Η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν χτυπά την καρδιά της γερμανικής οικονομίας. Ακριβή ενέργεια, μπλοκαρισμένες θαλάσσιες οδοί και νέα αβεβαιότητα απειλούν την ήδη εύθραυστη ανάκαμψη.
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν μετατρέπεται σε έναν ακόμη βαρύτατο εξωγενή κραδασμό για τη γερμανική οικονομία. Το κλείσιμο από την Τεχεράνη των χωρικών της υδάτων και η πρακτική αχρήστευση των Στενών του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου– εκτόξευσαν άμεσα τις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Στη Γερμανία, η τιμή της βενζίνης σκαρφάλωσε σε περιοχές έως και 2,50 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κινείται λίγο πάνω από τα 2 ευρώ, περίπου 0,30 ευρώ ακριβότερα από πριν την επίθεση στο Ιράν. Ακόμη πιο έντονες ήταν οι ανατιμήσεις στο φυσικό αέριο, μετά τις ιρανικές επιθέσεις με drones σε εγκαταστάσεις LNG στο Κατάρ, οι οποίες πάγωσαν την παραγωγή.
Ενεργειακό σοκ και βιομηχανική ασφυξία
Παρότι η Γερμανία δεν εισάγει απευθείας LNG από το Κατάρ και στηρίζεται σε διαφοροποιημένες πηγές, με σημαντικές ροές από τη Νορβηγία, οι τιμές καθορίζονται από την ευρωπαϊκή χονδρική αγορά, όπου μετρά η παγκόσμια ισορροπία προσφοράς και ζήτησης. Το αποτέλεσμα είναι ένα νέο κύμα ενεργειακού κόστους που πλήττει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι είναι οι κλάδοι εντάσεως ενέργειας –χημικά, χάλυβας, γυαλί, χαρτί– αλλά και η αυτοκινητοβιομηχανία και η μηχανολογία. Μετά το σοκ από τη διακοπή των ρωσικών ροών φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, η νέα κρίση έρχεται να επιβεβαιώσει τη διαρθρωτική ευαλωτότητα του γερμανικού μοντέλου, που στηρίζεται σε φθηνή ενέργεια και εξαγωγές.
Η οικονομολόγος και μέλος του Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, Βερονίκα Γκριμ, προειδοποιεί για άνοδο του πληθωρισμού και επιδείνωση της επενδυτικής αβεβαιότητας, τονίζοντας ότι η Γερμανία πρέπει να προετοιμαστεί για μια παρατεταμένη περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας.
Πολιτική πίεση στη κυβέρνηση Μερτς και κριτική στην ενεργειακή στρατηγική
Η κρίση βρίσκει στο Βερολίνο κυβέρνηση συνασπισμού CDU/CSU–SPD, με καγκελάριο τον Φρίντριχ Μερτς, δέκα μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας. Ο Μερτς είχε υποσχεθεί αναζωογόνηση της γερμανικής οικονομίας, όμως η εύθραυστη ανάκαμψη των αρχών του έτους απειλείται πλέον να ανατραπεί από τον πόλεμο στο Ιράν.
Το υπουργείο Οικονομίας και Ενέργειας, υπό την Κάτερινα Ράιχε, συγκρότησε task force για καθημερινή παρακολούθηση τιμών, εφοδιαστικής ασφάλειας και επιπτώσεων στις επιχειρήσεις. Ωστόσο, η κίνηση αντιμετωπίστηκε με ειρωνικά σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς η κυβέρνηση κατηγορείται ότι περιορίζεται σε διαχείριση εικόνας.
Την ίδια στιγμή, το κράτος ωφελείται δημοσιονομικά από τις υψηλές τιμές καυσίμων, καθώς σχεδόν τα μισά χρήματα που πληρώνει ο οδηγός στην αντλία καταλήγουν στα δημόσια ταμεία μέσω φόρων. Οργανώσεις όπως ο αυτοκινητικός σύλλογος «Mobil in Deutschland» καταγγέλλουν ότι το Βερολίνο «ταμειοποιεί τον πόνο των οδηγών».
Ανεπαρκής στροφή στις ΑΠΕ και ευρωπαϊκή διάσταση
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση προβάλλει τα μέτρα ελάφρυνσης –μείωση του φόρου ηλεκτρικής ενέργειας για τις επιχειρήσεις, κατάργηση ορισμένων επιβαρύνσεων– ως ασπίδα απέναντι στο ενεργειακό σοκ. Όμως περιβαλλοντικές και καταναλωτικές οργανώσεις ασκούν σφοδρή κριτική, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική εξακολουθεί να αναπαράγει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, αντί να επιταχύνει τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές.
Η επέκταση αιολικών και φωτοβολταϊκών έχει επιβραδυνθεί, με τη νομοθεσία να λειτουργεί ως τροχοπέδη σε νέα έργα. Σε συνθήκες γεωπολιτικής αστάθειας, η Γερμανία εμφανίζεται λιγότερο «ανθεκτική στην κρίση» απ’ όσο θα ταίριαζε σε μια κορυφαία βιομηχανική δύναμη της Ευρώπης.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Γκριμ ζητά ενίσχυση της ανθεκτικότητας μέσω διαφοροποίησης προμηθευτών, ενίσχυσης αποθεμάτων, κοινών ευρωπαϊκών αγορών ενέργειας και ταχύτερης ανάπτυξης εγχώριας παραγωγής. Ωστόσο, μετά από έναν εξαιρετικά ψυχρό χειμώνα, οι γερμανικές αποθήκες φυσικού αερίου είναι σχεδόν άδειες, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης και αυξάνει τον κίνδυνο ενός νέου κύματος πληθωρισμού με απώλεια ανταγωνιστικότητας για τη γερμανική –και κατ’ επέκταση την ευρωπαϊκή– οικονομία.
Σχόλιο 
: Η γερμανική περίπτωση λειτουργεί ως προειδοποίηση και για χώρες όπως η Ελλάδα: χωρίς επιτάχυνση των ΑΠΕ, διαφοροποίηση προμηθευτών και κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική, κάθε γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή μεταφράζεται σε πληθωριστικό σοκ, απώλεια ανταγωνιστικότητας και βαθύτερη ενεργειακή ανασφάλεια.
#Γερμανία #Ιράν #Ενέργεια #Πετρέλαιο #ΦυσικόΑέριο #Πληθωρισμός #ΓερμανικήΟικονομία
