Ο Εμανουέλ Μακρόν στοιχίζεται πλέον με τον Πέδρο Σάντσεθ, κλιμακώνοντας την ευρωπαϊκή αντίδραση απέναντι στις αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν και τις απειλές εμπορικού εμπάργκο. Η σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ προσφέρει και στους δύο ηγέτες πολύτιμη διέξοδο από τα εσωτερικά τους αδιέξοδα.
Η κλιμακούμενη κρίση γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν μετατρέπεται σε πεδίο αναδιάταξης ισορροπιών στην Ευρώπη. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, μέχρι τώρα ο πιο σφοδρός επικριτής των αμερικανικών πληγμάτων κατά της Τεχεράνης, βρίσκει πλέον ισχυρό σύμμαχο στο Παρίσι: ο Εμανουέλ Μακρόν μετακινείται εμφανώς προς τη γραμμή του, αμφισβητώντας τόσο τη νομιμότητα των επιθέσεων όσο και τις απειλές οικονομικού εκβιασμού από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη απέναντι σε αμερικανικές πιέσεις
Η στροφή του Μακρόν είναι διπλή. Αφενός, σε τηλεοπτικό διάγγελμα τόνισε ότι τα πλήγματα των ΗΠΑ στο Ιράν πραγματοποιήθηκαν «εκτός διεθνούς δικαίου, κάτι που δεν μπορούμε να εγκρίνουμε». Αφετέρου, τηλεφώνησε στον Σάντσεθ για να του εκφράσει «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη» μετά τις απειλές Τραμπ για διακοπή εμπορικών σχέσεων με την Ισπανία, ως αντίποινα για την άρνηση της Μαδρίτης να επιτρέψει τη χρήση κοινών στρατιωτικών βάσεων για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με το περιβάλλον του Γάλλου προέδρου, το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες είναι σαφές: «Η Ευρώπη πρέπει να είναι ενωμένη και να απαντά με μία φωνή όταν ένα κράτος-μέλος δέχεται επίθεση, ακόμη και στο εμπόριο». Η αναφορά συνδέεται ευθέως με τον νέο «αντικοερστικό μηχανισμό» της ΕΕ, το αποκαλούμενο trade bazooka, που προβλέπει συντονισμένα αντίμετρα σε περιπτώσεις οικονομικού εκβιασμού από τρίτες χώρες.
Η Γαλλία έχει ήδη βιώσει ανάλογες πιέσεις, όταν ο Τραμπ απείλησε με δασμούς 200% σε γαλλικό κρασί και σαμπάνια. Η εμπειρία αυτή ενισχύει το επιχείρημα Παρισιού και Μαδρίτης ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αφήνει μεμονωμένα κράτη να διαπραγματεύονται μόνα τους με την Ουάσιγκτον.
Πόλεμος, δημοσκοπήσεις και εσωτερική πολιτική επιβίωση
Πίσω από τη ρητορική περί διεθνούς δικαίου, διαγράφεται και μια καθαρά πολιτική στόχευση. Ο Σάντσεθ ηγείται εύθραυστης κυβέρνησης μειοψηφίας, χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό από το 2023, και με το Σοσιαλιστικό Κόμμα τραυματισμένο από σκάνδαλα και εκλογικές ήττες. Ωστόσο, η σκληρή στάση απέναντι στον Τραμπ συναντά την κοινή γνώμη: δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι περίπου τα τρία τέταρτα των Ισπανών έχουν «πολύ κακή» άποψη για τον Αμερικανό πρόεδρο και 8 στους 10 τον θεωρούν απειλή για την παγκόσμια ειρήνη.
Στη Γαλλία, ο Μακρόν, με περιορισμένο πλέον χρόνο θητείας και χαρακτηρισμένος «κουτσό παπί», αξιοποιεί τη σύγκρουση με την Ουάσιγκτον για να ανακτήσει πολιτική δυναμική. Η αντιπαράθεση με τον Τραμπ ταιριάζει στη γκωλική παράδοση στρατηγικής αυτονομίας από τις ΗΠΑ και ανακαλεί μνήμες της γαλλικής αντίθεσης στον πόλεμο στο Ιράκ. Ο πρώην πρωθυπουργός Ντομινίκ ντε Βιλπέν προειδοποιεί ήδη ότι ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να καταλήξει σε χρόνια εμφυλίου, όπως συνέβη μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν.
Ο Μακρόν επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει αυτή τη συγκυρία προωθώντας την ιδέα μιας ευρωπαϊκής ναυτικής δύναμης για την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς αμερικανική συμμετοχή. Ο Σάντσεθ, από την πλευρά του, παρουσιάζει τη στάση της Ισπανίας ως πιστή στα «ιδρυτικά αξιακά θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Η διαμορφούμενη γαλλοϊσπανική σύμπλευση δεν είναι απλώς μια συγκυριακή σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο, αλλά δοκιμαστικός σωλήνας για το κατά πόσον η ΕΕ είναι διατεθειμένη να μετατρέψει τη ρητορική περί «στρατηγικής αυτονομίας» σε σκληρή, συντονισμένη πολιτική έναντι της υπερδύναμης από την οποία εξακολουθεί να εξαρτάται σε άμυνα και ενέργεια.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Σάντσεθ–Μακρόν λειτουργεί ως crash test για την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής «στρατηγικής αυτονομίας»: αν οι 27 δεν στηρίξουν έμπρακτα την Ισπανία απέναντι σε απειλές εμπορικού εμπάργκο, η ΕΕ θα παραμείνει ένας οικονομικός γίγαντας με γεωπολιτικά πήλινα πόδια.
#Μακρόν #Σάντσεθ #Τραμπ #Ιράν #ΕΕ #Εμπόριο #Γαλλία #Ισπανία
