Ο γγ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε αποφεύγει να κλιμακώσει τη σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ οι σύμμαχοι διχάζονται για τον πόλεμο στο Ιράν. Στο επίκεντρο η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ και ο κίνδυνος στρατηγικής ρήξης ΗΠΑ–Ευρώπης.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επέλεξε προσεκτική σιωπή απέναντι στη νέα προειδοποίηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι μπορεί να επανεξετάσει τον ρόλο της Ουάσιγκτον στη Συμμαχία. Αφορμή στάθηκε η άρνηση ευρωπαϊκών κρατών να στηρίξουν στρατιωτικά τις αμερικανικές επιχειρήσεις που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν και την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ.
Η διαφωνία για τον πόλεμο στο Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τις χώρες του ΝΑΤΟ «πολύ ανόητες» επειδή δεν ανταποκρίθηκαν στις πιέσεις του για αποστολή δυνάμεων στην κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία του Ορμούζ, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Υπονόησε μάλιστα ότι η αμερικανική συμμετοχή στο ΝΑΤΟ είναι πλέον «κάτι που σίγουρα πρέπει να σκεφτούμε» εκ νέου, συνδέοντας ευθέως την παρουσία των ΗΠΑ με την προθυμία των Ευρωπαίων να στηρίξουν τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο Ρούτε, ερωτηθείς για τις δηλώσεις αυτές, απέφυγε να τις σχολιάσει. Αντίθετα, επέλεξε να μεταφέρει την εικόνα συνεννόησης μεταξύ των συμμάχων: «Όταν πρόκειται για τα Στενά του Ορμούζ, βρίσκομαι σε επαφή με πολλούς συμμάχους. Συμφωνούμε όλοι, φυσικά, ότι τα στενά πρέπει να ανοίξουν ξανά», δήλωσε, τονίζοντας ότι οι συζητήσεις γίνονται «συλλογικά» για τον βέλτιστο τρόπο δράσης.
Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ δεν έχουν υποβάλει επίσημο αίτημα προς το ΝΑΤΟ ως οργανισμό. Ωστόσο, ορισμένα κράτη-μέλη, όπως η Εσθονία, έχουν εκφράσει προθυμία να στείλουν εξοπλισμό και πλοία για την προστασία της ναυσιπλοΐας, υπογραμμίζοντας πως η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί κοινό στρατηγικό διακύβευμα.
Ο λεπτός ρόλος του Ρούτε και η ευρωπαϊκή διάσταση
Η στάση του Ρούτε αντικατοπτρίζει την εξαιρετικά λεπτή ισορροπία που καλείται να κρατήσει. Από τη μία πλευρά, πρέπει να καθησυχάσει έναν διαχρονικά επιφυλακτικό προς το ΝΑΤΟ Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει τη συμμετοχή των ΗΠΑ ως μοχλό πίεσης. Από την άλλη, δεν μπορεί να εμφανιστεί ότι «αγκαλιάζει» έναν πόλεμο εκτός γεωγραφικής περιοχής ευθύνης της Συμμαχίας, ο οποίος αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό ή και ανοιχτή κριτική από αρκετά ευρωπαϊκά κράτη.
Η αλλαγή τόνου σε σχέση με τις προηγούμενες δηλώσεις του είναι ενδεικτική. Μετά τις αντιδράσεις χωρών όπως η Ισπανία, που απέρριψαν τον ισχυρισμό του ότι ο πόλεμος στο Ιράν απολαμβάνει «ευρείας στήριξης» εντός ΝΑΤΟ, ο Ρούτε αποφεύγει πλέον να παρουσιάζει μια εικόνα ομοφωνίας. Δεν επαίνεσε την πολεμική προσπάθεια και απέφυγε να αναφερθεί ρητά σε ευρωπαϊκή υποστήριξη προς τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Για την Ευρώπη, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι μόνο ζήτημα στρατιωτικής στρατηγικής, αλλά και οικονομικής ασφάλειας, καθώς τυχόν παρατεταμένο κλείσιμο θα τροφοδοτούσε νέα άνοδο των τιμών ενέργειας και πληθωριστικές πιέσεις. Την ίδια στιγμή, όμως, πολλές πρωτεύουσες δεν θέλουν να βρεθούν έμμεσα εμπλεκόμενες σε έναν πόλεμο που θεωρούν ότι δεν είναι «δικός τους».
Η διαχείριση της τρέχουσας κρίσης θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο ο Ρούτε μπορεί να συνδυάσει την ανάγκη διατήρησης της αμερικανικής δέσμευσης με τον σεβασμό στις ευρωπαϊκές πολιτικές ευαισθησίες, χωρίς να διαρραγεί η συνοχή της Συμμαχίας σε μια από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικές συγκυρίες των τελευταίων ετών.
Σχόλιο 
: Ο Ρούτε επιχειρεί μια κλασική «ευρωπαϊκή» διαχείριση της αμερικανικής πίεσης: χαμηλώνει τους τόνους, μεταφέρει τη συζήτηση στο τεχνικό επίπεδο της ναυσιπλοΐας και αποφεύγει να νομιμοποιήσει πολιτικά τον πόλεμο στο Ιράν. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο τα Στενά του Ορμούζ, αλλά η ίδια η αξιοπιστία του ΝΑΤΟ ως διατλαντικού σχήματος, εάν η Ουάσιγκτον συνεχίσει να συνδέει τη δέσμευσή της με ad hoc στρατιωτικές απαιτήσεις προς τους Ευρωπαίους.
#ΝΑΤΟ #Τραμπ #Ρούτε #Ιράν #Ορμούζ #Ασφάλεια
