Ο Αμερικανός γερουσιαστής Μαρκ Γουόρνερ προτείνει στοχευμένη φορολόγηση των data centers που τροφοδοτούν την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης. Τα έσοδα θα κατευθύνονται σε προγράμματα στήριξης και επανεκπαίδευσης εργαζομένων που απειλούνται από τον αυτοματισμό.
Η συζήτηση στις ΗΠΑ για τον κοινωνικό και εργασιακό αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης περνά σε νέα φάση, με επίκεντρο πλέον όχι μόνο τους αλγορίθμους, αλλά και τις φυσικές υποδομές που τους στηρίζουν: τα data centers. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής από τη Βιρτζίνια, Μαρκ Γουόρνερ, προτείνει μια στοχευμένη φορολόγηση αυτών των εγκαταστάσεων, με στόχο τα έσοδα να χρηματοδοτήσουν την προσαρμογή των εργαζομένων στη νέα εποχή.
Ορατός φόβος για εκτόπιση εργαζομένων από την AI
Τα σημάδια ότι η AI μπορεί να οδηγήσει σε μαζική αναδιάρθρωση της αγοράς εργασίας πληθαίνουν. Στις ΗΠΑ, οι αγγελίες για θέσεις εισαγωγικού επιπέδου έχουν υποχωρήσει κατά περίπου 35% από το 2023, ενώ μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι προχωρούν σε διαδοχικά κύματα απολύσεων. Επιπλέον, μεγάλες δικηγορικές εταιρείες, σύμφωνα με τον Γουόρνερ, περιορίζουν τις προσλήψεις νέων συνεργατών, καθώς σημαντικό μέρος της αρχικής νομικής εργασίας μπορεί πλέον να εκτελεστεί από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Παρότι ορισμένα δεδομένα δείχνουν ότι η AI ακόμη δεν έχει «σβήσει» μαζικά θέσεις εργασίας, ο γερουσιαστής κάνει λόγο για «χειροπιαστό» φόβο στην κοινωνία. Αυτός ο φόβος, όπως σημειώνει, μεταφράζεται σε αυξανόμενη κοινωνική και πολιτική πίεση απέναντι στα data centers που θεωρούνται η υποδομή του νέου ψηφιακού κύματος.
Φορολόγηση data centers αντί για μορατόριουμ
Την ώρα που προσωπικότητες όπως ο Μπέρνι Σάντερς και η Αλεξάντρια Οκάζιο-Κορτές προωθούν πρόταση για μορατόριουμ στην ανάπτυξη νέων data centers, επικαλούμενοι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, θόρυβο και αύξηση του κόστους ενέργειας, ο Γουόρνερ διαφωνεί. Θεωρεί ότι ένα «πάγωμα» θα επιτρέψει σε ανταγωνιστικές χώρες, όπως η Κίνα, να επιταχύνουν και να αποκτήσουν στρατηγικό πλεονέκτημα.
Αντ’ αυτού, εισηγείται ένα μοντέλο όπου οι τοπικές κοινωνίες θα μπορούν να αποσπούν το δικό τους «λίβρα σάρκας» από τα data centers, μέσω ειδικής φορολόγησης. Τα έσοδα θα κατευθύνονται σε συγκεκριμένα, ορατά οφέλη: προγράμματα κατάρτισης για νέες δεξιότητες, ενίσχυση επαγγελμάτων με αυξημένη ζήτηση (π.χ. νοσηλευτές) ή στοχευμένα προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων στην ίδια την AI.
Από τις φοροαπαλλαγές στην υποχρέωση ανταπόδοσης
Η πρόταση του Γουόρνερ έρχεται σε μια συγκυρία όπου η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ αντιμετωπίζει με αυξανόμενη καχυποψία την τεχνητή νοημοσύνη. Πρόσφατη δημοσκόπηση δείχνει ότι το ποσοστό όσων βλέπουν αρνητικά την AI είναι σχεδόν διπλάσιο από εκείνους που την αντιμετωπίζουν θετικά. Στη Βιρτζίνια, μία από τις μεγαλύτερες αγορές data centers στον κόσμο, εξετάζεται μάλιστα η κατάργηση των υφιστάμενων φοροαπαλλαγών, οι οποίες κοστίζουν περίπου 2 δισ. δολάρια ετησίως σε χαμένα έσοδα για Πολιτεία και δήμους.
Ο γερουσιαστής υποστηρίζει ότι η βιομηχανία της AI οφείλει να αναλάβει μέρος του λογαριασμού για τη μετάβαση, αντί να επιβαρύνονται αποκλειστικά οι φορολογούμενοι. Φέρνει ως παράδειγμα την κομητεία Χένρικο στη Βιρτζίνια, όπου τα φορολογικά έσοδα από data center χρηματοδότησαν πρόγραμμα προσιτής κατοικίας. Για τον Γουόρνερ, η σύνδεση των data centers με συγκεκριμένα, απτά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες είναι ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί μια «έκρηξη με τις πιρούνες και τα δρεπάνια».
Σχόλιο 
: Η πρόταση Γουόρνερ φωτίζει το επόμενο στάδιο της παγκόσμιας συζήτησης για την AI: από τη ρύθμιση των ίδιων των μοντέλων περνάμε στη φορολογική και χωροταξική αντιμετώπιση της υποδομής τους. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που επιχειρούν να προσελκύσουν επενδύσεις σε data centers, το αμερικανικό παράδειγμα λειτουργεί ως προειδοποίηση: χωρίς σαφές κοινωνικό αντιστάθμισμα και πολιτικές επανεκπαίδευσης, η τεχνολογική ανάπτυξη μπορεί να πυροδοτήσει ισχυρή κοινωνική αντίδραση και να ανατραπεί πολιτικά.
#τεχνητή_νοημοσύνη #datacenters #φορολογία #ΗΠΑ #αγορά_εργασίας #ψηφιακή_μετάβαση
