Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μεταφέρεται ήδη στον πυρήνα των ελληνικών υποδομών, με εκρηκτικές αυξήσεις στην άσφαλτο. Εργοληπτικές οργανώσεις ζητούν κατεπείγουσα κρατική παρέμβαση για να μη «παγώσουν» κρίσιμα έργα.
Οι πρώτες απτές επιπτώσεις του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή αρχίζουν να αποτυπώνονται στον ελληνικό κατασκευαστικό κλάδο, πολύ πριν ολοκληρωθεί οποιαδήποτε συνολική αποτίμηση. Η εκτόξευση των τιμών πετρελαίου και παραγώγων του, με αιχμή την άσφαλτο, απειλεί να διαταράξει σοβαρά τόσο τη βιωσιμότητα των εργοληπτικών επιχειρήσεων όσο και την ομαλή εκτέλεση δημοσίων έργων σε όλη τη χώρα.
Άνοδος 34% στην άσφαλτο μέσα σε μία εβδομάδα
Σε κοινή επιστολή προς τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρήστο Δήμα και τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, οι εργοληπτικές οργανώσεις ΣΑΤΕ, ΠΕΔΜΕΔΕ και ΠΕΣΕΔΕ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Όπως επισημαίνουν, με βάση τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, η τιμή διυλιστηρίου της ασφάλτου από 381,64 ευρώ ανά τόνο το Σάββατο 28.02.2026 εκτινάχθηκε στα 511,34 ευρώ στις 07.03.2026, καταγράφοντας αύξηση περίπου 34% μέσα σε μόλις μία εβδομάδα.
Οι φορείς υπογραμμίζουν ότι η άσφαλτος είναι βασικό και αναντικατάστατο υλικό για την οδοποιία και πλήθος τεχνικών παρεμβάσεων. Οι συμβάσεις δημοσίων έργων έχουν τιμολογηθεί με εντελώς διαφορετικά δεδομένα αγοράς και, όπως σημειώνουν, «αδυνατούν να απορροφήσουν τις σημερινές αυξήσεις». Η εκρηκτική άνοδος του κόστους δημιουργεί συνθήκες σοβαρής διατάραξης της συμβατικής ισορροπίας και επιβαρύνει υπέρμετρα τους αναδόχους, με άμεσο κίνδυνο καθυστερήσεων ή και εμπλοκών σε κρίσιμα έργα υποδομών.
Παράλληλα, οι εργοληπτικές επιχειρήσεις ήδη βλέπουν να διαμορφώνεται ένα δεύτερο μέτωπο πίεσης από τις αυξήσεις στα καύσιμα, για το οποίο –όπως αναφέρουν– θα επανέλθουν με νέα, ειδική παρέμβαση.
Αίτημα επαναφοράς απολογιστικής αποζημίωσης
Οι εργοληπτικές οργανώσεις υπενθυμίζουν ότι, σε ανάλογη συγκυρία μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η Πολιτεία είχε αναγνωρίσει την ανάγκη ειδικής μέριμνας. Με το άρθρο 152 του νόμου 4938/2022 δόθηκε τότε, κατ’ εξαίρεση, η δυνατότητα απολογιστικού υπολογισμού και πληρωμής της αξίας βασικών πρώτων υλών για δημόσια έργα, με την επιπλέον δαπάνη να καλύπτεται από τις πιστώσεις του έργου και χωρίς καταβολή αναθεώρησης κατά το άρθρο 153 του νόμου 4412/2016.
Σε εφαρμογή της διάταξης εκδόθηκε η κοινή υπουργική απόφαση 275234/05.09.2022, με την οποία καθορίστηκε ο τρόπος απολογιστικού υπολογισμού της αξίας της ασφάλτου: χρήση της μέσης τιμής διυλιστηρίου κατά την ημέρα ενσωμάτωσης του ασφαλτομίγματος, σύνταξη Πρωτοκόλλου Υπολογισμού Απολογιστικής Δαπάνης και πληρωμή της πραγματικής αξίας του υλικού, με αφαίρεση της προϋπολογισθείσας αξίας από το τιμολόγιο.
Σήμερα, οι φορείς ζητούν την άμεση θεσμοθέτηση νέας, αντίστοιχης κατ’ εξαίρεση ρύθμισης. Συγκεκριμένα, προτείνουν: απολογιστικό προσδιορισμό της αξίας ασφάλτου και συναφών ασφαλτικών υλικών με επίσημα στοιχεία τιμολόγησης κατά τον χρόνο ενσωμάτωσης, σύνταξη σχετικών πρωτοκόλλων με τα απαιτούμενα παραστατικά, αφαίρεση της προϋπολογισθείσας αξίας από τα άρθρα του τιμολογίου και απόδοση της πραγματικής αξίας των υλικών, καθώς και εφαρμογή της ρύθμισης σε όλες τις εν εξελίξει συμβάσεις για εύλογο χρονικό διάστημα.
Όπως τονίζουν, η πρωτοβουλία αυτή είναι κρίσιμη όχι μόνο για τη βιωσιμότητα των εργοληπτικών επιχειρήσεων αλλά και για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, καθώς συνδέεται άμεσα με τη συνέχιση, την έγκαιρη ολοκλήρωση και τη χρηματοοικονομική σταθερότητα των δημοσίων έργων σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Σχόλιο 
: Η επιστολή των εργοληπτικών ενώσεων λειτουργεί ως έγκαιρο «early warning» για τον προϋπολογισμό και το χρονοδιάγραμμα των ελληνικών υποδομών. Αν η κυβέρνηση δεν κινηθεί γρήγορα με στοχευμένη, απολύτως διαφανή ρύθμιση τύπου 2022, ο συνδυασμός γεωπολιτικού ρίσκου και ενεργειακών ανατιμήσεων μπορεί να μετατραπεί σε ντόμινο καθυστερήσεων, αναθεωρήσεων και δικαστικών διενέξεων, με τελικό πληρωτή τον φορολογούμενο.
#υποδομές #δημόσιαΈργα #άσφαλτος #καύσιμα #ΜέσηΑνατολή #πετρέλαιο
