Ο Κιρ Στάρμερ αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κρίση της μέχρι τώρα πρωθυπουργίας του, καθώς το σκάνδαλο Μάντελσον–Έπσταϊν τροφοδοτεί εσωκομματική οργή και σενάρια «πραξικοπήματος» στους Εργατικούς. Η επιβίωσή του εξαρτάται πλέον από τον χειρισμό της διαφάνειας, τις θυσίες συνεργατών και έναν πιθανό ανασχηματισμό.
Η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ βρίσκεται σε τροχιά βαριάς αποσταθεροποίησης, καθώς οι αποκαλύψεις για τον Πίτερ Μάντελσον και τις σχέσεις του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν έχουν μετατραπεί σε πολιτική θύελλα. Η απόφαση του Βρετανού πρωθυπουργού να τον τοποθετήσει πέρυσι ως πρεσβευτή στο Λονδίνο προς την Ουάσινγκτον βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο σφοδρής αμφισβήτησης εντός του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος.
Εσωκομματική οργή και πίεση για «κεφάλια»
Η ήδη επιβαρυμένη ατμόσφαιρα, λόγω πτώσης στις δημοσκοπήσεις και διαδοχικών κυβερνητικών αστοχιών, έχει στραφεί πλέον ευθέως εναντίον του πρωθυπουργού. Βουλευτές των Εργατικών ζητούν δημοσίως την αποπομπή του στενού συμβούλου του Στάρμερ, Μόργκαν ΜακΣουίνι, στενού συμμάχου του Μάντελσον, ενώ κατ’ ιδίαν αρκετοί παραδέχονται ότι ενδεχομένως να χρειαστεί να αποχωρήσει και ο ίδιος ο ηγέτης.
Ο βιογράφος του Στάρμερ, Τομ Μπόλντουιν, προειδοποιεί ότι η κρίση «μπορεί να είναι επιβιώσιμη, αλλά δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα». Κατά την άποψή του, ο μόνος δρόμος είναι «να σκύψει το κεφάλι» και να επαναφέρει τη συζήτηση στα ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία, αντί για τις ίντριγκες του Γουέστμινστερ.
Ο Στάρμερ επιχείρησε ακριβώς αυτό, προχωρώντας σε ομιλία για την αναζωογόνηση υποβαθμισμένων πόλεων και στη συνέχεια καλώντας ομάδα βουλευτών στην εξοχική πρωθυπουργική κατοικία Τσέκερς, όπου, πάνω από μπολ με τσίλι και ρύζι, ζήτησε συγγνώμη και προσπάθησε να «γυρίσει σελίδα» μετά από μια καταστροφική εβδομάδα.
Ο κίνδυνος από τα αρχεία Μάντελσον
Το άμεσο ορόσημο για την πολιτική του επιβίωση είναι η επικείμενη δημοσιοποίηση των αρχείων που σχετίζονται με τον διορισμό Μάντελσον. Η κίνηση διαφάνειας μπορεί να αποδειχθεί διπλό μαχαίρι: αν ο χειρισμός είναι προσεκτικός και συνοδευτεί από σαφή ανάληψη ευθύνης, ενδέχεται να ενισχύσει τον Στάρμερ· αν όμως αποκαλυφθούν επιβαρυντικά μηνύματα ή πολιτικά δηλητηριώδεις αναφορές, μπορεί να αποδειχθεί μοιραία.
Σύμφωνα με πρώην στενούς συνεργάτες, ο Στάρμερ θα αναγκαστεί πιθανότατα να παραδεχθεί ανοιχτά ότι «έκανε λάθος» και να αναγνωρίσει πως δεν επρόκειτο απλώς για αποτυχία ελέγχου, αλλά για λανθασμένη πολιτική κρίση. Η μέχρι τώρα τάση του να μεταθέτει την ευθύνη στα «ψέματα» του ίδιου του Μάντελσον έχει προκαλέσει αγανάκτηση σε πολλούς βουλευτές.
Σενάρια εκκαθαρίσεων στο παρασκήνιο
Στον αριθμό 10 της Ντάουνινγκ Στριτ συζητείται έντονα ένα νέο «ξεκαθάρισμα» στην ομάδα των συμβούλων. Ο ΜακΣουίνι, αρχιτέκτονας της εκλογικής νίκης του 2024 και χαρακτηριζόμενος από τον Στάρμερ ως «απαραίτητος», βρίσκεται στο επίκεντρο της οργής. Η αποπομπή του θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «υψηλού προφίλ θυσία» για την εκτόνωση της κοινοβουλευτικής ομάδας, αλλά ταυτόχρονα θα αποδυνάμωνε δραματικά τον ίδιο τον πρωθυπουργό, που έχει δέσει την πολιτική του στρατηγική με τον συγκεκριμένο συνεργάτη.
Παράλληλα, ακούγονται ονόματα για ανανέωση του επιτελείου, όπως της Έιμι Ρίτσαρντς για την πρωθυπουργική ομάδα και της Λουίζ Κέισι για τη θέση του γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου, σε μια προσπάθεια να σπάσει η εικόνα «ανδρικής λέσχης» στο κέντρο λήψης αποφάσεων.
Ο ανασχηματισμός και οι υποψήφιοι διάδοχοι
Μετά τις αναμενόμενα δύσκολες ενδιάμεσες εκλογές του Μαΐου, συζητείται ένα «μεγάλο μπαμ» μέσω ανασχηματισμού. Κεντρικό πρόσωπο στα σενάρια είναι η Άντζελα Ρέινερ, πρώην αντιπρωθυπουργός που παραιτήθηκε λόγω υπόθεσης φορολόγησης ακινήτων, αλλά παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής στη βάση των Εργατικών. Η επιστροφή της στο Υπουργικό Συμβούλιο, ενδεχομένως ως υπουργού Πολιτισμού, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνηση «δέσμευσης» ενός πιθανού μελλοντικού διαδόχου.
Ωστόσο, η αδυναμία του Στάρμερ να επιβάλει έναν βαθύ ανασχηματισμό είναι εμφανής: ήδη στο παρελθόν, ο υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ φέρεται να έχει μπλοκάρει αλλαγές, όταν ο πρωθυπουργός βρισκόταν σε ισχυρότερη θέση από ό,τι σήμερα. Η μετακίνηση της αντιδημοφιλούς υπουργού Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς ιστορικά οι πρωθυπουργοί που «θυσιάζουν» τους υπουργούς Οικονομικών τους δεν μακροημερεύουν.
Την ίδια στιγμή, οι πιθανότεροι διάδοχοι –όπως ο υπουργός Υγείας Ουές Στρίτινγκ ή η ίδια η Ρέινερ– είναι και αυτοί εκτεθειμένοι, είτε λόγω στενών σχέσεων με τον Μάντελσον είτε λόγω εκκρεμών φορολογικών ζητημάτων. Αυτό καθιστά δυσκολότερη την οργάνωση ενός συντεταγμένου εσωκομματικού «πραξικοπήματος» και, παραδόξως, προσφέρει στον Στάρμερ λίγο ακόμη πολιτικό χρόνο.
Σχόλιο 
: Η κρίση Στάρμερ δείχνει πόσο εύθραυστες είναι ακόμη και ισχυρές κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες όταν συνδυάζονται σκάνδαλα, κόπωση της κοινής γνώμης και αδύναμα εσωκομματικά στηρίγματα. Αν επιβιώσει, θα οφείλεται λιγότερο στη δική του ισχύ και περισσότερο στην αδυναμία των δελφίνων να εμφανιστούν ως πειστική, «καθαρή» εναλλακτική.
#ΗνωμένοΒασίλειο #ΚιρΣτάρμερ #Εργατικοί #ΠολιτικήΚρίση
