Ο Αλεξάντερ Λουκασένκο και ο Κιμ Γιονγκ Ουν υπέγραψαν στην Πιονγκγιάνγκ «θεμελιώδη» συνθήκη φιλίας και συνεργασίας, θεσμοθετώντας την πολιτική και οικονομική τους σύγκλιση. Η συμφωνία ενισχύει τον άξονα χωρών που βρίσκονται υπό βαριές δυτικές κυρώσεις.
Η Λευκορωσία και η Βόρεια Κορέα υπέγραψαν στην Πιονγκγιάνγκ νέα συνθήκη φιλίας και συνεργασίας, μετά από επίσημες συνομιλίες ανάμεσα στον πρόεδρο της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο και τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν, όπως μετέδωσε το BelTA. Η υπογραφή έγινε στο πλαίσιο της πρώτης επίσκεψης Λουκασένκο στη χώρα, σηματοδοτώντας σαφή αναβάθμιση των διμερών δεσμών.
«Θεμελιώδες» κείμενο και νομική βάση της σχέσης
Ο Λουκασένκο περιέγραψε τη συνθήκη ως «θεμελιώδη», τονίζοντας ότι το κείμενο «διατυπώνει με σαφήνεια και ανοικτά τους στόχους και τις αρχές» των διμερών σχέσεων. Από την πλευρά του, ο Κιμ Γιονγκ Ουν δήλωσε ότι η συμφωνία θα «λειτουργήσει ως νομικό θεμέλιο» για τη διασφάλιση σταθερών σχέσεων.
Η συνθήκη τυποποιεί την πολιτική και οικονομική συνεργασία ανάμεσα σε δύο καθεστώτα που βρίσκονται στο επίκεντρο δυτικών κυρώσεων. Θεσμοθετεί ένα πλαίσιο για εμβάθυνση της συνεργασίας, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερη πολιτική συνεννόηση και σταδιακή ενίσχυση των οικονομικών συναλλαγών, στο βαθμό που το επιτρέπουν οι διεθνείς περιορισμοί.
Διμερές εμπόριο και λευκορωσική παρουσία στην αγορά της Πιονγκγιάνγκ
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Λευκορωσίας Γιούρι Σουλέικο ανέφερε ότι το διμερές εμπόριο «διευρύνεται σταδιακά». Επισήμανε πως η Λευκορωσία ήδη εξάγει στη Βόρεια Κορέα τρόφιμα, φαρμακευτικά προϊόντα και αγροτικά αγαθά, ενώ οχήματα BelAZ –βαριά φορτηγά και εξοπλισμός για εξορυκτικές και βιομηχανικές δραστηριότητες– βρίσκονται ήδη σε χρήση στη χώρα.
Για το Μινσκ, η Πιονγκγιάνγκ αποτελεί αγορά όπου μπορεί να διοχετεύσει βιομηχανικά προϊόντα χωρίς τον ανταγωνισμό δυτικών ομίλων, αλλά και πεδίο προβολής της τεχνογνωσίας του σε εξειδικευμένο εξοπλισμό. Για τη Βόρεια Κορέα, που αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς στις εισαγωγές, η πρόσβαση σε λευκορωσικά τρόφιμα, φάρμακα και μηχανήματα είναι κρίσιμη για την ενίσχυση της αυτάρκειας.
Η «λέσχη των υπό κυρώσεις» και τα γεωπολιτικά μηνύματα
Η συνθήκη δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Λευκορωσία και Βόρεια Κορέα αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα χωρών που έχουν βρεθεί στην «περιφέρεια» του δυτικού συστήματος, λόγω αυταρχικών πρακτικών, εμπλοκής σε πολεμικές επιχειρήσεις και –στην περίπτωση της Πιονγκγιάνγκ– του πυρηνικού της προγράμματος.
Η θεσμοθέτηση της σχέσης τους λειτουργεί ως μήνυμα ότι τα καθεστώτα υπό κυρώσεις οικοδομούν σταδιακά ένα παράλληλο δίκτυο πολιτικών και οικονομικών δεσμών. Η Βόρεια Κορέα κερδίζει επιπλέον διεθνή νομιμοποίηση μέσω μιας επίσημης συνθήκης με χώρα–μέλος του ΟΗΕ και στενό σύμμαχο της Ρωσίας. Η Λευκορωσία δείχνει ότι δεν περιορίζεται στο να λειτουργεί απλώς ως δορυφόρος της Μόσχας, αλλά αποκτά δική της παρουσία στο «αντιδυτικό» μπλοκ.
Περιορισμένη οικονομική, ισχυρή πολιτική σημασία
Παρότι οι όγκοι του διμερούς εμπορίου είναι μικροί σε παγκόσμια κλίμακα, ο πολιτικός συμβολισμός της συμφωνίας είναι δυσανάλογα μεγάλος. Για τις ΗΠΑ και την ΕΕ, η συνθήκη υπενθυμίζει ότι η πολιτική κυρώσεων μπορεί να ενισχύει τη μεταξύ τους σύγκλιση κρατών που στοχοποιούνται, αντί να τα απομονώνει πλήρως.
Για τις αγορές, η άμεση επίπτωση είναι περιορισμένη, αλλά η σταδιακή χαρτογράφηση ενός πιο συμπαγούς δικτύου συνεργασίας μεταξύ χωρών υπό κυρώσεις αυξάνει την πολυπλοκότητα του γεωπολιτικού ρίσκου. Αν η συνεργασία επεκταθεί σε τομείς όπως η τεχνολογία, η άμυνα ή οι πρώτες ύλες, μπορεί μεσοπρόθεσμα να δημιουργήσει νέες γκρίζες ζώνες για τα καθεστώτα ελέγχου εξαγωγών και τους διεθνείς ρυθμιστικούς μηχανισμούς.
Σχόλιο 
: Η συνθήκη Λευκορωσίας–Βόρειας Κορέας είναι μικρή ως προς τους αριθμούς, αλλά μεγάλη ως προς το μήνυμα: οι «αποκλεισμένοι» του διεθνούς συστήματος δεν περιμένουν την άρση των κυρώσεων, χτίζουν θεσμοθετημένες σχέσεις μεταξύ τους. Για τη Δύση, αυτό σημαίνει ότι η στρατηγική πίεσης συνοδεύεται από την ανάδυση ενός παράλληλου, σκληρού μπλοκ κρατών που αλληλονομιμοποιούνται και καθίστανται ολοένα πιο δύσκολο να ελεγχθούν.
#Λευκορωσία #ΒόρειαΚορέα #Λουκασένκο #ΚιμΓιονγκΟυν #Διπλωματία #Κυρώσεις
