Η Τεχεράνη φέρνει στο Συμβούλιο Ασφαλείας τον φάκελο των επιθέσεων σε Νατάνζ και Μπουσέρ, ζητώντας πλήρη αποζημίωση. Προειδοποιεί για κίνδυνο ραδιενεργής καταστροφής και κατηγορεί ΗΠΑ και Ισραήλ για διεθνώς παράνομες πράξεις.
Σε νέα κλιμάκωση της διπλωματικής αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί αξίωσε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να καταβάλουν «πλήρη αποζημίωση» για τις στρατιωτικές επιθέσεις που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, έχουν στοχοποιήσει ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις από την 1η Μαρτίου.
Επιστολή 15 σημείων στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Η απαίτηση διατυπώνεται σε εκτενή επιστολή 15 σημείων προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, την οποία ο Αραγτσί ανήρτησε και στο προσωπικό του κανάλι στο Telegram. Στο κείμενο περιγράφονται επιθέσεις κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Νατάνζ και στο Μπουσέρ, τις πλέον εμβληματικές υποδομές του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ προειδοποιεί για τον κίνδυνο «ραδιενεργής καταστροφής» σε περίπτωση συνέχισης ή κλιμάκωσης τέτοιων ενεργειών, επιχειρώντας να μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο της διμερούς ή περιφερειακής αντιπαράθεσης στο πεδίο της διεθνούς ασφάλειας. Επικαλούμενος το διεθνές δίκαιο, υποστηρίζει ότι ΗΠΑ και Ισραήλ φέρουν κρατική ευθύνη για «διεθνώς παράνομες πράξεις» και, ως εκ τούτου, οφείλουν να καταβάλουν πλήρη αποζημίωση για όλες τις ζημίες.
Απαίτηση για άμεση δράση του ΟΗΕ
Στην επιστολή, ο Αραγτσί τονίζει ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει «ρητή νομική υποχρέωση» να ενεργήσει «χωρίς καθυστέρηση και αποφασιστικά». Ζητά να καταδικαστούν οι επιθέσεις, να υποχρεωθούν οι «επιτιθέμενοι» να σταματήσουν άμεσα όλες τις «παράνομες επιθέσεις» και να δεσμευθούν για πλήρη αποζημίωση των ζημιών, συμπεριλαμβανομένων –όπως αναφέρεται– των «ειρηνικών πυρηνικών εγκαταστάσεων» του Ιράν.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της Τεχεράνης να νομιμοποιήσει διεθνώς το πυρηνικό της πρόγραμμα ως αποκλειστικά ειρηνικό και να εμφανίσει κάθε στρατιωτική ενέργεια εναντίον των εγκαταστάσεών της ως απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια. Παράλληλα, επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος της ευθύνης για την ένταση στην περιοχή προς την Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ.
Διπλωματική πίεση και περιφερειακή αστάθεια
Η δημόσια ανάδειξη του θέματος μέσω ΟΗΕ συνιστά προσπάθεια του Ιράν να ασκήσει θεσμική πίεση, γνωρίζοντας ωστόσο ότι η δυναμική εντός του Συμβουλίου Ασφαλείας –με δεδομένες τις θέσεις μόνιμων μελών όπως οι ΗΠΑ– περιορίζει τις πιθανότητες υιοθέτησης σκληρής γλώσσας κατά της Ουάσινγκτον ή του Ισραήλ.
Παρά τις περιορισμένες προσδοκίες ως προς άμεσες κυρώσεις ή δεσμευτικές αποφάσεις, η Τεχεράνη επενδύει στη διαμόρφωση αφηγήματος περί θυματοποίησης και στην ανάδειξη του ζητήματος των επιθέσεων σε πυρηνικές εγκαταστάσεις ως παγκόσμιου κινδύνου. Η ρητορική περί «ραδιενεργής καταστροφής» στοχεύει να ευαισθητοποιήσει τρίτες χώρες, ιδιαίτερα εκείνες που ανησυχούν για την ασφάλεια της πυρηνικής ενέργειας και την πιθανότητα ατυχημάτων σε εμπόλεμες ζώνες.
Για τις αγορές ενέργειας και τις γεωπολιτικές ισορροπίες, κάθε επιπλέον ένταση γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα αυξάνει την αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή, με πιθανές επιπτώσεις στις τιμές πετρελαίου και στη σταθερότητα των θαλάσσιων οδών μεταφοράς.
Σχόλιο
: Η Τεχεράνη εργαλειοποιεί το Συμβούλιο Ασφαλείας για να αναβαθμίσει πολιτικά τις επιθέσεις σε Νατάνζ και Μπουσέρ, γνωρίζοντας ότι δύσκολα θα εξασφαλίσει πρακτική δικαίωση. Στόχος είναι η κατοχύρωση αφηγήματος περί «ειρηνικού προγράμματος» και η μεταφορά του κόστους εικόνας σε ΗΠΑ και Ισραήλ, σε μια συγκυρία όπου η παραμικρή κλιμάκωση γύρω από πυρηνικές υποδομές μπορεί να έχει άμεσες επιπτώσεις σε αγορές ενέργειας και περιφερειακή ασφάλεια.






