τις «έξυπνες» συσκευές που καταγράφουν διαρκώς δεδομένα και φωνές μέσα στο σπίτι.
«Η τεχνολογία έχει εισβάλει στο σπίτι μας», λέει η Τζέσι στον Γούντι. «Χάνω τη Μπόνι από αυτή τη συσκευή». Ο Γούντι απαντά με μια φράση–σχόλιο για την εποχή: «Τα παιχνίδια είναι για παιχνίδι, αλλά η τεχνολογία είναι για τα πάντα».
Κινούμενη σάτιρα για την ψηφιακή παιδική ηλικία
Πέρα από την πλοκή, το Toy Story 5 φαίνεται να επιχειρεί μια κριτική – έστω και σε ήπιο, οικογενειακό τόνο – στην κουλτούρα της συνεχούς συνδεσιμότητας και της απεριόριστης «screen time». Το Lilypad συμβολίζει τα tablets και τα κινητά που έχουν γίνει προέκταση του χεριού των παιδιών, μετατρέποντας το παιχνίδι από διαδραστική φαντασία σε παθητική κατανάλωση περιεχομένου.
Η Pixar αξιοποιεί τη νοσταλγία των παλιών χαρακτήρων, όπως η κυρία Πατάτα, ο Ρεξ και ο Σλίνκι, για να αντιπαραβάλει τον κόσμο των φυσικών παιχνιδιών με την ψυχρή, αλλά δελεαστική, υπόσχεση της τεχνολογίας. Η ταινία δεν είναι βέβαιο ότι θα «κόψει» πραγματικά τον χρόνο οθόνης των παιδιών – όπως σχολιάζει και η ίδια η ανάλυση του TechCrunch, αυτό ίσως είναι υπερβολική προσδοκία. Ωστόσο, προσφέρει τουλάχιστον ένα πιο έξυπνο, αυτοαναφορικό αφήγημα σε σχέση με τον καταιγισμό ανώδυνων, επαναλαμβανόμενων παιδικών σειρών τύπου Cocomelon.
Για τις εταιρείες τεχνολογίας και τους δημιουργούς παιχνιδιών, το Toy Story 5 λειτουργεί και ως καθρέφτης: αναδεικνύει το πώς η αγορά παιδικής ψυχαγωγίας μετατοπίζεται από τα ράφια των καταστημάτων στις οθόνες, και πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στην «έξυπνη» διασκέδαση και την εθιστική, πανταχού παρούσα πλατφόρμα.
Σχόλιο 
: Η Pixar διαβάζει σωστά το zeitgeist: το Toy Story 5 δεν είναι απλώς συνέχεια ενός επιτυχημένου franchise, αλλά μια ήπια, εμπορικά ασφαλής κριτική στην κυριαρχία των έξυπνων συσκευών στην παιδική ηλικία. Δεν θα αλλάξει τη συμπεριφορά των οικογενειών, αλλά ενισχύει την κοινωνική συζήτηση για τα όρια της τεχνητής νοημοσύνης και του «πάντα συνδεδεμένου» σπιτιού.
#ToyStory5 #τεχνητήνοημοσύνη #παιχνίδια #παιδιά #Pixar
