Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία βρίσκονται στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωση μίας πολυετούς εμπορικής συμφωνίας. Η συμφωνία συνδέει πρόσβαση σε αγροτικά προϊόντα με κρίσιμες πρώτες ύλες και γεωπολιτική σύγκλιση στον Ινδο-Ειρηνικό.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία αναμένεται να ολοκληρώσουν στις αρχές της επόμενης εβδομάδας μια πολυαναμενόμενη εμπορική συμφωνία, κλείνοντας έναν κύκλο διαπραγματεύσεων που είχε φτάσει σε αδιέξοδο στα τέλη του 2023. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι θα επισκεφθεί την Αυστραλία από 23 έως 25 Μαρτίου, όπου θα συναντηθεί στην Καμπέρα με τον πρωθυπουργό Άντονι Αλμπανίζι για να «σφραγίσουν» πολιτικά τη συμφωνία.
Από το ναυάγιο του 2023 στην επανεκκίνηση
Οι διαπραγματεύσεις είχαν καταρρεύσει με έντονη αντιπαράθεση στα τέλη του 2023, κυρίως λόγω διαφωνιών για τις ποσοστώσεις εισαγωγής αυστραλιανού βοείου και αμνοειδούς κρέατος στην ευρωπαϊκή αγορά. Η επανεκκίνηση των συνομιλιών ήρθε μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, γεγονός που ώθησε τις Βρυξέλλες να επιταχύνουν τη διαφοροποίηση εμπορικών και γεωπολιτικών εταίρων, ειδικά στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.
Σύμφωνα με επιστολή της φον ντερ Λάιεν προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, οι δύο πλευρές βρίσκονται «στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωση» της συμφωνίας. Στο τραπέζι βρέθηκαν δύσκολα ζητήματα: πρόσβαση αυστραλιανού κρέατος στην ΕΕ, προστασία ευρωπαϊκών προϊόντων γεωγραφικής ένδειξης, ρυθμίσεις για κρίσιμα ορυκτά, αλλά και ο αυστραλιανός φόρος πολυτελείας στα αυτοκίνητα.
Κρίσιμες πρώτες ύλες και στρατηγική Ινδο-Ειρηνικού
Πέρα από τη μείωση δασμών και μη δασμολογικών φραγμών, η συμφωνία αποκτά στρατηγικό βάρος λόγω της πρόσβασης σε κρίσιμες πρώτες ύλες. Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η συμφωνία θα διευκολύνει την πρόσβαση της Ευρώπης σε λίθιο, κοβάλτιο, σπάνιες γαίες και υδρογόνο, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Για τις Βρυξέλλες, η εμβάθυνση των δεσμών με την Αυστραλία αποτελεί γέφυρα προς τον Ειρηνικό και τον εμπορικό συνασπισμό CPTPP, σε μια περίοδο όπου η ΕΕ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από τη Ρωσία και την Κίνα. Η Αυστραλία, από την πλευρά της, επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις εξαγωγές της και να αποκτήσει πιο προβλέψιμη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά, ειδικά για αγροτικά προϊόντα και πρώτες ύλες.
Πακέτο εμπορίου και άμυνας
Την αποστολή στην Αυστραλία αναμένεται να πλαισιώσει και ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς, αν και το πρόγραμμα μπορεί να επηρεαστεί από τις διαταραχές πτήσεων στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα με την εμπορική συμφωνία, Καμπέρα και Βρυξέλλες έχουν οριστικοποιήσει μια ξεχωριστή Συμφωνία Ασφάλειας και Άμυνας (Security and Defense Partnership), στο πρότυπο αντίστοιχων συμφωνιών που η ΕΕ έχει ήδη υπογράψει με Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδά και πρόσφατα με την Ινδία.
Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας, που θα υπογράψει τη συμφωνία ασφάλειας και άμυνας, δεν αναμένεται να συμμετάσχει στο ταξίδι. Η ίδια είχε προαναγγείλει ότι η συμφωνία με την Αυστραλία θα είναι η δέκατη αυτού του τύπου, με επόμενες να ακολουθούν με την Ισλανδία και τη Γκάνα. Η σύζευξη εμπορικής και αμυντικής συνεργασίας αναδεικνύει την προσπάθεια της ΕΕ να οικοδομεί «ολοκληρωμένες» στρατηγικές σχέσεις με ομονοούντες εταίρους.
Σχόλιο 
: Η συμφωνία ΕΕ–Αυστραλίας υπερβαίνει το κλασικό εμπόριο: συνδέει αγροτικά συμφέροντα με ενεργειακή ασφάλεια, κρίσιμες πρώτες ύλες και γεωπολιτική παρουσία στον Ινδο-Ειρηνικό. Για την Ευρώπη, αποτελεί ακόμη ένα βήμα στη στρατηγική «απο-εξάρτησης» από αυταρχικά καθεστώτα, ενώ για την Αυστραλία προσφέρει αντίβαρο στις ασιατικές αγορές. Το ενδιαφέρον τώρα μετατοπίζεται στις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες σε ΕΕ και Καμπέρα, όπου αγρότες, βιομηχανία και περιβαλλοντικά λόμπι θα επιχειρήσουν να επηρεάσουν τη διαδικασία επικύρωσης.
#ΕΕ #Αυστραλία #Εμπόριο #ΠρώτεςΥλες #ΙνδοΕιρηνικός
