Οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να εξετάζουν, σε συντονισμό με το Ισραήλ, αποστολή ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για την κατάσχεση αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου. Η πληροφορία, που αποκαλύπτεται σε αμερικανικό δημοσίευμα, εάν επιβεβαιωθεί, σηματοδοτεί κλιμάκωση με απρόβλεπτες γεωπολιτικές συνέπειες.
Σενάρια που μέχρι πρόσφατα θα έμοιαζαν ακραία φαίνεται να συζητούνται πλέον σε κλειστές αίθουσες στην Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ. Σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται τέσσερις πηγές με γνώση των επαφών, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο αποστολής ομάδων ειδικών δυνάμεων στο έδαφος του Ιράν, με αποστολή την κατάσχεση αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διατηρεί η Τεχεράνη.
Κίνδυνος άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης
Μια τέτοια επιχείρηση, αν ποτέ περάσει από το στάδιο του σχεδιασμού στην υλοποίηση, θα συνιστούσε δραματική κλιμάκωση της πολυετούς κρίσης γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Η φυσική είσοδος ξένων ειδικών δυνάμεων σε ιρανικό έδαφος, με στόχο κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις ή αποθήκες υλικού, θα ισοδυναμούσε με de facto πολεμική ενέργεια, ανοίγοντας τον δρόμο για άμεση στρατιωτική σύγκρουση Ιράν – ΗΠΑ και Ιράν – Ισραήλ.
Η Τεχεράνη εδώ και χρόνια δηλώνει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα είναι ειρηνικό, ωστόσο η συσσώρευση σημαντικών ποσοτήτων εμπλουτισμένου ουρανίου, σε επίπεδα που ανησυχούν τη Δύση, τροφοδοτεί σενάρια περί εν δυνάμει στρατιωτικοποίησης. Από την άλλη πλευρά, η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ θεωρούν ότι η ύπαρξη μεγάλων αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού μειώνει δραστικά τον «χρόνο διαφυγής» που θα χρειαζόταν το Ιράν για να φτάσει σε πυρηνική ικανότητα, εφόσον λάμβανε πολιτική απόφαση.
Διπλωματία σε αδιέξοδο, ενισχύονται τα σκληρά σενάρια
Οι πληροφορίες για σχεδιασμούς κατάσχεσης ουρανίου έρχονται σε μια περίοδο όπου οι διπλωματικές προσπάθειες για αναβίωση μιας συμφωνίας τύπου JCPOA βρίσκονται ουσιαστικά σε τέλμα. Η απουσία αξιόπιστου πλαισίου ελέγχου και επιθεώρησης, σε συνδυασμό με την περιφερειακή αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή, ενισχύει τις φωνές σε Ουάσιγκτον και Ιερουσαλήμ που προκρίνουν πιο «χειρουργικές» και δυναμικές λύσεις.
Ωστόσο, η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου θα ήταν εξαιρετικά περίπλοκη επιχειρησιακά και θα έθετε σε κίνδυνο όχι μόνο τις δυνάμεις που θα συμμετείχαν, αλλά και τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή. Η Τεχεράνη διαθέτει δίκτυο συμμάχων και παραστρατιωτικών οργανώσεων σε Λίβανο, Συρία, Ιράκ και Υεμένη, που θα μπορούσαν να απαντήσουν ασύμμετρα, πλήττοντας αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους.
Επιπτώσεις για αγορές ενέργειας και διεθνή ασφάλεια
Για την παγκόσμια οικονομία, κάθε κίνηση που αυξάνει την πιθανότητα άμεσης σύγκρουσης με το Ιράν μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε αστάθεια στις αγορές ενέργειας. Το Ιράν, αλλά και τα στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών πετρελαίου, θα βρεθούν στο επίκεντρο των ανησυχιών των επενδυτών. Η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου, σε ένα ήδη εύθραυστο διεθνές περιβάλλον, θα μπορούσε να τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων.
Σε πολιτικό επίπεδο, η συζήτηση τέτοιων σεναρίων αναδεικνύει και τα όρια της αποτρεπτικής στρατηγικής της Δύσης. Όσο η διπλωματία παραμένει αδύναμη και χωρίς σαφές οδικό χάρτη, τόσο ενισχύονται τα πιο ριψοκίνδυνα στρατιωτικά σχέδια, με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας για το τελικό αποτέλεσμα.
Σχόλιο
: Η διαρροή για ενδεχόμενο σχέδιο κατάσχεσης ουρανίου λειτουργεί και ως εργαλείο πίεσης προς την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα ανεβάζει επικίνδυνα τον πήχη της αντιπαράθεσης· όσο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δείχνουν διατεθειμένες να συζητήσουν επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων, τόσο δυσκολότερη γίνεται η επιστροφή σε μια καθαρά διπλωματική τροχιά αποκλιμάκωσης.






