Η συζήτηση για το αν το κινεζικό ρενμίνμπι (RMB) μπορεί να ανταγωνιστεί σοβαρά το δολάριο ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα επανέρχεται, αλλά τα δομικά εμπόδια παραμένουν τεράστια. Η διεθνοποίηση του γουάν απαιτεί πολύ βαθύτερες αλλαγές στο κινεζικό οικονομικό και θεσμικό πλαίσιο από όσες το Πεκίνο φαίνεται διατεθειμένο να αποδεχθεί.
Η πρόσβαση στο πλήρες άρθρο του FT Alphaville δεν είναι ανοικτή, ωστόσο το ίδιο το ερώτημα «τι πρέπει να συμβεί για να αρχίσει ο κόσμος να συσσωρεύει RMB» παραπέμπει σε μια κρίσιμη συζήτηση: μπορεί η Κίνα να προσφέρει το είδος ασφάλειας, ρευστότητας και προβλεψιμότητας που απαιτούν οι κεντρικές τράπεζες και οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές για να κρατούν ένα νόμισμα ως βασικό αποθεματικό;
Γιατί το δολάριο διατηρεί την πρωτοκαθεδρία
Το σημείο εκκίνησης είναι το γιατί το δολάριο παραμένει κυρίαρχο. Δεν αρκεί το μέγεθος της οικονομίας ή του εμπορίου. Το δολάριο στηρίζεται σε μια βαθιά, ανοιχτή και εξαιρετικά ρευστή αγορά κρατικών ομολόγων, σε πλήρη μετατρεψιμότητα κεφαλαίων, σε κράτος δικαίου που –παρά τις πολιτικές εντάσεις– προσφέρει σχετική προβλεψιμότητα ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων και σε ένα δίκτυο συμμάχων που διακρατούν δολαριακά περιουσιακά στοιχεία.
Για να αρχίσει ο κόσμος να «στοκάρει» RMB, το γουάν θα έπρεπε να προσφέρει ανάλογο συνδυασμό ρευστότητας, ασφάλειας και θεσμικής εμπιστοσύνης. Σήμερα χρησιμοποιείται αυξανόμενα στο διμερές εμπόριο και σε ορισμένες ενεργειακές συναλλαγές, αλλά αυτό απέχει πολύ από το να καταστεί βασικό αποθεματικό εργαλείο.
Τα δομικά εμπόδια για το κινεζικό νόμισμα
Πρώτο και βασικό εμπόδιο είναι ο κεφαλαιακός έλεγχος. Η Κίνα εξακολουθεί να περιορίζει τη διακίνηση κεφαλαίων εντός και εκτός χώρας, κάτι που δημιουργεί μόνιμη αβεβαιότητα για όποιον θα ήθελε να κατέχει μεγάλες θέσεις σε RMB. Χωρίς πλήρη μετατρεψιμότητα και ελευθερία κίνησης κεφαλαίων, οι κεντρικές τράπεζες δύσκολα θα αυξήσουν ουσιαστικά τα κινεζικά περιουσιακά στοιχεία στα αποθεματικά τους.
Δεύτερο, η αγορά κινεζικών κρατικών ομολόγων, αν και μεγάλη, δεν είναι ακόμη τόσο βαθιά και διαφανής όσο η αγορά των αμερικανικών Treasuries. Θέματα όπως η ποιότητα των στατιστικών, η διαφάνεια για τον πραγματικό πιστωτικό κίνδυνο και η δυνατότητα γρήγορης ρευστοποίησης σε περιόδους κρίσης αποτελούν σοβαρές ανησυχίες.
Τρίτο, το θεσμικό πλαίσιο. Η απουσία πλήρως ανεξάρτητου δικαστικού συστήματος και κεντρικής τράπεζας, καθώς και η ισχυρή πολιτική παρέμβαση στην οικονομία, ενισχύουν την αντίληψη ότι οι επενδυτές στην Κίνα είναι εκτεθειμένοι σε πολιτικό κίνδυνο. Αυτό περιορίζει την προθυμία των διεθνών θεσμικών να κρατούν RMB σε μεγάλη κλίμακα, πέρα από βραχυπρόθεσμες εμπορικές ανάγκες ή τακτικές διαφοροποίησης.
Τι θα έπρεπε να αλλάξει για να απογειωθεί το RMB
Για να αλλάξει η εικόνα, η Κίνα θα έπρεπε να προχωρήσει σε βαθιά απελευθέρωση των κεφαλαιακών ροών, να εμβαθύνει τις χρηματοπιστωτικές της αγορές και να ενισχύσει θεσμικά τη διαφάνεια και την προστασία των επενδυτών. Αυτό σημαίνει, πρακτικά, μεγαλύτερο άνοιγμα του συστήματος σε εξωτερικό έλεγχο και αποδοχή μεγαλύτερης εσωτερικής μεταβλητότητας – κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την ισχυρά ελεγχόμενη προσέγγιση του Πεκίνου.
Παράλληλα, η γεωπολιτική σύγκρουση με τις ΗΠΑ ωθεί ορισμένες χώρες να επιδιώξουν μερική «αποδολαριοποίηση». Ωστόσο, η επιθυμία για διαφοροποίηση δεν αρκεί αν το εναλλακτικό νόμισμα δεν προσφέρει ανάλογη ασφάλεια. Έτσι, το πιθανότερο σενάριο με τα σημερινά δεδομένα είναι μια σταδιακή αύξηση της χρήσης του RMB στο εμπόριο και σε περιφερειακά αποθεματικά, χωρίς όμως να απειλείται άμεσα η ηγεμονία του δολαρίου.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για το RMB δείχνει ότι η νομισματική ισχύς δεν είναι απλό παράγωγο οικονομικού μεγέθους, αλλά κυρίως θεσμικής αξιοπιστίας. Όσο το Πεκίνο δεν αποδέχεται το κόστος μιας πραγματικά ανοιχτής και προβλέψιμης χρηματοπιστωτικής αρχιτεκτονικής, το γουάν θα παραμένει εργαλείο τακτικής διαφοροποίησης – όχι όμως ο πυρήνας του παγκόσμιου αποθεματικού συστήματος.
#Κίνα #RMB #γουάν #δολάριο #παγκόσμια_οικονομία
