Η Αυστραλία παγώνει για έξι μήνες την είσοδο επισκεπτών με ιρανικά διαβατήρια, επικαλούμενη κινδύνους υπέρβασης βίζας. Το μέτρο προκαλεί έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις προσφύγων και την ιρανική διασπορά.
Η αυστραλιανή κυβέρνηση ανακοίνωσε προσωρινή απαγόρευση εισόδου για κατόχους συγκεκριμένων τύπων τουριστικής βίζας που έχουν εκδοθεί σε άτομα με ιρανικό διαβατήριο, κλιμακώνοντας τη μεταναστευτική της πολιτική εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το μέτρο ισχύει από την Πέμπτη 26 Μαρτίου και θα διαρκέσει έξι μήνες, με την Καμπέρα να επικαλείται κίνδυνο οι προσωρινοί επισκέπτες να παραμείνουν στη χώρα μετά τη λήξη της βίζας τους.
Επιχειρήματα της κυβέρνησης και εξαιρέσεις
Το Υπουργείο Εσωτερικών Υποθέσεων της Αυστραλίας διευκρίνισε ότι παύουν προσωρινά να ισχύουν οι τουριστικές βίζες που είχαν εκδοθεί σε άτομα τα οποία υπέβαλαν αίτηση με ιρανικό διαβατήριο και βρίσκονται σήμερα εκτός αυστραλιανού εδάφους. Η απόφαση δεν αφορά όσους Ιρανούς βρίσκονται ήδη στη χώρα με νόμιμη βίζα, ενώ προβλέπονται εξαιρέσεις, όπως για όσους είναι παντρεμένοι με Αυστραλό πολίτη ή έχουν ανήλικο παιδί κάτω των 18 ετών στην Αυστραλία.
Ο υπουργός Εσωτερικών Τόνι Μπερκ υπογράμμισε ότι «πολλές τουριστικές βίζες εκδόθηκαν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν και ενδεχομένως να μην εγκρίνονταν υπό τις σημερινές συνθήκες». Όπως τόνισε, «οι αποφάσεις για μόνιμη παραμονή στην Αυστραλία πρέπει να είναι συνειδητές επιλογές της κυβέρνησης, όχι τυχαίο αποτέλεσμα του ποιος έκλεισε διακοπές».
Η κυβέρνηση αιτιολογεί την κίνηση ως αναγκαία για την «προστασία της ακεραιότητας του μεταναστευτικού συστήματος», φοβούμενη ότι ο πόλεμος και η αστάθεια θα καταστήσουν δύσκολη ή απίθανη την επιστροφή ορισμένων επισκεπτών όταν λήξει η βίζα τους.
Αντιδράσεις της κοινωνίας των πολιτών και διπλωματικό υπόβαθρο
Η απόφαση προκάλεσε άμεση καταδίκη από το Asylum Seeker Resource Center, μία από τις πιο δραστήριες οργανώσεις υπεράσπισης αιτούντων άσυλο στην Αυστραλία. Η οργάνωση χαρακτήρισε την κίνηση «άκαρδη», υποστηρίζοντας ότι προσθέτει «περιττό τραύμα και βλάβη» σε Ιρανούς που ήδη δοκιμάζονται από τον πόλεμο. Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X έκανε λόγο για «τεράστια προδοσία της ιρανικής κοινότητας» και κατηγόρησε την κυβέρνηση Αλμπανέζε ότι «κλείνει την πόρτα ακριβώς τη στιγμή που ο κόσμος χρειάζεται ασφάλεια».
Πολιτικοί της αντιπολίτευσης και εκπρόσωποι της ιρανικής διασποράς επισημαίνουν ότι οι Ιρανοί έχουν πλέον ελάχιστες νόμιμες οδούς για να αιτηθούν προστασία, ενώ τονίζουν ότι η συλλογική τιμωρία μέσω περιορισμών βίζας υπονομεύει τις ανθρωπιστικές αξίες της χώρας.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο έντασης στις αυστραλοϊρανικές σχέσεις. Σύμφωνα με στοιχεία του 2023, σχεδόν 86.000 κάτοικοι της Αυστραλίας έχουν γεννηθεί στο Ιράν, συγκροτώντας δραστήριες κοινότητες κυρίως στο Σίδνεϊ και τη Μελβούρνη. Νωρίτερα τον Μάρτιο, η Καμπέρα βρέθηκε στο επίκεντρο διπλωματικής κρίσης, όταν χορήγησε άσυλο σε επτά παίκτριες και στελέχη της εθνικής γυναικείας ομάδας ποδοσφαίρου του Ιράν που συμμετείχαν στο Κύπελλο Ασίας. Οι παίκτριες, οι οποίες είχαν αρνηθεί να ψάλουν τον εθνικό ύμνο, κατηγορήθηκαν ως «προδότριες» στην πατρίδα τους, ενώ πέντε από αυτές ανακάλεσαν στη συνέχεια την πρόθεσή τους να ζητήσουν άσυλο, προκαλώντας ανησυχίες για πιθανές πιέσεις προς τις οικογένειές τους.
Η αυστραλιανή πολιτική ισορροπεί πλέον ανάμεσα στην ανάγκη ελέγχου των μεταναστευτικών ροών και στις διεθνείς της υποχρεώσεις για προστασία ανθρώπων που διαφεύγουν πολέμου και καταστολής. Το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη η εξάμηνη απαγόρευση και αν θα επεκταθεί ή θα αναθεωρηθεί, θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την αξιοπιστία της χώρας ως προορισμού ασύλου και μετανάστευσης.
Σχόλιο 
: Η απόφαση της Καμπέρας δείχνει πώς οι δυτικές δημοκρατίες, υπό την πίεση γεωπολιτικών κρίσεων και εσωτερικών φόβων για «κατάχρηση βίζας», σκληραίνουν τη γραμμή τους ακόμη και απέναντι σε κοινότητες με ισχυρούς δεσμούς και ενσωμάτωση. Η επιλογή οριζόντιων περιορισμών αντί για στοχευμένη εξέταση αιτήσεων υπονομεύει το αφήγημα περί ανθρωπισμού και αφήνει πολιτικό κενό που καλύπτουν οι πιο λαϊκιστικές φωνές στο μεταναστευτικό.
#Αυστραλία #Ιράν #ΜεταναστευτικήΠολιτική #ΜέσηΑνατολή #Βίζες
