Οι ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέδειξαν πόσο στενά επιτηρείται ο δημόσιος λόγος στο Ντουμπάι. Οι influencers βρέθηκαν ανάμεσα στην προπαγάνδα, τον φόβο για κυρώσεις και την ανάγκη προστασίας της προσωπικής τους εικόνας.
Οι ιρανικές πυραυλικές και drone επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν δοκίμασαν μόνο τα συστήματα αεράμυνας της χώρας, αλλά και τα άτυπα όρια της ελευθερίας του λόγου στο Ντουμπάι. Οι χιλιάδες influencers που έχουν μετατρέψει την πόλη σε παγκόσμια σκηνή lifestyle βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με ένα καθεστώς αυστηρής εποπτείας, την ώρα που το «ασφαλές, πολυτελές καταφύγιο» των Εμιράτων έμπαινε σε αμφισβήτηση.
Ρυθμιζόμενη επιρροή και κρατική γραμμή
Τα τελευταία χρόνια, η δραστηριότητα των influencers στα ΗΑΕ έχει υπαχθεί σε αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο. Από τα μέσα του 2025, το Ομοσπονδιακό Media Council επιβάλλει υποχρεωτική αδειοδότηση σε όσους κερδίζουν χρήματα από τα κοινωνικά δίκτυα, δίνοντας στο κράτος ισχυρό εργαλείο ελέγχου του περιεχομένου.
Μετά τα ιρανικά αντίποινα, που έπληξαν κρίσιμες υποδομές και προκάλεσαν ζημιές ακόμη και στο διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι και στο εμβληματικό ξενοδοχείο Burj Al Arab, οι αρχές υπενθύμισαν ότι η «διάδοση φημών ή ανεπιβεβαίωτων πληροφοριών» αποτελεί ποινικό αδίκημα. Η Εισαγγελία προειδοποίησε ότι όποιος δημοσιεύει ή αναδημοσιεύει υλικό από «άγνωστες πηγές» κινδυνεύει με πρόστιμο έως 200.000 ντιρχάμ (περίπου 46.000 ευρώ) και φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
Παράλληλα, εξαπολύθηκε μια συντονισμένη καμπάνια δημοσίων σχέσεων για την προστασία της εικόνας των Εμιράτων. Viral βίντεο σε μορφή reel έδειχναν ξένους κατοίκους να απολαμβάνουν την καθημερινότητά τους στο Ντουμπάι, με λεζάντα την ερώτηση: «Ζεις στο Ντουμπάι, δεν φοβάσαι;» και απάντηση: «Όχι, γιατί ξέρω ποιος μας προστατεύει», πάνω σε εικόνες του εμίρη και πρωθυπουργού των ΗΑΕ, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ αλ Μακτούμ, και του διαδόχου γιου του. Πολλοί χρήστες κατηγόρησαν ανοιχτά τα accounts για πληρωμένη προπαγάνδα.
Φόβος λογοκρισίας και ρήγμα στο αφήγημα της ασφάλειας
Μέρος των influencers συνέχισε σαν να μη συμβαίνει τίποτα, ανεβάζοντας βίντεο ομορφιάς και πολυτελούς ζωής, επιχειρώντας να διατηρήσει τη ροή εσόδων. Άλλοι, όμως, κατέγραψαν τον πανικό τους, με πλάνα από εκρήξεις κοντά σε τουριστικά αξιοθέατα και αναφορές σε κλειστές πτήσεις και μπλοκαρισμένους ταξιδιώτες στο αεροδρόμιο. Σύντομα, αρκετές από αυτές τις αναρτήσεις διαγράφηκαν, καθώς επικράτησε ο φόβος για νομικές συνέπειες.
Γερμανοί influencers που ζουν στο Ντουμπάι μίλησαν ανοιχτά για σύγχυση και αυτολογοκρισία, δηλώνοντας ότι «δεν ξέρουν τι επιτρέπεται να πουν» και ότι υποχρεώθηκαν να κατεβάσουν υλικό. Η προειδοποίηση του Dubai Media Office να μην ανακυκλώνονται «παλιά βίντεο και εικόνες» από πυρκαγιές, με την απειλή ευθύνης για «ψευδές και παραπλανητικό» περιεχόμενο, ενίσχυσε το κλίμα πίεσης.
Παρά το ότι οι υλικές ζημιές περιγράφονται ως περιορισμένες, η ψυχολογική επίπτωση στους περίπου 4 εκατ. κατοίκους του εμιράτου –εκ των οποίων το 90% είναι αλλοδαποί– είναι σημαντική. Όπως επισημαίνει αναλυτής του Baker Institute, η ίδια η βάση του οικονομικού μοντέλου του Ντουμπάι, ως ασφαλούς «φορολογικού και επιχειρηματικού παραδείσου», τίθεται υπό αμφισβήτηση. Αν ο πόλεμος παραταθεί, η διεθνής κινητή κεφαλαιαγορά μπορεί να αναζητήσει εναλλακτικούς προορισμούς.
Οι υπερ-πλούσιοι και η επιμονή στο αφήγημα της κανονικότητας
Την ίδια στιγμή, μια άλλη κατηγορία influencers –υπερ-πλούσιοι επιχειρηματίες και διαδικτυακές διασημότητες– επέλεξε να ενισχύσει το αφήγημα της αδιάλειπτης κανονικότητας. Βίντεο σε κλαμπ στις 03:00 τα ξημερώματα, αναρτήσεις για «ζωντανή» νυχτερινή ζωή παρά τους βομβαρδισμούς και δηλώσεις ότι το Ντουμπάι παραμένει «στατιστικά ασφαλέστερο» από ευρωπαϊκές πόλεις, στόχευαν τόσο σε επενδυτές όσο και σε δυνητικούς μετανάστες υψηλού εισοδήματος.
Η αντιπαράθεση μεταξύ αυτών που αναδεικνύουν τον κίνδυνο και όσων προβάλλουν μια σχεδόν άφθαρτη εικόνα ασφάλειας αποτυπώνει τον νέο ρόλο των social media: εργαλείο προσωπικής εμπορικής εκμετάλλευσης, αλλά και βραχίονα κρατικής επικοινωνίας. Στο Ντουμπάι, όπου η επιρροή είναι πλέον αδειοδοτημένο επάγγελμα, η κρίση με το Ιράν κατέδειξε ότι η «ελευθερία έκφρασης» των influencers είναι αυστηρά οριοθετημένη από πολιτικές και οικονομικές προτεραιότητες.
Σχόλιο
: Η υπόθεση Ντουμπάι λειτουργεί ως προειδοποίηση και για άλλες ψηφιακές μητροπόλεις: όταν η εικόνα της πόλης γίνεται προϊόν, οι influencers μετατρέπονται σε άτυπους κρατικούς φορείς επικοινωνίας, με την «ελευθερία λόγου» να υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη διαχείρισης ρίσκου για κεφάλαια, τουρισμό και γεωπολιτική ισχύ.






