Το Εργατικό Κόμμα βρίσκεται σε βαθιά κρίση και αναζητά νέα εκλογική στρατηγική. Η στροφή σε σαφέστερη κεντροαριστερή ταυτότητα και οι συμμαχίες με άλλες προοδευτικές δυνάμεις προβάλλουν ως αναγκαστική επιλογή.
Το βρετανικό Εργατικό Κόμμα, υπό την ηγεσία του Κιρ Στάρμερ, περιγράφεται πλέον ως ένα κόμμα σε «άνευ προηγουμένου κρίση». Αντιμετωπίζει μια αδύναμη αλλά ακόμη υπαρκτή Συντηρητική κυβέρνηση, οικονομία σε στασιμότητα, σκάνδαλα που διαβρώνουν την εμπιστοσύνη, πίεση από λαϊκιστικά κόμματα δεξιά και αριστερά και, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Electoral Calculus, προοπτική περιορισμένης κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης στις επόμενες εκλογές.
Το αδιέξοδο της διπλής στόχευσης
Κεντρικό επιχείρημα του άρθρου είναι ότι η στρατηγική του Στάρμερ να απευθύνεται ταυτόχρονα στην αυταρχική δεξιά και στη φιλελεύθερη αριστερά έχει αποτύχει. Παραδείγματα αυτής της γραμμής είναι η υιοθέτηση σκληρότερης πολιτικής για τη μετανάστευση, την ίδια στιγμή που το κόμμα δηλώνει υπερασπιστής μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας. Σε μια εποχή όπου το εκλογικό σώμα είναι κατακερματισμένο και οι διαχωριστικές γραμμές πολύ πιο οξείες απ’ ό,τι στη δεκαετία του 1990, τα διφορούμενα μηνύματα δεν εκλαμβάνονται πια ως «ευέλικτα», αλλά ως ανακόλουθα και αναξιόπιστα.
Παράλληλα, η ανάγκη για τεράστιες πλειοψηφίες έχει μειωθεί. Με πέντε ή έξι κόμματα να διεκδικούν σοβαρά ποσοστά, ακόμη και ένα 25% μπορεί, αν είναι γεωγραφικά αποδοτικά κατανεμημένο, να οδηγήσει σε σημαντικό αριθμό εδρών. Αυτό οδηγεί τον αρθρογράφο στο συμπέρασμα ότι η επιβίωση του Εργατικού Κόμματος περνά από μια πιο καθαρή κεντροαριστερή ταυτότητα.
Επανασύνδεση με την προοδευτική βάση και πιθανές συμμαχίες
Έκθεση της δεξαμενής σκέψης Persuasion UK καταγράφει ότι η απώλεια ψήφων προς τους Πράσινους, τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες, το Plaid Cymru και το SNP είναι και μεγαλύτερη και πιο αναστρέψιμη από τη διαρροή προς το ευρωσκεπτικιστικό Reform UK. Περίπου το 10% του εκλογικού σώματος εμφανίζεται «ανοιχτό» να επιστρέψει ή να στραφεί προς τους Εργατικούς από άλλα προοδευτικά κόμματα – κρίσιμη δεξαμενή για να αποφευχθεί εκλογική συντριβή.
Ωστόσο, για να διασφαλίσει όχι μόνο την είσοδο αλλά και μια δεύτερη θητεία στην εξουσία, το κόμμα θα χρειαστεί πιθανότατα κυβερνητικές συμμαχίες. Ο επικεφαλής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, Εντ Ντέιβι, δεν αποκλείει συνεργασία με τους Εργατικούς, κάτι που θα μπορούσε να αποκαταστήσει τη φθαρμένη εικόνα του κόμματός του μετά τη συγκυβέρνηση με τον Ντέιβιντ Κάμερον. Από την άλλη, ο ηγέτης των Πρασίνων, Ζακ Πολάνσκι, δηλώνει ότι «βλέπει δυνατότητα συνεργασίας» με στόχο την αναχαίτιση του Reform και την προώθηση θεμάτων όπως η αναλογική εκπροσώπηση, ο φόρος πλούτου και η κλιματική δράση, αλλά θέτει ως όρο την αντικατάσταση του Στάρμερ από τον Άντι Μπέρνχαμ.
Εσωκομματική κουλτούρα και πολυκομματική πραγματικότητα
Ο Μπέρνχαμ διαθέτει ήδη διακομματικά διαπιστευτήρια από τη συνεργασία του με Φιλελεύθερους Δημοκράτες στο Μάντσεστερ, όμως η ευρύτερη κουλτούρα του Εργατικού Κόμματος παραμένει βαθιά «φυλετική». Πολλοί βουλευτές και ακτιβιστές θεωρούν ότι το κόμμα έχει σχεδόν «θεϊκό δικαίωμα» να μονοπωλεί τον χώρο της κεντροαριστεράς, ακόμη κι όταν υιοθετεί πολιτικές που γέρνουν προς τα δεξιά. Η ηγεσία αντιμετωπίζει τους Πράσινους ως «εξτρεμιστές» και τοπικές οργανώσεις ως ενοχλητικούς, περιορίζοντας τον εσωτερικό διάλογο σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η Γάζα.
Παρά την εσωτερική γκρίνια, ο αρθρογράφος σημειώνει ότι και οι αντίπαλοι των Εργατικών έχουν σοβαρά προβλήματα: οι Συντηρητικοί παραμένουν αποδυναμωμένοι, το Reform UK χάνει ευκαιρίες σε κρίσιμες αναμετρήσεις, οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες δεν έχουν καταφέρει θεαματική άνοδο και ο Πολάνσκι των Πρασίνων έχει μετατραπεί σε στόχο των ΜΜΕ. Σε ένα πολυκομματικό σύστημα, κανένα κόμμα δεν μπορεί πια να διεκδικεί ότι «εκπροσωπεί το έθνος» στο σύνολό του. Η πρόκληση για τους Εργατικούς είναι να αποδεχθούν αυτή τη νέα πραγματικότητα και να προσαρμόσουν αντίστοιχα τη στρατηγική τους.
Σχόλιο 
: Η ανάλυση φωτίζει μια κρίσιμη ευρωπαϊκή τάση: τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας δεν μπορούν πλέον να κερδίζουν με ασαφή «μεγάλη σκηνή» ρητορική. Χρειάζονται σαφή ιδεολογική ταυτότητα, στοχευμένη επανασύνδεση με τον φυσικό τους χώρο και ρεαλιστική κουλτούρα συνεργασιών. Το βρετανικό παράδειγμα λειτουργεί ως προειδοποίηση και για άλλα κόμματα κεντροαριστεράς στην Ευρώπη, που παλεύουν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον πραγματισμό της διακυβέρνησης και στη διατήρηση προοδευτικού προφίλ.
#Βρετανία #ΕργατικόΚόμμα #ΚιρΣτάρμερ #Πράσινοι #Πολιτική
