Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγορεί τον Κιρ Στάρμερ για άρνηση χρήσης βρετανικών βάσεων στις αρχικές επιθέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν. Η αντιπαράθεση φωτίζει τις νέες ισορροπίες στη «ειδική σχέση» Λονδίνου–Ουάσιγκτον.
Η κριτική του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς τον Βρετανό πρωθυπουργό σερ Κιρ Στάρμερ κλιμακώνει θεαματικά την ένταση στις διατλαντικές σχέσεις, με αφορμή την άρνηση του Λονδίνου να επιτρέψει τη χρήση βρετανικών βάσεων στις αρχικές αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Στάρμερ «όχι Ουίνστον Τσόρτσιλ», ασκώντας προσωπική και θεσμική αμφισβήτηση στη στρατηγική του Λονδίνου για τη διαχείριση της κρίσης με την Τεχεράνη.
Η διαφωνία για τις βάσεις και η «κόκκινη γραμμή» του Λονδίνου
Οι ΗΠΑ είχαν ζητήσει να χρησιμοποιήσουν τη βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία, στο σύμπλεγμα Τσάγκος, για τις πρώτες επιθέσεις. Ο Στάρμερ αρνήθηκε, επιτρέποντας μόνο μεταγενέστερα τη χρήση βρετανικών βάσεων για «αμυντικά» πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις πυραύλων, όταν –όπως υποστήριξε– η ιρανική αντίδραση εξελίχθηκε σε άμεση απειλή για Βρετανούς πολίτες, συμφέροντα και συμμάχους στη Μέση Ανατολή.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ήταν «όχι ευχαριστημένος με το Ηνωμένο Βασίλειο», υποστηρίζοντας πως η άρνηση οδήγησε σε «πολλές επιπλέον ώρες πτήσης» για τα αμερικανικά αεροσκάφη. Περιέγραψε την απόφαση Στάρμερ ως «σοκαριστική» και σχολίασε σκωπτικά: «Αυτό δεν είναι ο Ουίνστον Τσόρτσιλ με τον οποίο έχουμε να κάνουμε».
Παράλληλα, το βρετανικό ναυτικό έστειλε τη φρεγάτα HMS Dragon για να ενισχύσει την ασφάλεια βρετανικής αεροπορικής βάσης στην Κύπρο, η οποία είχε δεχθεί επίθεση με drones, γεγονός που υπογραμμίζει τον κίνδυνο επέκτασης της σύγκρουσης.
Ρήγμα στη «special relationship» ή τακτική έντασης;
Ο πρώην Βρετανός πρέσβης στην Ουάσιγκτον, λόρδος Ντάροκ, χαρακτήρισε τις δηλώσεις Τραμπ «πολύ σκληρές» και έκανε λόγο για «σοβαρό ρήγμα» στις σχέσεις Λονδίνου–Ουάσιγκτον, επισημαίνοντας ότι η οργή του Αμερικανού προέδρου για την άρνηση των βάσεων «θα διαρκέσει». Την ίδια στιγμή, αναγνώρισε ότι η στρατιωτική και η υπηρεσιακή συνεργασία παραμένουν «όσο στενές και αποτελεσματικές όσο ποτέ».
Ο Στάρμερ, απαντώντας εμμέσως μέσω Βουλής των Κοινοτήτων, τόνισε ότι «καθήκον» του είναι να κρίνει τι εξυπηρετεί το βρετανικό εθνικό συμφέρον και ότι το Λονδίνο «δεν πιστεύει στην αλλαγή καθεστώτος από τον αέρα», αλλά θα πράξει ό,τι απαιτείται για την προστασία Βρετανών πολιτών. Σύμφωνα με τον υφυπουργό Οικονομικών Τόρστεν Μπελ, η κυβέρνηση θεωρεί πως «η πλειονότητα της χώρας στηρίζει τον πρωθυπουργό» στη διαφοροποίησή του από την Ουάσιγκτον.
Ο Τραμπ, πέρα από το ζήτημα των βάσεων, επέκρινε συνολικά την πολιτική της βρετανικής κυβέρνησης σε ενέργεια και μετανάστευση, υποστηρίζοντας ότι «η σχέση δεν είναι αυτό που ήταν» και ότι δεν περίμενε «να δει κάτι τέτοιο από το Ηνωμένο Βασίλειο». Η σύγκριση με τον Τσόρτσιλ δεν είναι μόνο προσωπική αιχμή αλλά και μήνυμα προς τη βρετανική ελίτ, ότι η Ουάσιγκτον αναμένει ευθυγράμμιση σε μείζονες στρατηγικές επιλογές.
Σχόλιο 
: Η επίθεση Τραμπ δείχνει πως η «ειδική σχέση» δεν είναι δεδομένη, αλλά εργαλείο πίεσης. Το Λονδίνο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη συμμετοχή σε αμερικανικές επιχειρήσεις και στην ανάγκη να αποδείξει προς το εσωτερικό ότι διατηρεί αυτόνομη στρατηγική κρίση. Για την Ευρώπη, η ρήξη λειτουργεί ως προειδοποίηση: η επόμενη φάση της κρίσης με το Ιράν θα κριθεί όχι μόνο στα πεδία επιχειρήσεων, αλλά και στη συνοχή του δυτικού στρατοπέδου.
#ΗΠΑ #ΗνωμενοΒασιλειο #Trump #Starmer #Ιραν #ΜεσηΑνατολη
