Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει έλλειψη πετρελαίου, παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Τονίζει όμως τα σοβαρά προβλήματα επιμελητείας και καλεί την Ευρώπη να επιταχύνει τις ανανεώσιμες πηγές και την πυρηνική ενέργεια.
Μήνυμα αποκλιμάκωσης των ανησυχιών για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου έστειλε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ), την ώρα που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τροφοδοτεί έντονη μεταβλητότητα στις τιμές και φόβους για τον εφοδιασμό. «Υπάρχει πολύ πετρέλαιο στην αγορά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ Φατίχ Μπιρόλ από τις Βρυξέλλες, επιχειρώντας να βάλει φρένο στα σενάρια ενεργειακού σοκ.
Εφοδιασμός, επιμελητεία και τι σημαίνει για τις τιμές
Ο Φατίχ Μπιρόλ αναγνώρισε ότι ο πόλεμος έχει δημιουργήσει ένα «σοβαρό πρόβλημα επιμελητείας» στη διοχέτευση του πετρελαίου, υποδεικνύοντας πως τα σημεία συμφόρησης στις θαλάσσιες οδούς και στις ασφαλιστικές καλύψεις αυξάνουν τον κίνδυνο καθυστερήσεων και κόστους. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι «δεν υπάρχει έλλειψη» φυσικού προϊόντος στην αγορά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι πρόσφατες ανατιμήσεις συνδέονται περισσότερο με τον γεωπολιτικό κίνδυνο και λιγότερο με πραγματικό έλλειμμα προσφοράς.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΔΟΕ δεν θεωρεί αναγκαία, στο παρόν στάδιο, κάποια «συλλογική δράση» για το πετρέλαιο, όπως συντονισμένες αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων από τις χώρες-μέλη. Παρ’ όλα αυτά, ο Μπιρόλ υπογράμμισε ότι «όλες οι επιλογές εξετάζονται», αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο παρέμβασης εάν η κρίση κλιμακωθεί ή εάν υπάρξει πραγματική διαταραχή στην προσφορά.
Οι τοποθετήσεις αυτές έρχονται σε μια στιγμή όπου οι τιμές του Brent κινούνται ανοδικά, με τους επενδυτές να αποτιμούν τον κίνδυνο επέκτασης της σύγκρουσης και ενδεχόμενων περιορισμών στις εξαγωγές από κρίσιμους παραγωγούς. Το μήνυμα του ΔΟΕ λειτουργεί ως αντίβαρο στον πανικό, αλλά δεν αναιρεί τη βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας.
Η Ευρώπη, το ρωσικό αέριο και η στροφή σε ανανεώσιμες και πυρηνικά
Στο επίκεντρο των επαφών του Μπιρόλ με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες βρέθηκε η ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής ενεργειακής αρχιτεκτονικής. Ο επικεφαλής του ΔΟΕ απέρριψε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο «επιστροφής» στη Ρωσία ως εναλλακτική πηγή φυσικού αερίου, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποφασίσει να απαγορεύσει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού αερίου από το φθινόπωρο του 2027.
«Ένα από τα ιστορικά λάθη της Ευρώπης ήταν να εξαρτηθεί υπερβολικά από τη Ρωσία», τόνισε, χαρακτηρίζοντας το να θεωρηθεί εκ νέου η Μόσχα εναλλακτική επιλογή ως «οικονομικά και πολιτικά εσφαλμένο». Η δήλωση αυτή λειτουργεί ως σαφής προειδοποίηση προς κυβερνήσεις και αγορές να μην αναζητήσουν βραχυπρόθεσμες «εύκολες λύσεις» που θα αναβίωναν τις παλιές εξαρτήσεις.
Αντίθετα, ο ΔΟΕ καλεί τις ευρωπαϊκές χώρες να επιταχύνουν τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να προωθήσουν, όπου είναι δυνατόν, την πυρηνική ενέργεια ως σταθερή, χαμηλών εκπομπών πηγή. Η στρατηγική αυτή, σύμφωνα με τον Μπιρόλ, είναι ο μόνος τρόπος ώστε η Ευρώπη να θωρακιστεί έναντι μελλοντικών γεωπολιτικών κραδασμών και κρίσεων εφοδιασμού, περιορίζοντας ταυτόχρονα την έκθεση στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου και αερίου.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, που ιδρύθηκε το 1974 ως απάντηση στην πετρελαϊκή κρίση του 1973 για τον συντονισμό των πολιτικών ασφάλειας εφοδιασμού, επιχειρεί σήμερα να ισορροπήσει ανάμεσα στη βραχυπρόθεσμη σταθεροποίηση των αγορών και στον μακροπρόθεσμο μετασχηματισμό του ενεργειακού συστήματος προς την καθαρή ενέργεια.
Σχόλιο 
: Το μήνυμα του ΔΟΕ στοχεύει κυρίως στη διαχείριση προσδοκιών των αγορών: δεν υπάρχει άμεση φυσική έλλειψη, αλλά η επιμελητεία και η γεωπολιτική διατηρούν τις τιμές σε καθεστώς έντονης νευρικότητας. Για την Ευρώπη, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η σημερινή τιμή του Brent, αλλά η ταχύτητα με την οποία θα απεξαρτηθεί δομικά από ορυκτά καύσιμα και γεωπολιτικά επισφαλείς προμηθευτές. Όσο καθυστερεί αυτή η μετάβαση, τόσο κάθε περιφερειακή σύγκρουση θα μεταφράζεται σε ενεργειακό και πληθωριστικό σοκ για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
#πετρέλαιο #ΔΟΕ #ενέργεια #Ευρώπη #φυσικόαέριο
