Η κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν παραλύει τα Στενά του Ορμούζ, εκτοξεύοντας το κόστος ναύλων και απειλώντας την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Η Κίνα καλεί όλες τις πλευρές να διασφαλίσουν την ελεύθερη και ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου και ορυκτού αερίου παγκοσμίως, παρεμβαίνει πλέον ανοιχτά στη διαμορφούμενη κρίση στα Στενά του Ορμούζ. Το Πεκίνο κάλεσε «όλες τις πλευρές» να σταματήσουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση και να διασφαλίσουν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη.
Παράλυση στα Στενά του Ορμούζ και ενεργειακό σοκ
Η στενή θαλάσσια δίοδος στα νότια σύνορα του Ιράν, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν, έχει ουσιαστικά κλείσει μετά τα πλήγματα με πυραύλους από ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν το Σαββατοκύριακο και την ιρανική απάντηση. Η κίνηση πλοίων έχει καταρρεύσει, παραμένοντας μειωμένη κατά περίπου 80%, με τουλάχιστον 150 δεξαμενόπλοια –περίπου 4% του παγκόσμιου στόλου σε χωρητικότητα– να έχουν ρίξει άγκυρα στον Κόλπο.
Τα Στενά του Ορμούζ μεταφέρουν περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου αργού πετρελαίου, το 20% των θαλάσσιων φορτίων LNG και περίπου το ένα τρίτο των διεθνών ροών των πιο διαδεδομένων λιπασμάτων. Η αποτελεσματική διακοπή της διέλευσης στραγγαλίζει τις εξαγωγές ενέργειας από βασικούς παραγωγούς όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ, το Κουβέιτ και βεβαίως το ίδιο το Ιράν.
Η επίπτωση είναι άμεση: οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου συνεχίζουν να ανεβαίνουν, ενώ χώρες με υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή, όπως η Ινδία, βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση. Αναλυτές επισημαίνουν ότι οικονομίες όπως η Κορέα, η Ταϊλάνδη και οι Φιλιππίνες είναι επίσης εκτεθειμένες σε ένα νέο κύμα ενεργειακού πληθωρισμού.
Εκτίναξη ναύλων και ασφυξία στις θαλάσσιες μεταφορές
Η ανασφάλεια στην περιοχή δεν είναι θεωρητική. Οι ιρανικές δυνάμεις ισχυρίζονται ότι χτύπησαν με δύο drones το δεξαμενόπλοιο Athe Nova με σημαία Ονδούρας, προκαλώντας πυρκαγιά, ενώ δύο ακόμη τάνκερ επλήγησαν ανοικτά του Ομάν, με έναν ναυτικό να χάνει τη ζωή του. Σε αυτό το περιβάλλον, οι πλοιοκτήτες διστάζουν να στείλουν πληρώματα σε ζώνη πολέμου.
Το αποτέλεσμα είναι ιστορική έκρηξη στο κόστος ναύλωσης. Το spot ναύλο για ένα VLCC –πολύ μεγάλης χωρητικότητας δεξαμενόπλοιο– στη διαδρομή Μέση Ανατολή – Κίνα ξεπέρασε τα 424.000 δολάρια την ημέρα, τετραπλάσιο από τα περίπου 100.000 δολάρια των προηγούμενων εβδομάδων. Παράλληλα, κορυφαίες ναυτασφαλιστικές εταιρείες ακυρώνουν την κάλυψη «πολεμικού κινδύνου» για πλοία που δραστηριοποιούνται στον Κόλπο, ενώ η αγορά ναυτασφαλίσεων του Λονδίνου διευρύνει δραστικά τις περιοχές που χαρακτηρίζονται υψηλού κινδύνου, προσθέτοντας τα ύδατα γύρω από Μπαχρέιν, Τζιμπουτί, Κουβέιτ, Ομάν και Κατάρ.
Οι επιπτώσεις ξεπερνούν τα δεξαμενόπλοια. Οι μεγάλες εταιρείες τακτικών γραμμών μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, όπως η Maersk, η Hapag-Lloyd και η CMA CGM, αναγκάζονται να παρακάμπτουν τόσο την Ερυθρά Θάλασσα –λόγω της απειλής από τους Χούθι στην Υεμένη– όσο και λιμάνια του Κόλπου. Η CMA CGM ανακοίνωσε αναστολή κρατήσεων για φορτία προς και από λιμάνια σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ, ΗΑΕ (πλην Φουτζέιρα και Χορ Φακκάν), το μεγαλύτερο μέρος της Σαουδικής Αραβίας και αρκετά λιμάνια του Ιράκ.
Παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού υπό διπλή πίεση
Η διπλή διαταραχή σε Ερυθρά Θάλασσα και Στενά του Ορμούζ δημιουργεί μια πρωτοφανή συγκυρία για τις θαλάσσιες μεταφορές: παρατεταμένες παρακάμψεις γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, αυξημένοι χρόνοι ταξιδιού, εκτίναξη των ασφαλίστρων και περιορισμένη διαθεσιμότητα πλοίων. Τα εμπορευματοκιβώτια που μεταφέρουν από τρόφιμα και πρώτες ύλες έως καταναλωτικά αγαθά και οικοδομικά υλικά επιβαρύνονται με επιπλέον κόστος, το οποίο αργά ή γρήγορα θα μετακυλιστεί στις τελικές τιμές.
Με δεδομένο ότι τα εναλλακτικά χερσαία δίκτυα αγωγών στη Μέση Ανατολή έχουν πολύ χαμηλότερη δυναμικότητα από τη θαλάσσια μεταφορά, ο κίνδυνος για νέα, παρατεταμένη ενεργειακή κρίση είναι ορατός. Αν η ντε φάκτο «καραντίνα» στα Στενά του Ορμούζ παραταθεί, οι διεθνείς αγορές ενέργειας και ναυτιλίας θα βρεθούν αντιμέτωπες με ένα νέο σοκ προσφοράς, με ευρείες πληθωριστικές συνέπειες.
Σχόλιο 
: Η κινεζική παρέμβαση υπογραμμίζει ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι περιφερειακό επεισόδιο αλλά συστημική απειλή για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια. Με τα ναύλα σε ιστορικά υψηλά και τη ναυτασφάλιση να συρρικνώνεται, οι θαλάσσιες μεταφορές γίνονται ο αδύναμος κρίκος της διεθνούς οικονομίας. Αν δεν υπάρξει ταχεία αποκλιμάκωση, οι κυβερνήσεις –συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, με τον στρατηγικό της ρόλο στη ναυτιλία– θα κληθούν να διαχειριστούν ένα νέο κύμα κόστους και αβεβαιότητας που θα δοκιμάσει αντοχές αγορών και νοικοκυριών.
#Κίνα #ΣτενάΟρμούζ #Ναυτιλία #Πετρέλαιο #Ενέργεια #ΜέσηΑνατολή
