Η Ουάσιγκτον υπερασπίζεται την απόφαση να επιτρέψει περιορισμένες ροές ιρανικού πετρελαίου, παρουσιάζοντάς την ως εργαλείο ελέγχου εσόδων της Τεχεράνης. Η στρατηγική στηρίζεται στη μείωση των διεθνών τιμών και στην αυξημένη παρακολούθηση των χρηματικών ροών.
Ο υπουργός Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών υπερασπίστηκε την Κυριακή τη μεταβολή της αμερικανικής πολιτικής που επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τη ροή ιρανικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, απορρίπτοντας τις κατηγορίες ότι η Ουάσιγκτον χρηματοδοτεί έμμεσα την Τεχεράνη εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων.
Η λογική πίσω από την άρση μέρους των περιορισμών
Αναφερόμενος στην πρόσφατη απόφαση των ΗΠΑ να χορηγήσουν μονομήνη εξαίρεση για ιρανικό πετρέλαιο που βρίσκεται ήδη στη θάλασσα, ο υπουργός τόνισε ότι το συγκεκριμένο πετρέλαιο «έτσι κι αλλιώς θα πουλιόταν», κυρίως προς την Κίνα και μάλιστα με σημαντική έκπτωση. Κατά την ανάλυσή του, η ελεγχόμενη διοχέτευση επιπλέον ποσοτήτων στην αγορά συμβάλλει στη συγκράτηση των διεθνών τιμών, γεγονός που τελικά περιορίζει τα συνολικά έσοδα του Ιράν από τις εξαγωγές, παρά την ονομαστική αύξηση του όγκου.
Όταν ο δημοσιογράφος του NBC εκτίμησε ότι η αποδέσμευση του πετρελαίου σε δεξαμενόπλοια θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 14 δισ. δολάρια στην Τεχεράνη, ο Αμερικανός αξιωματούχος απέρριψε τον αριθμό ως «κατάφωρα υπερβολικό», χωρίς ωστόσο να δώσει εναλλακτική επίσημη εκτίμηση. Η στάση αυτή δείχνει την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να ισορροπήσει ανάμεσα στην ενεργειακή σταθερότητα και στη διατήρηση πίεσης μέσω κυρώσεων.
«Jujitsu» με το ιρανικό πετρέλαιο και γεωπολιτικός έλεγχος
Περιγράφοντας τη νέα προσέγγιση ως στρατηγική κίνηση, ο υπουργός σημείωσε χαρακτηριστικά ότι «κάνουμε jujitsu στους Ιρανούς», χρησιμοποιώντας δηλαδή τις ίδιες τις ροές πετρελαίου τους για να ασκηθεί έλεγχος. Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν τα φορτία καταλήγουν σε αγορές όπως η Ιαπωνία ή η Νότια Κορέα, οι χρηματοοικονομικές ροές μπορούν να παρακολουθούνται στενότερα και, εφόσον χρειαστεί, να δεσμευτούν ή να περιοριστούν.
Η τακτική αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο «έξυπνων κυρώσεων», όπου οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν μόνο την αποκοπή του Ιράν από την αγορά, αλλά και τη διατήρηση επιρροής πάνω στα κανάλια διάθεσης και στις πληρωμές. Ταυτόχρονα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να προστατεύσει τους καταναλωτές και την παγκόσμια οικονομία από ένα νέο σοκ στις τιμές του πετρελαίου, το οποίο θα μπορούσε να προκύψει από μια απότομη και απόλυτη διακοπή ιρανικών ροών.
Για τις αγορές ενέργειας, η αμερικανική στρατηγική σημαίνει ότι η προσφορά παραμένει σχετικά άφθονη, αλλά υπό στενή πολιτική και χρηματοοικονομική εποπτεία, με την Τεχεράνη να βρίσκεται σε καθεστώς διαρκούς διαπραγμάτευσης ως προς τα πραγματικά οφέλη που αποκομίζει.
Σχόλιο
: Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μετατρέψει ένα αναπόφευκτο «γκρίζο» εμπόριο σε εργαλείο γεωοικονομικού ελέγχου: να κρατήσει χαμηλά τις τιμές, να περιορίσει τα καθαρά έσοδα της Τεχεράνης και ταυτόχρονα να διατηρήσει διαύλους επιτήρησης των κεφαλαιακών ροών, δείχνοντας πώς οι κυρώσεις εξελίσσονται από ωμή απαγόρευση σε σύνθετη διαχείριση ρίσκου.






