Η Ουκρανία μετατρέπει την εμπειρία της από τις ιρανικές Shahed σε εξαγώγιμο στρατηγικό πλεονέκτημα. Χώρες του Κόλπου και ευρωπαϊκοί σύμμαχοι ζητούν ουκρανική τεχνογνωσία και συμπαραγωγές.
Η πολύχρονη έκθεση της Ουκρανίας στις επιθέσεις ιρανικών drones Shahed από τη Ρωσία μετατρέπεται πλέον σε γεωπολιτικό και βιομηχανικό πλεονέκτημα. Καθώς η διεθνής προσοχή έχει στραφεί στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, το Κίεβο αξιοποιεί τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία στην αντιαεροπορική άμυνα κατά drones για να διατηρήσει και να ενισχύσει τη δυτική στήριξη.
Από πεδίο δοκιμών σε εξαγωγέα τεχνογνωσίας
Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ουκρανία έχει δεχθεί πάνω από 57.000 ιρανικά Shahed, τα ίδια μαζικά παραγόμενα drones που σήμερα χρησιμοποιεί η Τεχεράνη εναντίον γειτονικών χωρών στη Μέση Ανατολή. Η κλίμακα και η διάρκεια αυτής της απειλής μετέτρεψαν την ουκρανική επικράτεια σε πραγματικό εργαστήριο για σύγχρονες τεχνικές αντιαεροπορικής άμυνας χαμηλού κόστους.
Στο νέο περιβάλλον ασφαλείας, χώρες του Κόλπου –μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα– έχουν ήδη ζητήσει ουκρανική τεχνική βοήθεια, με το Κίεβο να αποστέλλει εξειδικευμένα κλιμάκια. Στόχος τους είναι να θωρακίσουν κρίσιμες υποδομές και ενεργειακές εγκαταστάσεις απέναντι σε επιθέσεις drones, αξιοποιώντας την εμπειρία της Ουκρανίας απέναντι σε μαζικές επιδρομές Shahed.
Ευρωπαϊκές συμπαραγωγές και πίεση προς την Ουάσιγκτον
Παράλληλα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εντείνει τη διπλωματική εκστρατεία προς τους ευρωπαίους εταίρους. Στη Ρουμανία υπέγραψε επιστολή προθέσεων με τον πρόεδρο Νίκουσορ Νταν για παραγωγή drones σε έδαφος χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ, κίνηση που σηματοδοτεί στροφή σε μοντέλα συμπαραγωγής και ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας.
Επόμενος σταθμός του ουκρανού προέδρου είναι το Παρίσι, όπου θα συζητήσει με τον Εμανουέλ Μακρόν τόσο την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας όσο και τον αντίκτυπο του πολέμου με το Ιράν στις τιμές του πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, στην ουκρανική οικονομία. Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι υπενθυμίζει ότι εκκρεμεί η έγκριση από τον Λευκό Οίκο μιας μεγάλης συμφωνίας για παραγωγή drones και ολοκληρωμένων συστημάτων αεράμυνας, που είχε προτείνει το Κίεβο το προηγούμενο έτος.
Φθηνά αναχαιτιστικά drones έναντι ακριβών Patriots
Κεντρικό επιχείρημα της ουκρανικής πλευράς είναι το κόστος και η κλιμακωσιμότητα. Ενώ οι σύμμαχοι έχουν παραδώσει συστήματα υψηλής τεχνολογίας, όπως οι αμερικανικοί Patriot, το κόστος μιας μόνο αντιαεροπορικής ρουκέτας Patriot φθάνει τα 3–4 εκατ. δολάρια, με παραγωγή μόλις 60–65 τεμαχίων τον μήνα. Αντίθετα, η Ουκρανία έχει αναπτύξει και μαζικά παράγει αναχαιτιστικά drones με κόστος μερικών χιλιάδων δολαρίων το καθένα, ικανά να αντιμετωπίζουν Shahed που κοστίζουν περίπου 130.000–150.000 δολάρια.
Η λογική είναι απλή: η αντιμετώπιση φθηνών, μαζικά παραγόμενων επιθετικών drones απαιτεί επίσης φθηνά, ευέλικτα και ταχέως παραγόμενα μέσα άμυνας, όχι αποκλειστικά ακριβούς πυραύλους στρατηγικού επιπέδου. Η Ουκρανία προτείνει στους εταίρους της ένα διασυνδεδεμένο σύστημα αεράμυνας, όπου αισθητήρες, αντιαεροπορικά συστήματα και αναχαιτιστικά drones λειτουργούν ως ενιαίο δίκτυο απέναντι σε σμήνη εκατοντάδων ή και χιλιάδων Shahed.
Ενεργειακός παράγοντας και στρατηγικό διαπραγματευτικό χαρτί
Η ένταση με το Ιράν και η άνοδος των τιμών ενέργειας ενισχύουν τα έσοδα της Ρωσίας από παράνομες ή έμμεσα νομιμοποιημένες εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, παρά τις δυτικές κυρώσεις. Αυτό επιβαρύνει την Ουκρανία, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τη ζήτηση για αποτελεσματική άμυνα έναντι ιρανικών drones, δίνοντας στο Κίεβο ένα νέο διαπραγματευτικό χαρτί.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πει πέρυσι στον Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο ότι «δεν έχει τα χαρτιά» για να νικήσει τη Ρωσία. Σήμερα, η ουκρανική τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση drones είναι ακριβώς το χαρτί που επιζητούν οι σύμμαχοι, τόσο για την προστασία τους όσο και για την προσαρμογή των αμυντικών βιομηχανιών τους στη νέα εποχή των ασύμμετρων εναέριων απειλών.
Σχόλιο
: Η Ουκρανία, από παθητικός αποδέκτης στρατιωτικής βοήθειας, επιχειρεί να αναβαθμιστεί σε τεχνολογικό εταίρο, προσφέροντας φθηνές, δοκιμασμένες λύσεις σε μια αγορά άμυνας που μετασχηματίζεται ταχύτατα από την επανάσταση των drones. Το αν θα κεφαλαιοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα θα κριθεί από το αν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη θα προχωρήσουν σε πραγματικές συμπαραγωγές και μεταφορά τεχνογνωσίας, ή θα περιοριστούν σε αποσπασματικές αγορές συστημάτων.






