Με παρεμβάσεις 5,3 δισ. ευρώ έως το 2032, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο στοχεύει σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Κεντρικός άξονας η αντιμετώπιση ενεργειακής και μεταφορικής φτώχειας με ετήσια αναπροσαρμογή κριτηρίων.
Ένα εκτεταμένο πλέγμα 25 παρεμβάσεων, συνολικού προϋπολογισμού 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032, προβλέπει το ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο που κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στόχος είναι η προστασία περίπου 1,5 εκατ. ευάλωτων νοικοκυριών και 70.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων από το κόστος της πράσινης μετάβασης και την ένταξη της ενέργειας και των μεταφορών στο νέο σύστημα εμπορίας ρύπων.
Ετήσια μεταβαλλόμενα κριτήρια και Μητρώο ευάλωτων
Κεντρική καινοτομία του σχεδίου είναι ότι τα εισοδηματικά κριτήρια για τους δικαιούχους δεν θα είναι στατικά, αλλά θα αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο με βάση τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων. Τα κριτήρια καθορίζονται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού και την ύπαρξη μελών με αναπηρία, ώστε να διατηρείται σταθερός ο αριθμός των πραγματικά ευάλωτων ωφελουμένων, ανάλογα με τις οικονομικές συνθήκες και τις μεταβολές των εισοδημάτων.
Δικαιούχοι είναι νοικοκυριά με συγκεκριμένα εισοδηματικά όρια, καθώς και πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 9 εργαζόμενους και κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ. Για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας προβλέπεται η δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά. Σε αυτό θα εγγράφονται ηλεκτρονικά όσοι πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και θα λαμβάνουν ειδική «κάρτα ευάλωτου», η οποία θα λειτουργεί ως κλειδί πρόσβασης σε όλες τις δράσεις ενεργειακής στήριξης.
Το Μητρώο θα επικαιροποιείται κάθε χρόνο, επιτρέποντας στο κράτος να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο το πλήθος και το προφίλ των δικαιούχων. Παράλληλα, σε κάθε Περιφέρεια θα λειτουργεί σημείο δωρεάν υποστήριξης για ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις, με ιδιαίτερη μέριμνα για πολίτες με χαμηλές ψηφιακές δεξιότητες, ώστε να μην αποκλειστούν από τις ενισχύσεις.
Επιδότηση θέρμανσης, «Εξοικονομώ» και παρεμβάσεις στις μεταφορές
Εμβληματικό μέτρο είναι η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 100 ευρώ ετησίως για περίπου 780.000 νοικοκυριά, με προϋπολογισμό 340 εκατ. ευρώ. Η ενίσχυση δεν θα αφορά όλους τους σημερινούς δικαιούχους του επιδόματος, αλλά μόνο όσους πληρούν κάθε χρόνο τα επικαιροποιημένα κριτήρια του Ταμείου, διασφαλίζοντας πιο στοχευμένη κατανομή των πόρων.
Στον πυλώνα της ενεργειακής φτώχειας, δεσπόζει το «Εξοικονομώ για νοικοκυριά» με 1,2 δισ. ευρώ, η αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων (930 εκατ. ευρώ), η δωρεάν έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (40 εκατ. ευρώ), καθώς και η ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών για περίπου 7.000 ευάλωτους πολίτες (435 εκατ. ευρώ). Προβλέπεται επίσης εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών με 226 εκατ. ευρώ.
Στις μεταφορές, το σχέδιο περιλαμβάνει κοινωνικό leasing (174 εκατ. ευρώ), 100% επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία (51 εκατ. ευρώ), ενίσχυση των στόλων αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (129 εκατ. ευρώ) και σειρά παρεμβάσεων στο μετρό: αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 (60 εκατ. ευρώ), αναβάθμιση σταθμών (7 εκατ. ευρώ) και προμήθεια 12 νέων συρμών για τις γραμμές 2 και 3 (210 εκατ. ευρώ).
Προβλέπονται ακόμη υπηρεσίες «Μεταφορών Κατά Παραγγελία» σε Αττική, Θεσσαλονίκη και αγροτικές/ημιαστικές περιοχές, δημοτική συγκοινωνία τύπου «Athens Move», κάλυψη μεταφοράς μαθητών με αναπηρία (219 εκατ. ευρώ), αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ, ψηφιακή χαρτογράφηση όλων των σταθμών Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης, εγκατάσταση δημόσιων φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων (135 εκατ. ευρώ) και υποδομές ποδηλατοδρόμων και πεζών (93 εκατ. ευρώ).
Για τις επιχειρήσεις, προβλέπεται πρόγραμμα «Εξοικονομώ για επιχειρήσεις» (394 εκατ. ευρώ), επιδότηση για απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων από πολύ μικρές επιχειρήσεις (289 εκατ. ευρώ) και επιδότηση αντικατάστασης συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά (68 εκατ. ευρώ), συνδέοντας την κοινωνική στόχευση με την επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης.
Σχόλιο 
: Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο συνιστά μια από τις πιο δομημένες προσπάθειες σύνδεσης κλιματικής πολιτικής και κοινωνικής προστασίας. Η ετήσια αναπροσαρμογή κριτηρίων και το Μητρώο ευάλωτων μειώνουν τον κίνδυνο «διαρροών» πόρων προς μη πραγματικά ευάλωτους, αλλά αυξάνουν τις απαιτήσεις για διοικητική ικανότητα και αξιόπιστα δεδομένα. Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης, τη διαφάνεια στην επιλογή δικαιούχων και την ικανότητα των φορέων να στηρίξουν τους λιγότερο ψηφιακά εξοικειωμένους, ώστε η πράσινη μετάβαση να μην μετατραπεί σε νέο πεδίο κοινωνικών ανισοτήτων.
#KoinonikoKlimatikoTameio #energeiakiFtocheia #prasinoMetavasis
