Σε μετωπική σύγκρουση με την κυβέρνηση Όρμπαν οδηγείται η ελευθερία του Τύπου στην Ουγγαρία. Ερευνητής δημοσιογράφος καταγγέλλει μυστικές παρακολουθήσεις και πολιτικά υποκινούμενη δίωξη για κατασκοπεία.
Μια υπόθεση που συμπυκνώνει τις ανησυχίες για τον αυταρχικό κατήφορο της Ουγγαρίας έρχεται στο φως, με πρωταγωνιστή τον ερευνητή δημοσιογράφο Σάμπολτς Πάνι. Ο Πάνι, συνεργάτης του ανεξάρτητου κέντρου ερευνητικής δημοσιογραφίας Direkt36, καταγγέλλει ότι οι ουγγρικές μυστικές υπηρεσίες παρακολουθούσαν επί μήνες τις ιδιωτικές του συνομιλίες, πριν η κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν τον στοχοποιήσει δημόσια με κατηγορίες για κατασκοπεία υπέρ της Ουκρανίας.
Παρακολουθήσεις, Pegasus και ρωσικές διασυνδέσεις
Σύμφωνα με όσα δηλώνει ο ίδιος, πηγές μέσα από τον κρατικό μηχανισμό ασφάλειας τον προειδοποίησαν ότι συνομιλίες του με επαφές στην κυβέρνηση είχαν υποκλαπεί και διαβιβαστεί στο Ουγγρικό Γραφείο Πληροφοριών, την πολιτική υπηρεσία εξωτερικής κατασκοπείας. Η επιχείρηση, όπως την περιγράφει, κλιμακώθηκε από τα μέσα του 2025 και έγινε πιο επιθετική μετά τη δημοσίευση έρευνας του Direkt36 για απόπειρα ουγγρικού πράκτορα να στρατολογήσει στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Βρυξέλλες.
Ο Πάνι, γνωστός για τις αποκαλύψεις του γύρω από τη ρωσική επιρροή στην Ουγγαρία, εκτιμά ότι η παρακολούθηση έγινε είτε με κοριούς σε χώρους συναντήσεων είτε μέσω των τηλεφώνων των πηγών του, καθώς δεν διαπιστώθηκε διαρροή άλλων δεδομένων από τις δικές του συσκευές. Ο ίδιος ελέγχει συστηματικά το κινητό του για λογισμικό κατασκοπείας, μετά την αποκάλυψη το 2021 ότι είχε μολυνθεί με το ισραηλινό spyware Pegasus, εργαλείο που έχει συνδεθεί με παρακολουθήσεις πολιτικών και αντιφρονούντων διεθνώς.
Καθοριστική καμπή, όπως περιγράφει, ήταν όταν οι αρχές αντιλήφθηκαν ότι ερευνούσε τις επικοινωνίες του υπουργού Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο με Ρώσους αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης «παράλληλου» τηλεφώνου, μη δηλωμένου στο υπουργείο. Ο Σιγιάρτο έχει ήδη παραδεχθεί ότι συνομιλεί τακτικά με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ πριν και μετά από συνεδριάσεις της ΕΕ, στο φόντο της στενής σχέσης Βουδαπέστης–Κρεμλίνου.
Καταγγελίες για «kompromat» και πολιτική δίωξη
Ο Πάνι υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση συγκέντρωσε υλικό από τις παρακολουθήσεις, το «έκοψε και το έραψε» ώστε να παρουσιαστεί ως «kompromat» – συμβιβαστικό, δυσφημιστικό υλικό με ρωσική λογική – και στη συνέχεια εξαπέλυσε μια συντονισμένη εκστρατεία σπίλωσης. Η κορύφωση ήρθε όταν ο υπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Γκέργκεϊ Γκούλιας ανακοίνωσε ότι κατατέθηκε ποινική μήνυση σε βάρος του για κατασκοπεία και συνεργασία με τις ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες, με ασαφείς αναφορές σε διαρροή «ευαίσθητων πληροφοριών» για τον Σιγιάρτο. Οι εισαγγελικές αρχές καλούνται τώρα να αποφασίσουν αν θα ανοίξουν επίσημη έρευνα.
Ο δημοσιογράφος κάνει λόγο για προσπάθεια «ψυχολογικής πίεσης» και «συντριβής της αξιοπιστίας» του, τονίζοντας ότι δεν θέλει η Ευρώπη να επιστρέψει σε εποχές όπου οι μυστικές υπηρεσίες χρησιμοποιούνταν για την καταστολή της διαφωνίας. Παράλληλα, εκφράζει αίσθημα «προδοσίας» από την ΕΕ, που – όπως λέει – γνώριζε εδώ και καιρό για τις στενές, συστηματικές επαφές Σιγιάρτο–Λαβρόφ, αλλά δεν αντέδρασε ουσιαστικά.
Ελευθερία Τύπου υπό πίεση και ευρωπαϊκή αμηχανία
Η υπόθεση ξεσπά λίγες εβδομάδες πριν από κρίσιμες εκλογές στην Ουγγαρία, με το κυβερνών κόμμα Φίντες να υποχωρεί στις δημοσκοπήσεις και τον Όρμπαν να δέχεται έντονη κριτική για δημοκρατική οπισθοδρόμηση και συγκρούσεις με τους θεσμούς της ΕΕ. Ο Πάνι θεωρεί ότι οι τακτικές εκφοβισμού δείχνουν ηγεσία σε άμυνα και όχι σε έλεγχο των εξελίξεων.
Η αντίδραση της ουγγρικής κοινωνίας των πολιτών πάντως είναι αξιοσημείωτη: μέσα σε τρεις ημέρες, μέσω crowdfunding, συγκεντρώθηκαν περίπου 10.000 ευρώ για τη στήριξη του έργου του, ενώ οργανώσεις ΜΜΕ και η ένωση Media Forum κατήγγειλαν ως «συντονισμένη εκστρατεία συκοφάντησης» την κυβερνητική επίθεση και προειδοποίησαν για τον κίνδυνο ποινικοποίησης της ερευνητικής δημοσιογραφίας.
Σχόλιο
: Η υπόθεση Πάνι λειτουργεί ως τεστ αντοχής για την ίδια την ευρωπαϊκή έννοια του κράτους δικαίου. Όταν μια κυβέρνηση-μέλος αξιοποιεί εργαλεία πληροφοριών και ρητορική «εθνικής ασφάλειας» εναντίον δημοσιογράφου που αποκαλύπτει ευαίσθητες, αλλά κατ’ ουσίαν πολιτικές σχέσεις με τη Μόσχα, το ζήτημα παύει να είναι εσωτερικό. Η σιωπή ή η χλιαρή αντίδραση των ευρωπαϊκών θεσμών ενθαρρύνει την εργαλειοποίηση της κατασκοπείας ως όπλου κατά της ερευνητικής δημοσιογραφίας, με συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορα της Ουγγαρίας.






