Η BASF εγκαινίασε νέο χημικό συγκρότημα 8,7 δισ. ευρώ στο Ζαντζιάνγκ, την ώρα που περικόπτει θέσεις εργασίας στη Γερμανία. Η κίνηση οξύνει το δίλημμα Βερολίνου και βιομηχανίας ανάμεσα στην κερδοφορία και τη στρατηγική απεξάρτησης από την Κίνα.
Η γερμανική BASF, ο μεγαλύτερος χημικός όμιλος στον κόσμο, προχώρησε στα επίσημα εγκαίνια ενός νέου παραγωγικού συμπλέγματος στο Ζαντζιάνγκ της νότιας Κίνας, επένδυσης 8,7 δισ. ευρώ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επένδυση στην ιστορία της εταιρείας και ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς η γερμανική βιομηχανία ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη κερδοφορίας και τις πολιτικές πιέσεις για «απεξάρτηση» από την Κίνα.
Μεταφορά παραγωγής και πίεση στη γερμανική βιομηχανική βάση
Η έναρξη λειτουργίας του συγκροτήματος στο Ζαντζιάνγκ συμπίπτει με σκληρά προγράμματα περικοπών στη Γερμανία. Η BASF έχει ήδη μειώσει δραστικά το κόστος, με απολύσεις στο κεντρικό της εργοστάσιο στο Λούντβιχσχαφεν και στα γραφεία της στο Βερολίνο, επικαλούμενη υψηλές τιμές ενέργειας, αυξημένο εργασιακό κόστος και βαριά ρυθμιστική επιβάρυνση.
Το νέο εργοστάσιο, που καταλαμβάνει περίπου τέσσερα τετραγωνικά χιλιόμετρα στην επαρχία Γκουανγκντόνγκ, ενσωματώνει πολλαπλές μονάδες παραγωγής χημικών. Απασχολεί ήδη πάνω από 2.000 εργαζόμενους και θα παράγει ευρύ φάσμα προϊόντων για μεταφορές, καταναλωτικά αγαθά και ηλεκτρονικά, με την πλειονότητα της παραγωγής να κατευθύνεται στην κινεζική αγορά, τη μεγαλύτερη παγκοσμίως για χημικά.
Ο διευθύνων σύμβουλος της BASF, Μάρκους Κάμιετ, υπογράμμισε σε πρόσφατη συνέντευξή του ότι «η Κίνα παραμένει η αγορά με τις μεγαλύτερες προοπτικές ανάπτυξης για τον κλάδο μας», προσθέτοντας πως η έμφαση του Πεκίνου σε νέες βιομηχανίες, ΑΠΕ και πράσινη μετάβαση δημιουργεί «τεράστιες ευκαιρίες» για καινοτόμες χημικές εταιρείες.
Στρατηγικό ρίσκο και πολιτικές αντιφάσεις
Η επένδυση όμως έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η γερμανική κυβέρνηση καλεί τις επιχειρήσεις να «μειώσουν τον κίνδυνο» από την υπερεξάρτηση στην Κίνα, προωθώντας γεωγραφική διαφοροποίηση. Παρ’ όλα αυτά, όπως έχει συμβεί και με άλλους βιομηχανικούς ομίλους –ενδεικτικά τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας– η BASF επιλέγει να διπλασιάσει την παρουσία της στην κινεζική αγορά, προτάσσοντας τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές κερδοφορίας.
Η Κίνα προσφέρει συνδυασμό χαμηλότερου ενεργειακού και εργασιακού κόστους, πιο χαλαρές περιβαλλοντικές και εργασιακές ρυθμίσεις και ταχέως αναπτυσσόμενη ζήτηση, στοιχεία που βελτιώνουν θεαματικά τα περιθώρια κέρδους σε σχέση με την Ευρώπη. Ωστόσο, η εξάρτηση από ένα αυταρχικό καθεστώς με ισχυρή κρατική παρέμβαση στην οικονομία ενέχει σοβαρά γεωπολιτικά, ρυθμιστικά και φήμης ρίσκα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περσινή αποχώρηση της BASF από δύο κοινοπρακτικά σχήματα στην περιοχή Σιντζιάνγκ, μετά τις κατηγορίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά των Ουιγούρων από τον τοπικό εταίρο. Το επεισόδιο αυτό ανέδειξε πόσο γρήγορα μια επένδυση μπορεί να μετατραπεί σε βάρος για την εταιρική εικόνα και να προκαλέσει πολιτική πίεση σε Βερολίνο και Βρυξέλλες.
Το νέο συγκρότημα στο Ζαντζιάνγκ είναι πλέον το τρίτο μεγαλύτερο της BASF παγκοσμίως, μετά το Λούντβιχσχαφεν και την Αμβέρσα. Συμβολίζει τη μετατόπιση του κέντρου βάρους της χημικής βιομηχανίας προς την Ασία και θέτει επιτακτικά το ερώτημα για το μέλλον της βιομηχανικής βάσης της Γερμανίας και, κατ’ επέκταση, της Ευρώπης.
Σχόλιο 
: Η απόφαση της BASF δείχνει ότι, παρά τις πολιτικές εκκλήσεις για derisking, όταν συγκρούονται στρατηγική ασφάλειας και βραχυπρόθεσμη κερδοφορία, η γερμανική βαριά βιομηχανία συνεχίζει να στοιχηματίζει στην Κίνα. Αυτό ενισχύει τις ανησυχίες για αποβιομηχάνιση στην Ευρώπη και καθιστά πιο περίπλοκη την προσπάθεια της ΕΕ να χαράξει μια συνεκτική, ρεαλιστική γραμμή απέναντι στο Πεκίνο.
#BASF #Γερμανία #Κίνα #ΧημικήΒιομηχανία #Επενδύσεις
