Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανοίγει σε βάθος έρευνα για το Snapchat, εξετάζοντας ελλείψεις στην προστασία ανηλίκων και στην επαλήθευση ηλικίας. Η υπόθεση δοκιμάζει στην πράξη τη δύναμη του νέου Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κλιμακώνει τη σύγκρουση με τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες, ανοίγοντας επίσημη έρευνα σε βάρος του Snapchat για ενδεχόμενες παραβιάσεις των υποχρεώσεών του απέναντι στους ανήλικους χρήστες, όπως αυτές προβλέπονται από τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA). Στο στόχαστρο βρίσκεται η μητρική εταιρεία Snap, η οποία απειλείται, εφόσον διαπιστωθούν παραβάσεις, με πρόστιμο έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου της.
Η νομική βάση και το εύρος της έρευνας
Η υπόθεση εντάσσεται στο νέο, αυστηρότερο πλαίσιο του DSA, που δίνει στην Κομισιόν εξουσίες εποπτείας και επιβολής κυρώσεων στις πολύ μεγάλες πλατφόρμες. Ήδη έχουν ανοίξει αντίστοιχες διαδικασίες για AliExpress, Facebook και Instagram της Meta, TikTok, καθώς και για τέσσερις μεγάλους πορνογραφικούς ιστότοπους, με κοινό παρονομαστή την ανεπαρκή προστασία ανηλίκων.
Στην περίπτωση του Snapchat, οι Βρυξέλλες εστιάζουν σε τέσσερις κρίσιμους άξονες: την επαλήθευση ηλικίας, την προστασία από επιβλαβείς επαφές (grooming, σεξουαλική εκμετάλλευση, στρατολόγηση σε εγκληματικές δραστηριότητες ή ριζοσπαστικοποίηση), την έκθεση ανηλίκων σε παράνομες ή απαγορευμένες προς αυτούς αγορές (ηλεκτρονικά τσιγάρα, αλκοόλ, ναρκωτικά) και τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας και ασφαλείας που εφαρμόζονται εξ ορισμού.
Η αδύναμη επαλήθευση ηλικίας και οι κίνδυνοι grooming
Κεντρικό σημείο ανησυχίας αποτελεί το γεγονός ότι το Snapchat βασίζεται στην απλή αυτοδηλωμένη ηλικία των χρηστών. Ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής χαρακτήρισε το σύστημα επαλήθευσης ηλικίας της πλατφόρμας ως ένα από τα «πιο αδύναμα της αγοράς», επισημαίνοντας τον διπλό κίνδυνο: παιδιά που δηλώνουν ότι είναι ενήλικοι για να αποκτήσουν πρόσβαση σε περιεχόμενο, αλλά και ενήλικοι που εμφανίζονται ως ανήλικοι προκειμένου να προσεγγίσουν παιδιά.
Η Κομισιόν εξετάζει επίσης κατά πόσο τα εργαλεία αναφοράς παράνομου περιεχομένου είναι εύχρηστα και αποτελεσματικά, καθώς και αν η πλατφόρμα ενημερώνει επαρκώς γονείς και ανηλίκους για τους κινδύνους. Επιπλέον, επικρίνει τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις του Snapchat, όπως η λειτουργία «Βρες φίλους» που μπορεί να προτείνει ανηλίκους σε ενήλικους χρήστες, αλλά και οι ενεργοποιημένες εξ ορισμού ειδοποιήσεις που ενθαρρύνουν συνεχή χρήση.
Πιθανές κυρώσεις και νέα ευρωπαϊκά εργαλεία
Η έρευνα της Επιτροπής στηρίζεται σε προηγούμενη, εις βάθος διερεύνηση της ολλανδικής αρχής ανταγωνισμού και καταναλωτή, η οποία έχει αρμοδιότητες εφαρμογής του DSA σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, η Snap βρίσκεται ήδη σε διάλογο με τις Βρυξέλλες για την πιλοτική εφαρμογή ενός νέου συστήματος επαλήθευσης ηλικίας που αναπτύσσει η ΕΕ μαζί με έξι κράτη-μέλη. Το σύστημα αυτό θα επιτρέπει στους χρήστες να αποδεικνύουν ότι είναι άνω των 18 ετών χωρίς να αποκαλύπτουν προσωπικά δεδομένα, προσφέροντας έναν πιο ισορροπημένο τρόπο συμμόρφωσης με τον DSA.
Εκπρόσωπος του Snapchat αντέτεινε ότι «η ασφάλεια και η ευημερία όλων των Snapchatters είναι ύψιστη προτεραιότητα» και ότι η προστασία ιδιωτικότητας και ασφάλειας έχει ενσωματωθεί ήδη από τον σχεδιασμό, με πρόσθετες δικλίδες για εφήβους. Η εταιρεία τονίζει πως επανεξετάζει και ενισχύει συνεχώς τα μέτρα προστασίας και δηλώνει ότι έχει συνεργαστεί πλήρως με την Κομισιόν και θα συνεχίσει να το κάνει.
Η υπόθεση έρχεται σε μια συγκυρία όπου η κοινωνική και πολιτική πίεση για τον περιορισμό της εξάρτησης των παιδιών από τα social media κορυφώνεται. Ενδεικτικά, δικαστήριο στην Καλιφόρνια έκρινε πρόσφατα υπεύθυνες τις Meta και YouTube για εθιστικό σχεδιασμό πλατφορμών που έβλαψε παιδί, επιδικάζοντας αποζημίωση 3 εκατ. δολαρίων. Η Ευρώπη επιχειρεί τώρα, μέσω του DSA, να μετατρέψει αυτή τη συζήτηση σε συνεκτικό ρυθμιστικό πλαίσιο με πραγματικά δόντια για τους τεχνολογικούς κολοσσούς.
Σχόλιο 
: Η έρευνα στο Snapchat είναι καμπανάκι για όλο το οικοσύστημα των social media: η ΕΕ δείχνει ότι ο DSA δεν είναι θεωρητικό εργαλείο, αλλά πλαίσιο με υψηλά ρίσκα συμμόρφωσης και πραγματική απειλή προστίμων. Οι πλατφόρμες θα αναγκαστούν να επενδύσουν σοβαρά σε τεχνολογίες επαλήθευσης ηλικίας και σε αυστηρότερα default settings, με σημαντικό κόστος αλλά και γεωπολιτικές προεκτάσεις, καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να επιβάλει τα δικά της πρότυπα στην παγκόσμια ψηφιακή οικονομία.
#ΕΕ #Κομισιόν #Snapchat #ΠροστασίαΑνηλίκων #DSA #Τεχνολογία
