Η καταιγίδα Μάρτα σαρώνει Ισπανία και Πορτογαλία, βυθίζοντας ολόκληρες περιοχές σε πλημμύρες και αφήνοντας πίσω της τεράστιες ζημιές σε αγροτικές καλλιέργειες. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, ενώ χιλιάδες κάτοικοι έχουν ήδη εγκαταλείψει τα σπίτια τους.
Η Ιβηρική Χερσόνησος βιώνει ένα νέο, βίαιο επεισόδιο ακραίων καιρικών φαινομένων, με την καταιγίδα Μάρτα να διαδέχεται μια σειρά από ισχυρές κακοκαιρίες που έπληξαν την περιοχή τις τελευταίες εβδομάδες. Ισπανία και Πορτογαλία βρίσκονται αντιμέτωπες με εκτεταμένες πλημμύρες, θυελλώδεις ανέμους και σφοδρές χιονοπτώσεις, με τους αγρότες να μιλούν για «φυσική καταστροφή» και ανυπολόγιστες ζημιές στις καλλιέργειες.
Εκτοπισμένοι κάτοικοι και αγροτικές απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων
Στην Ανδαλουσία, πάνω από 11.000 άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω της ανόδου της στάθμης των ποταμών, κυρίως του Γουαδαλκιβίρ, και των εκτεταμένων πλημμυρικών φαινομένων. Σχεδόν 170 οδικοί άξονες έχουν κλείσει στην Ισπανία, ενώ σημαντικές διακοπές σημειώνονται και στις σιδηροδρομικές συνδέσεις στην Πορτογαλία.
Το πορτογαλικό υπουργείο Γεωργίας εκτιμά ότι οι ζημιές στους αγροτικούς και δασικούς τομείς ανέρχονται ήδη σε περίπου 750 εκατ. ευρώ, ποσό που αφορά το σύνολο των διαδοχικών καταιγίδων και αναμένεται να αυξηθεί καθώς η κακοκαιρία συνεχίζεται. Στην Ισπανία, αγροτικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι οι απώλειες στις καλλιέργειες φτάνουν σε επίπεδα «εκατομμυρίων ευρώ», με ολόκληρα χωράφια να έχουν μετατραπεί σε λίμνες.
Ο Μιγκέλ Άνχελ Πέρες, εκπρόσωπος της αγροτικής οργάνωσης COAG στην επαρχία Κάδιθ, περιέγραψε στην ισπανική τηλεόραση μια εικόνα πλήρους παράλυσης: «Βρέχει ασταμάτητα. Καλλιέργειες όπως μπρόκολα, καρότα και κουνουπίδια βρίσκονται κάτω από το νερό. Χιλιάδες εκτάρια έχουν πλημμυρίσει. Έχουμε μια πραγματική φυσική καταστροφή» δήλωσε, προσθέτοντας ότι οι παραγωγοί θα ζητήσουν κρατική στήριξη για να επιβιώσουν οικονομικά.
Ανθεκτικότητα υποδομών, κίνδυνοι κατολισθήσεων και κλιματική διάσταση
Πέρα από τις άμεσες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές –με έναν οδηγό εκχιονιστικού να χάνει τη ζωή του στην Άβιλα της βόρειας Ισπανίας και έναν 46χρονο να πνίγεται σε ποτάμι στην κεντρική Πορτογαλία–, οι αρχές ανησυχούν και για τις δευτερογενείς επιπτώσεις. Ο κορεσμός του εδάφους από τα συνεχή νερά αυξάνει τον κίνδυνο κατολισθήσεων και γεωλογικών μετατοπίσεων, ιδιαίτερα σε ορεινές περιοχές όπως η Σιέρα Ρόντα στη Μάλαγα, όπου κάτοικοι αναφέρουν ότι «το έδαφος τρέμει» επί ημέρες.
Ειδικοί του Ισπανικού Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας (CSIC) έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή για να παρακολουθούν τυχόν δομικές μεταβολές στο υπέδαφος, ενώ το ισπανικό μετεωρολογικό πρακτορείο AEMET έχει εκδώσει πορτοκαλί προειδοποίηση, προειδοποιώντας για χιόνια, επικίνδυνες συνθήκες στη θάλασσα και νέες έντονες βροχοπτώσεις. Η αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Ισπανίας, Μαρία Χεσούς Μοντέρο, προειδοποίησε ότι ο Γουαδαλκιβίρ αναμένεται να φτάσει στο μέγιστο της στάθμης του μέσα στο Σαββατοκύριακο, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων εκκενώσεων.
Για τις αγροτικές οικονομίες της Ιβηρικής, που ήδη δοκιμάζονται από την αστάθεια των τιμών και το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι επαναλαμβανόμενες καταιγίδες αναδεικνύουν την ευαλωτότητα απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι ζημιές σε λαχανικά, δενδρώδεις καλλιέργειες και υποδομές άρδευσης δημιουργούν αλυσιδωτές πιέσεις στην επισιτιστική αλυσίδα και ενδέχεται να μεταφραστούν σε αυξήσεις τιμών σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής αγοράς που εισάγει σημαντικές ποσότητες φρούτων και λαχανικών από την Ισπανία και την Πορτογαλία.
Σχόλιο 
: Η καταιγίδα Μάρτα δεν είναι ένα μεμονωμένο «ακραίο φαινόμενο», αλλά ακόμη ένας κρίκος σε μια αλυσίδα κλιματικών σοκ που χτυπούν τον ευρωπαϊκό Νότο. Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι διπλό: αφενός, επείγει η θωράκιση των εγχώριων αγροτικών υποδομών και η ασφάλιση παραγωγής έναντι κλιματικών κινδύνων· αφετέρου, πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη ο κίνδυνος νέων πληθωριστικών πιέσεων σε βασικά τρόφιμα, καθώς οι ζημιές στην Ιβηρική μπορούν να συμπιέσουν την προσφορά σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά.
#Ισπανία #Πορτογαλία #ΚαταιγίδαΜάρτα #Πλημμύρες #ΑγροτικήΟικονομία #ΚλιματικήΑλλαγή
