Η Βρετανία συμμαχεί με τέσσερις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις για την ανάπτυξη φθηνών αντιαεροπορικών πυραύλων και αυτόνομων drones. Η πρωτοβουλία στοχεύει στην ανατροπή του κόστους του σύγχρονου πολέμου υπό τη σκιά της Ουκρανίας και της ρωσικής απειλής.
Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Πολωνία προχωρούν σε μια νέα, στενή αμυντική σύμπραξη για την ανάπτυξη χαμηλού κόστους αντιαεροπορικών πυραύλων και αυτόνομων drones, σηματοδοτώντας εμβάθυνση των δεσμών Λονδίνου–Ευρώπης στον τομέα της άμυνας, παρά το Brexit.
Το σχέδιο, που συμφωνήθηκε σε συνάντηση των υπουργών Άμυνας στην Κρακοβία, θα καλέσει βιομηχανίες των πέντε χωρών να υποβάλουν προτάσεις για νέα οπλικά συστήματα. Σύμφωνα με το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας, προτεραιότητα θα δοθεί σε ένα «ελαφρύ, οικονομικά προσιτό» αντιαεροπορικό όπλο εδάφους–αέρος, με τον πρώτο επιχειρησιακό καρπό του προγράμματος να αναμένεται ήδη από το 2027.
Το ουκρανικό μάθημα και η «οικονομία του πολέμου»
Κεντρική έμπνευση αποτελεί η εμπειρία της Ουκρανίας, η οποία μετά τη ρωσική εισβολή έχει αναπτύξει μαζική παραγωγή φθηνών drones για να αντιμετωπίζει σμήνη ρωσικών επιθέσεων. Η χρήση τεράστιου αριθμού οικονομικών drones έχει καταστήσει τα κλασικά, ακριβά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας συχνά μη βιώσιμα οικονομικά.
Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας Λουκ Πόλαρντ τόνισε ότι για να είναι αποτελεσματική η άμυνα απέναντι σε «σχετικά χαμηλού κόστους πυραύλους, drones και άλλες απειλές», πρέπει να ευθυγραμμιστεί το κόστος άμυνας με το κόστος της απειλής. Το σχέδιο drone-άμυνας που συμφωνήθηκε θεωρείται το πρώτο από μια σειρά πρωτοβουλιών της ομάδας των πέντε συμμάχων, γνωστής ως E5, με στόχο να αλλάξουν την «οικονομία του πολέμου» υπό την πίεση της Ρωσίας.
Αν και δεν έχει ανακοινωθεί συνολικός προϋπολογισμός, ο Πόλαρντ έκανε λόγο για «πολυεκατομμυριακές» δεσμεύσεις σε λίρες και ευρώ από κάθε χώρα. Καθοριστικό στοιχείο είναι η επιτάχυνση της ανάπτυξης, με το Λονδίνο να υπόσχεται ενισχυμένη συνεργασία με μικρότερες τεχνολογικές εταιρείες και περιορισμό της γραφειοκρατίας στις προδιαγραφές συμμετοχής.
Νέα αρχιτεκτονική ευρωπαϊκής άμυνας εκτός ΕΕ
Η συμφωνία έρχεται μετά την αποτυχία των περσινών διαπραγματεύσεων για συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στο νέο αμυντικό ταμείο της ΕΕ, ύψους 150 δισ. ευρώ. Οι συνομιλίες κατέρρευσαν όταν το Λονδίνο απέρριψε την πολυδισ. είσοδο που ζητούσε η Ένωση, στερώντας από τις βρετανικές αμυντικές εταιρείες πρόσβαση σε ευρωπαϊκά συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το σχήμα E5 –που συνεδριάζει από το φθινόπωρο του 2024, μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, και έχει ήδη συνεδριάσει επτά φορές– αναδεικνύεται σε κρίσιμη πλατφόρμα ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας εκτός των τυπικών δομών της ΕΕ. Η κίνηση αντανακλά τόσο την πίεση για αύξηση των αμυντικών δαπανών μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, όσο και τις αυξανόμενες αμφιβολίες για τη μακροπρόθεσμη αξιοπιστία των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, η Βρετανία αναθεωρεί το δόγμα της για τα αυτόνομα συστήματα. Η πρόσφατη επισκόπηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της χώρας προέβλεψε «πιο επιτρεπτικό» ρυθμιστικό πλαίσιο για αυτόνομα drones που, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, μπορούν να αναγνωρίζουν στόχους χωρίς άμεσο ανθρώπινο έλεγχο – πιθανή μετατόπιση από την μέχρι τώρα θέση για «κατάλληλη ανθρώπινη εμπλοκή» στη χρήση φονικών συστημάτων.
Σχόλιο
: Η νέα συμμαχία γύρω από φθηνά drones και αντιαεροπορικά όπλα δείχνει ότι η Ευρώπη προσπαθεί να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία με ρεαλιστικούς, οικονομικούς όρους, παρακάμπτοντας τις βραδυκίνητες δομές της ΕΕ και απαντώντας ταυτόχρονα τόσο στη ρωσική απειλή όσο και στην αβεβαιότητα που προκαλεί η αμερικανική πολιτική.






