Η επίτροπος Τερέσα Ριβέρα σκληραίνει τη στάση της για τους ευρωπαϊκούς κανόνες ψηφιακών αγορών, ενώ ενισχύει ταυτόχρονα τους δεσμούς με την Καλιφόρνια. Απορρίπτει ευθέως τις αμερικανικές πιέσεις να συνδεθούν οι εμπορικές διαπραγματεύσεις με χαλάρωση της ευρωπαϊκής ρύθμισης Big Tech.
Σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συγκυρία για τις διατλαντικές σχέσεις, η Ευρωπαία επίτροπος για την «Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση» Τερέσα Ριβέρα επέλεξε την Καλιφόρνια για να στείλει ένα διπλό μήνυμα: αφενός για την αδιαπραγμάτευτη ευρωπαϊκή κυριαρχία στη ρύθμιση της ψηφιακής οικονομίας, αφετέρου για την πρόθεση της ΕΕ να εμβαθύνει συνεργασίες με πολιτειακούς και τεχνολογικούς παίκτες στις ΗΠΑ, πέραν του Λευκού Οίκου.
Σκληρή γραμμή απέναντι στις πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ
Η Ριβέρα, μιλώντας στο Σαν Φρανσίσκο, ξεκαθάρισε ότι η Ένωση δεν πρόκειται να αποδεχθεί σύνδεση των εμπορικών διαπραγματεύσεων με τις ρυθμίσεις για τις ψηφιακές πλατφόρμες. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με δασμούς στην ΕΕ, εάν δεν χαλαρώσει την εφαρμογή των εμβληματικών κανονισμών Digital Services Act (DSA) και Digital Markets Act (DMA) έναντι των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών.
«Είμαστε κυρίαρχοι, είναι ζήτημα σεβασμού», τόνισε χαρακτηριστικά, παρομοιάζοντας τις αμερικανικές πιέσεις με παρεμβάσεις στην ιδιωτική σφαίρα. Παρά το γεγονός ότι στο παρελθόν έχει χαρακτηρίσει αυτές τις τακτικές ως «εκβιασμό», εμφανίστηκε διατεθειμένη να «διευκρινίσει» τις ευρωπαϊκές θέσεις, χωρίς όμως να δεχθεί να υπαγορεύεται στους ευρωπαίους ρυθμιστές το πώς θα νομοθετούν.
Το διακύβευμα είναι άμεσο: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ετοιμάζεται να ψηφίσει για την προώθηση μιας διατλαντικής εμπορικής συμφωνίας, με τον Αμερικανό πρεσβευτή στην ΕΕ Άντριου Πάτζερ να προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη απόρριψη θα συνιστούσε «οικονομική κακοδιαχείριση». Η Ουάσινγκτον ζητά πιο «χειροπιαστή» εμπλοκή της ΕΕ στη χαλάρωση των τεχνολογικών περιορισμών, τους οποίους θεωρεί εμπόδια στο εμπόριο.
Γέφυρες με Σίλικον Βάλεϊ και Καλιφόρνια στην ενέργεια και την τεχνολογία
Παράλληλα με τη σκληρή στάση απέναντι στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η Ριβέρα επένδυσε πολιτικό κεφάλαιο σε επαφές με τον κυβερνήτη της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ και τους διευθύνοντες συμβούλους κορυφαίων εταιρειών της Σίλικον Βάλεϊ, πολλοί εκ των οποίων βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών αρχών ανταγωνισμού.
Με τον Νιούσομ, έναν από τους πιο έντονους επικριτές του προέδρου Τραμπ, η επίτροπος εντόπισε κοινό έδαφος σε ζητήματα κλιματικής πολιτικής, ενεργειακής μετάβασης και ρύθμισης της τεχνολογίας. Τόνισε τη σημασία συνεργασίας όχι μόνο μεταξύ κυβερνήσεων, αλλά και με τον ιδιωτικό τομέα, προκειμένου να προωθηθούν πρότυπα που ευνοούν τη βιωσιμότητα και αποτρέπουν «αρπακτικές συμπεριφορές» που υπονομεύουν τη δημιουργία πλούτου μακροπρόθεσμα.
Αν και έκρινε ότι δεν είναι ώριμες οι συνθήκες για μια τυπική συμφωνία καθαρής ενέργειας με την Καλιφόρνια, αντίστοιχη με αυτή που υπέγραψε πρόσφατα η ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο, υπογράμμισε πως ήδη υπάρχει στενή τεχνική και πολιτική συνεργασία. Κατά την άποψή της, η σύγκλιση σε κοινά πρότυπα και κανόνες μπορεί να επιταχύνει τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές, ακόμη και χωρίς επίσημη διακρατική συμφωνία.
Ρυθμιστικός πλουραλισμός στις ΗΠΑ και ευρωπαϊκό αποτύπωμα
Η Ριβέρα κράτησε αποστάσεις από εσωτερικές αμερικανικές διεργασίες, αρνούμενη να σχολιάσει ευθέως νομοθετικές πρωτοβουλίες της Καλιφόρνια που μιμούνται ευρωπαϊκού τύπου ρυθμίσεις για μονοπώλια σε αναζήτηση και app stores. Ωστόσο αναγνώρισε ότι, όταν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν εκφράζει τις κοινωνικές προσδοκίες, συχνά οι πολιτείες αναλαμβάνουν ρυθμιστικό ρόλο· μια έμμεση παραδοχή ότι το «μοντέλο Βρυξελλών» λειτουργεί ως σημείο αναφοράς και πέρα από τα σύνορα της ΕΕ.
Στο μέτωπο της αντιμονοπωλιακής συνεργασίας, εμφανίστηκε αποφασισμένη να διατηρήσει στενές σχέσεις με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, παρά την αποχώρηση της μέχρι πρότινος επικεφαλής του antitrust Γκέιλ Σλέιτερ. Προανήγγειλε συναντήσεις με την ομάδα της και τον υπηρεσιακό διάδοχό της, Ομίτ Ασεφί, ώστε να συνεχιστεί η συντονισμένη εποπτεία μεγάλων διασυνοριακών συγχωνεύσεων.
Πολιτικά, η επίσκεψη Ριβέρα αναδεικνύει μια ΕΕ που επιχειρεί να μιλήσει με αυτοπεποίθηση σε ένα κατακερματισμένο αμερικανικό τοπίο: αντιπαρατίθεται ανοικτά στον Λευκό Οίκο, αλλά ταυτόχρονα χτίζει συμμαχίες με πολιτείες και τεχνολογικούς παίκτες που βλέπουν στη ρυθμιστική σταθερότητα της Ευρώπης ένα αντίβαρο στη διαρκή μεταβλητότητα της ομοσπονδιακής πολιτικής.
Σχόλιο 
: Η Ριβέρα αξιοποιεί έξυπνα το «ρυθμιστικό βάρος» της ΕΕ: στέλνει μήνυμα ότι οι κανόνες για την Big Tech δεν είναι διαπραγματεύσιμοι έναντι δασμών, ενώ ταυτόχρονα καλλιεργεί συμμαχίες με την Καλιφόρνια και τη Σίλικον Βάλεϊ. Η κίνηση δείχνει πως η Ένωση δεν περιορίζεται σε κλασική διπλωματία με την Ουάσινγκτον, αλλά παίζει σε πολλαπλά επίπεδα μέσα στις ίδιες τις ΗΠΑ, εδραιώνοντας την εικόνα της ως παγκόσμιου «ρυθμιστή προτύπων» στην ψηφιακή και πράσινη οικονομία.
#ΕΕ #ΗΠΑ #BigTech #ΨηφιακήΠολιτική #ΚλιματικήΑλλαγή
