Η σημερινή δημοπρασία δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο οδήγησε σε δέσμευση του 98% της προσφερόμενης χωρητικότητας. Το αποτέλεσμα ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως στρατηγικού κόμβου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη.
Ισχυρό μήνυμα για τη ζήτηση και τη στρατηγική αξία του «Κάθετου Διαδρόμου» φυσικού αερίου στέλνει η σημερινή δημοπρασία δυναμικότητας για τον μήνα Μάρτιο, καθώς δεσμεύθηκε σχεδόν το σύνολο της διαθέσιμης χωρητικότητας στη βασική διαδρομή του συστήματος. Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, μέσω της Route 1 δεσμεύθηκαν 25.000.000 kWh από τις συνολικά 25.554.129 kWh που προσφέρθηκαν, δηλαδή περίπου το 98% της δυναμικότητας.
Η Route 1 ξεκινά από τις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα και καταλήγει στην Ουκρανία, δημιουργώντας μια κρίσιμη διαδρομή μεταφοράς φυσικού αερίου από Νότο προς Βορρά, σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά σταθερά εναλλακτικές και διαφοροποιημένες πηγές τροφοδοσίας.
Η σημασία της δημοπρασίας και ο ρόλος της Ελλάδας
Ο ΔΕΣΦΑ υπογράμμισε ότι «η σημερινή δημοπρασία για το προϊόν δυναμικότητας Route 1 ολοκληρώθηκε με ισχυρό ενδιαφέρον», σημειώνοντας πως αυτό επετεύχθη σε στενή συνεργασία με τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς (TSOs) της περιοχής: Bulgartransgaz, Transgaz, VestMoldTransgaz και GTSOU. Η συντονισμένη αυτή δράση καταδεικνύει ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι ένα απομονωμένο ελληνικό έργο, αλλά μέρος ενός ευρύτερου περιφερειακού ενεργειακού σχεδιασμού.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα διότι, όπως επισημαίνεται, σε προηγούμενες δημοπρασίες δεν είχε εκδηλωθεί ουσιαστικό ενδιαφέρον. Η μεταστροφή αυτή αντικατοπτρίζει τόσο τη βελτίωση των εμπορικών συνθηκών όσο και την αυξανόμενη ανάγκη των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για πρόσβαση σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) μέσω της Ρεβυθούσας και άλλων υποδομών του ελληνικού συστήματος.
Ο διαχειριστής σημειώνει ότι «η επιτυχία των σημερινών δημοπρασιών […] υπογραμμίζουν τη δυναμική του Κάθετου Διαδρόμου να εδραιωθεί ως η νέα ενεργειακή ραχοκοκαλιά της Ευρώπης – μια αξιόπιστη και ανταγωνιστική εναλλακτική διαδρομή για την προμήθεια διαφοροποιημένων ποσοτήτων φυσικού αερίου από το Νότο στον Βορρά». Παράλληλα, «αναδεικνύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη».
Πολιτική διάσταση και ανοιχτά μέτωπα
Η θετική έκβαση της δημοπρασίας συμπίπτει χρονικά με την επίσκεψη του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, στις ΗΠΑ, όπου έχει προγραμματίσει σειρά επαφών με στόχο την άρση εμποδίων για την πλήρη ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου. Το timing προσδίδει σαφή πολιτική διάσταση στο αποτέλεσμα, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί ως διαπραγματευτικό χαρτί σε συζητήσεις με αμερικανικούς και διεθνείς φορείς για τη στήριξη της διαδρομής αυτής.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, για τις άλλες δύο διαδρομές του σχεδίου (Route 2 και Route 3), που αφορούν τη διοχέτευση φυσικού αερίου μέσω του πλωτού σταθμού LNG Αλεξανδρούπολης και του αγωγού TAP, δεν καταγράφηκε ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη δημοπρασία. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι η αγορά, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, «ψηφίζει» την υφιστάμενη και δοκιμασμένη διαδρομή μέσω Ρεβυθούσας και της Route 1, αφήνοντας ωστόσο ερωτήματα για το πώς θα κατανεμηθεί στο μέλλον η ζήτηση μεταξύ των εναλλακτικών οδεύσεων.
Σε κάθε περίπτωση, η σχεδόν πλήρης δέσμευση της χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο για τον Μάρτιο συνιστά σαφή ένδειξη ότι η ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής μεταβάλλεται με άξονα την Ελλάδα, ενώ η Ουκρανία παραμένει κρίσιμος τελικός αποδέκτης ροών, παρά τον πόλεμο και τις ανακατατάξεις στις παραδοσιακές διαδρομές τροφοδοσίας.
Σχόλιο 
: Η σημερινή δημοπρασία λειτουργεί ως stress test για τη βιωσιμότητα του Κάθετου Διαδρόμου και το περνά με άριστα: επιβεβαιώνει ότι υπάρχει πραγματική, εμπορικά ουσιαστική ζήτηση για ροές από τα ελληνικά LNG hubs προς την καρδιά της Ανατολικής Ευρώπης. Ταυτόχρονα όμως, η απουσία ενδιαφέροντος για τις διαδρομές μέσω Αλεξανδρούπολης και TAP δείχνει πως η αγορά παραμένει επιλεκτική και απαιτεί ανταγωνιστικό κόστος και ξεκάθαρο ρυθμιστικό πλαίσιο. Αν η Αθήνα θέλει ο ρόλος του «κόμβου» να παγιωθεί και όχι να μείνει σε επίπεδο ρητορικής, θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι νέες υποδομές δεν θα μείνουν υποαπασχολούμενες και ότι οι περιφερειακές συνεργασίες θα μετατραπούν σε μακροπρόθεσμα δεσμευτικά συμβόλαια.
#KathetosDiadromos #DESFA #FysikoAerio #EnergeiakiAsfaleia #Ellada
