Η κυβέρνηση Τραμπ μετατρέπει τον πόλεμο με το Ιράν σε ψηφιακό θέαμα, αξιοποιώντας memes και βίντεο τύπου TikTok. Η πρωτοφανής αυτή στρατηγική προκαλεί σοβαρές αντιδράσεις σε στρατιωτικούς, αναλυτές και συμμάχους.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει εγκαινιάσει μια χωρίς προηγούμενο επικοινωνιακή στρατηγική για τον πόλεμο με το Ιράν, μετατρέποντας τις επιχειρήσεις σε περιεχόμενο τύπου TikTok και videogame. Μέσα από βίντεο-κολάζ με πυραυλικές επιθέσεις, σκηνές από ταινίες δράσης και πλάνα από δημοφιλή videogames, ο Λευκός Οίκος επιδιώκει να μεγιστοποιήσει την ψηφιακή απήχηση, αδιαφορώντας για τους παραδοσιακούς κανόνες σοβαρότητας σε περίοδο πολέμου.
Viral βίντεο, memes και «gamification» του πολέμου
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, τα βίντεο που παρήχθησαν μέσα σε τέσσερις ημέρες συγκέντρωσαν πάνω από 3 δισ. προβολές, επίδοση που χαρακτηρίζεται ως η ισχυρότερη της δεύτερης θητείας Τραμπ. Μικρή ομάδα νεαρών, «πολύ online» στελεχών επικοινωνίας δημιουργεί κλιπ που μοιάζουν με το περιεχόμενο των ιδιωτικών τους group chats: μοντάζ με φάσεις από NFL και MLB, σκηνές από το «Grand Theft Auto», αλλά και ταινίες όπως «Iron Man», «Top Gun» και «Gladiator».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί βίντεο όπου ο θρυλικός παίκτης μπόουλινγκ Pete Weber ρίχνει «strike» με ψηφιακές κορίνες που αναπαριστούν την ιρανική στρατιωτική ισχύ, υπό τους ήχους των Lynyrd Skynyrd. Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ υιοθετεί πολεμοχαρή και επιθετική ρητορική στις ενημερώσεις του Πενταγώνου, μιλώντας για «καμία επιείκεια, κανένα έλεος για τους εχθρούς» και χαρακτηρίζοντας τους Ιρανούς ηγέτες «αρουραίους» που κρύβονται υπόγεια.
Σοκ στο στρατιωτικό κατεστημένο και ανησυχία στους συμμάχους
Πρώην ανώτατοι στρατιωτικοί εκφράζουν έντονη δυσφορία. Ο απόστρατος στρατηγός Τζο Βότελ, πρώην επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης, υπογραμμίζει ότι «η απόδοση των ανδρών και γυναικών μας δεν χρειάζεται χολιγουντιανά ή videogame στολίδια». Ο αντιστράτηγος ε.α. Μπεν Χότζες σημειώνει πως η «gamified» παρουσίαση δείχνει αποκομμένη από την πραγματικότητα και κάνει τους συμμάχους να αναρωτιούνται «τι στο καλό συμβαίνει» και αν οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σοβαρά τον πόλεμο.
Στρατιωτικοί αναλυτές, όπως ο ιστορικός Τομ Ρικς, κάνουν λόγο για «μίγμα ανικανότητας και ύβρεως», επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση μοιάζει να μην ενδιαφέρεται για το πώς αντιλαμβάνεται η αμερικανική κοινή γνώμη τον πόλεμο – κάτι που θεωρείται επικίνδυνο. Παρά τα εντυπωσιακά νούμερα engagement, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η πλειονότητα των Αμερικανών, και ιδίως οι ανεξάρτητοι ψηφοφόροι, αποδοκιμάζουν τον χειρισμό της κρίσης με το Ιράν.
Στόχευση στους νέους άνδρες και κίνδυνος αντιστροφής του μηνύματος
Η στρατηγική του Λευκού Οίκου εστιάζει σε νεανικά, ιδιαίτερα ανδρικά ακροατήρια, τα οποία είχαν συμβάλει στην εκλογική νίκη του Τραμπ. Δημοκρατικοί ψηφιακοί στρατηγιστές περιγράφουν τη λογική της καμπάνιας ως «rage bait»: περιεχόμενο που προκαλεί έντονα συναισθήματα, αδιαφορώντας αν η αντίδραση είναι θετική ή αρνητική, αρκεί να αυξάνονται οι προβολές και η διάχυση.
Ωστόσο, η προσέγγιση φαίνεται να έχει παρενέργειες ακόμη και εντός του ευρύτερου MAGA χώρου. Ο δημοφιλής podcaster Τζο Ρόγκαν έχει χαρακτηρίσει τον πόλεμο με το Ιράν «τρέλα», λέγοντας ότι πολλοί ακροατές του νιώθουν «προδομένοι» επειδή ο Τραμπ επέλεξε την κλιμάκωση αντί να επικεντρωθεί σε εσωτερικά ζητήματα. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν σημαντική πτώση της αποδοχής του προέδρου στους άνδρες 18-29 ετών.
Η ειρωνεία, όπως επισημαίνουν αναλυτές, είναι ότι μια στρατηγική σχεδιασμένη για να ενθουσιάσει τη βάση μπορεί τελικά να παγιώσει αρνητικές αντιλήψεις για τον πόλεμο και την ηγεσία. Το γεγονός ότι «δεν βλέπουμε εν ενεργεία στρατιωτικούς να μοιράζονται αυτά τα βίντεο», όπως σχολιάζει Δημοκρατικός σύμβουλος, υποδηλώνει χάσμα ανάμεσα στην πραγματική εμπειρία του πολέμου και στην ψηφιακή, «διασκεδαστική» εκδοχή που προωθεί ο Λευκός Οίκος.
Σχόλιο 
: Η «gamification» του πολέμου από τον Λευκό Οίκο συμπυκνώνει μια βαθιά μετατόπιση: από τη διαχείριση της κοινής γνώμης με όρους σοβαρής ενημέρωσης, στη μάχη για κλικ, impressions και πολιτική κατανάλωση τύπου ψυχαγωγίας. Για την Ευρώπη –και την Ελλάδα– το μήνυμα είναι διπλό: αφενός, οι αποφάσεις ζωής και θανάτου σε έναν κρίσιμο γεωπολιτικό κόμβο όπως το Ιράν «ντύνονται» με αισθητική social media· αφετέρου, η αποσύνδεση μεταξύ πραγματικού κόστους και ψηφιακής αφήγησης αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων εκτιμήσεων και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Σε μια εποχή όπου η πληροφορία είναι όπλο, η σύγχυση ανάμεσα σε προπαγάνδα, ψυχαγωγία και επίσημη ενημέρωση συνιστά από μόνη της στρατηγικό ρίσκο για τη Δύση.
#ΗΠΑ #ΛευκοςΟικος #Τραμπ #Ιραν #Πενταγωνο #SocialMedia #Πολεμος
