Οι αγρότες αντιμετωπίζουν ψηλό κόστος εισροών, πτωτικές τιμές πώλησης και κλιματική αβεβαιότητα, στοιχεία που περιορίζουν τη σπορά και απειλούν την προσφορά τροφίμων. Η αδυναμία λήψης αποφάσεων στην ύπαιθρο μεταφράζεται σε αυξημένους λογαριασμούς στα σούπερ μάρκετ.
Τον Φεβρουάριο του 2026 πολλοί παραγωγοί στην ελληνική περιφέρεια βρίσκονται σε αδιέξοδο: το κόστος λιπασμάτων, σπόρων και πετρελαίου έχει αυξηθεί σημαντικά, ενώ οι τιμές πώλησης ορισμένων προϊόντων δεν επαρκούν για να καλύψουν τα έξοδα. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο αγρότης πριν ανάψει το τρακτέρ του πρέπει να απαντήσει σε ένα σύνθετο τρίγωνο ρίσκου—οικονομικό, κλιματικό και πολιτικό—που καθιστά την απόφαση «τι να σπείρω» εξαιρετικά δύσκολη.
Οικονομική πίεση και κερδοφορία
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σκληρό σιτάρι: τα διεθνή συμβόλαια διαπραγματεύονταν τον Ιανουάριο στα περίπου 245–250 ευρώ/τόνο, σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με προηγούμενες περιόδους. Τα συμβόλαια για τη νέα σεζόν κινούνται στα 0,23–0,27 ευρώ/κιλό, επίπεδα που απέχουν από το κόστος παραγωγής για πολλούς παραγωγούς. Επιπλέον, οι ενισχύσεις —όπως η βασική επιδότηση και η συνδεδεμένη ενίσχυση—συχνά δεν επαρκούν: η συνδεδεμένη για το σκληρό σιτάρι πλησιάζει τα 35 ευρώ/στρέμμα, αλλά χωρίς αυτήν η καλλιέργεια καθίσταται ζημιογόνα.
Κλιματική αστάθεια και ανασφάλεια σχεδιασμού
Η κλιματική αλλαγή έχει μετατρέψει την πρόβλεψη σε τζόγο: ξηρασίες, ανεξέλεγκτες πλημμύρες και ασυνήθιστοι παγετοί ακυρώνουν επενδύσεις και ανατρέπουν χειροπιαστούς σχεδιασμούς. Το 2025 οι παγετοί και οι ακραίες βροχοπτώσεις προκάλεσαν σημαντικές ζημίες και υψηλές αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ, επιβαρύνοντας και το δημόσιο ταμείο και την ψυχολογία των παραγωγών. Πολλοί συνεπώς προτιμούν φέτος πιο ανθεκτικές καλλιέργειες ή περιορίζουν την έκταση σποράς.
Επιλογές καλλιεργειών και πολιτικές παρεμβάσεις
Καλλιέργειες όπως ο ηλίανθος εμφανίζουν καλύτερο προφίλ κόστους‑οφέλους (χαμηλότερες εισροές, αντοχή σε ξηρασία) και προβλέπεται να αυξηθούν. Το βαμβάκι διατηρεί ενδιαφέρον λόγω συνδεδεμένων ενισχύσεων (~72 ευρώ/στρέμμα) αλλά απαιτεί νερό. Τα όσπρια και τα αρωματικά έχουν περιθώρια κέρδους, αλλά χρειάζονται δομημένες αλυσίδες διάθεσης. Τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση —αναδιανομή πόρων ΚΑΠ, ενίσχυση ΕΛΓΑ, αγροτικό τιμολόγιο ΓΑΙΑ, έκπτωση ΕΦΚ στο πετρέλαιο— είναι χρήσιμα αλλά αντιμετωπίζουν συμπτώματα και όχι τη δομή του προβλήματος.
Σχόλιο 
: Χωρίς εργαλεία τιτλοποίησης ρίσκου, συμβολαιακή γεωργία και στοχευμένες επενδύσεις σε υποδομές άρδευσης, η απόφαση του αγρότη θα παραμένει συντηρητική. Αυτό σημαίνει λιγότερη παραγωγή και πιο υψηλές τιμές στο ράφι — μία πολιτική αντιμετώπισης της ρίζας του προβλήματος είναι επιτακτική.
