Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μεταβαίνει στην Ουάσινγκτον για συνομιλίες με τον Ντόναλντ Τραμπ, υπό τη σκιά της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Στο τραπέζι τίθενται Ιράν, Ουκρανία και ο κίνδυνος νέου εμπορικού πολέμου.
Το ταξίδι του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς στην Ουάσινγκτον είχε σχεδιαστεί ως μια ακόμη προσπάθεια «επαναφοράς» των διατλαντικών σχέσεων. Η αιφνίδια όμως κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν και τις ιρανικές αντεπιθέσεις, μετατρέπει την επίσκεψη σε αποστολή διαχείρισης κρίσης με παγκόσμιες προεκτάσεις.
Το νομικό «δίλημμα» της Γερμανίας για τον πόλεμο με το Ιράν
Ο Μερτς έχει ταχθεί ξεκάθαρα στο πλευρό των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καταδικάζοντας τις ιρανικές επιθέσεις σε κράτη του Κόλπου, αμερικανικές βάσεις και το Ισραήλ. Την ίδια στιγμή όμως αναγνωρίζει ότι οι αρχικές επιθέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν «προφανώς δεν καλύπτονται από το διεθνές δίκαιο», όπως παραδέχθηκε, περιγράφοντας τη θέση της Γερμανίας ως «δίλημμα».
Ο καγκελάριος εξέφρασε την άποψη ότι πολλοί Ιρανοί αισθάνονται ανακούφιση απέναντι στην προοπτική τέλους του θεοκρατικού καθεστώτος, υπονοώντας πολιτική στήριξη στην αλλαγή καθεστώτος χωρίς όμως νομική κάλυψη των στρατιωτικών ενεργειών. Η επιλογή του να «μην κάνει κήρυγμα» σε ΗΠΑ και Ισραήλ, όπως είπε, ισοδυναμεί –κατά την ανάλυση της DW– με ιστορική ρήξη: εγκατάλειψη του διεθνούς δικαίου ως κεντρικού πλαισίου αναφοράς της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής.
Παράλληλα, σε κοινή δήλωση με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, προανήγγειλε ετοιμότητα για «στρατιωτικά αμυντικά μέτρα». Ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιοχάν Βάντεφουλ έσπευσε να διευκρινίσει ότι η Γερμανία δεν θα συμμετάσχει σε περαιτέρω επιθετικές επιχειρήσεις, περιορίζοντας τον ρόλο της σε αυτοάμυνα των Γερμανών στρατιωτών που σταθμεύουν σε βάσεις σε Ιορδανία και Ιράκ.
Ουκρανία, Ευρώπη και ο κίνδυνος να αποφασίζουν οι άλλοι για το μέλλον της
Πέρα από το Ιράν, ο Μερτς επιχειρεί να επαναφέρει την Ευρώπη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία. Με τον πόλεμο να συνεχίζεται για τέταρτο χρόνο και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να αφήνει πλέον ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινών εδαφικών παραχωρήσεων για να σιγήσουν τα όπλα, στο Βερολίνο κυριαρχεί ο φόβος ότι «το μέλλον της Ευρώπης διαπραγματεύεται πάνω από τα κεφάλια των Ευρωπαίων».
Ο Μερτς θέλει να διασφαλίσει ότι η φωνή της ΕΕ θα ακουστεί στην Ουάσινγκτον, όμως είναι αβέβαιο αν θα βρει ευήκοα ώτα στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προσεγγίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία με καθαρά συναλλακτική λογική και περιορισμένη διάθεση μακροπρόθεσμης δέσμευσης.
Δασμοί, εμπορικός πόλεμος και η γερμανική βιομηχανία
Το τρίτο μεγάλο μέτωπο των συνομιλιών αφορά την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ. Αν και το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε πρόσφατα βασικά στοιχεία της προηγούμενης δασμολογικής πολιτικής Τραμπ –συμπεριλαμβανομένων μέτρων που έπλητταν Γερμανία και ΕΕ–, ο Λευκός Οίκος έχει ήδη βρει νέο νομικό μονοπάτι για την επιβολή φρέσκων δασμών, της τάξης του 10% για τις περισσότερες χώρες και με απειλές για έως 15% σε επιμέρους τομείς.
Ο Μερτς χαρακτήρισε την απόφαση του δικαστηρίου «ενδιαφέρουσα», καθώς βάζει όρια στην κυβέρνηση, αλλά αναγνωρίζει ότι αφήνει αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα. Γερμανική κυβέρνηση και Βρυξέλλες ανησυχούν για νέο γύρο εμπορικής αντιπαράθεσης που θα χτυπήσει καίρια τις εξαγωγικές βιομηχανίες της Ευρώπης – από την αυτοκινητοβιομηχανία μέχρι τα μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους υπογράμμισε ότι η επίσκεψη έρχεται «στην κατάλληλη στιγμή» για να διαμορφωθεί μια συντονισμένη ευρωπαϊκή γραμμή έναντι του Τραμπ. Η εμπειρία της πρόσφατης κρίσης με τα σχέδια του Αμερικανού προέδρου για την απόκτηση της Γροιλανδίας –που μπλοκαρίστηκαν χάρη σε σπάνια ευρωπαϊκή ενότητα υπέρ της Δανίας– ενισχύει στο Βερολίνο την πεποίθηση ότι μια πιο διεκδικητική, συλλογική στάση μπορεί να αποδώσει.
Σχόλιο 
: Η αποστολή Μερτς στην Ουάσινγκτον συμπυκνώνει το νέο γερμανικό δίλημμα: ανάμεσα στην παραδοσιακή προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και στην ωμή γεωπολιτική πραγματικότητα ενός απρόβλεπτου Λευκού Οίκου. Αν δεν καταφέρει να συνδέσει με πειστικό τρόπο την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, την αρχιτεκτονική ειρήνης στην Ουκρανία και την αποφυγή εμπορικού πολέμου, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί ταυτόχρονα στρατηγικά εκτεθειμένη και οικονομικά αποδυναμωμένη.
#Γερμανία #Μερτς #Τραμπ #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Ουκρανία #Δασμοί #Ευρώπη
