Η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν φέρνει την Ινδία σε δύσκολη γεωπολιτική θέση. Ο Ναρέντρα Μόντι προβάλλει τη διπλωματία, ενώ η οικονομία δοκιμάζεται από το σοκ στο πετρέλαιο.
Η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν μεταφέρει το επίκεντρο της κρίσης επικίνδυνα κοντά στην Ινδία, δοκιμάζοντας τα όρια της παραδοσιακής πολιτικής «στρατηγικής αυτονομίας» του Νέου Δελχί. Η βύθιση ιρανικής φρεγάτας από αμερικανικό υποβρύχιο στον Ινδικό Ωκεανό, λίγο μετά την αναχώρησή της από ινδικό λιμάνι, και η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα γεωπολιτικών και οικονομικών πιέσεων για την κυβέρνηση Μόντι.
Μήνυμα Μόντι υπέρ διπλωματίας με φόντο το Raisina Dialogue
Λίγες ώρες πριν την έναρξη του Raisina Dialogue 2026 – της σημαντικότερης γεωπολιτικής διάσκεψης της Ινδίας – ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι συναντήθηκε στο Νέο Δελχί με τον πρόεδρο της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ. Οι δύο ηγέτες συζήτησαν εκτενώς τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, με τον Μόντι να επιχειρεί να τοποθετήσει την Ινδία στον ρόλο της δύναμης υπέρ της αποκλιμάκωσης.
«Η Ινδία και η Φινλανδία πιστεύουν στο κράτος δικαίου, τον διάλογο και τη διπλωματία. Συμφωνούμε ότι κανένα ζήτημα δεν μπορεί να λυθεί μόνο με στρατιωτικά μέσα. Είτε πρόκειται για την Ουκρανία είτε για τη Δυτική Ασία, θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε τον ταχύ τερματισμό των συγκρούσεων και κάθε προσπάθεια για ειρήνη», δήλωσε ο Μόντι, χρησιμοποιώντας τον ινδικό όρο για τη Μέση Ανατολή.
Ο Ινδός πρωθυπουργός έκανε λόγο για «χρυσή εποχή» στις σχέσεις Ινδίας–Ευρώπης, επιχειρώντας να αναδείξει την Ινδία ως αξιόπιστο εταίρο της Δύσης, χωρίς όμως να διαρρήξει γέφυρες με το Ιράν και τον ευρύτερο χώρο της Δυτικής Ασίας, από τον οποίο εξαρτάται ενεργειακά και διασπορικά.
Βύθιση ιρανικού πολεμικού και σιωπή του Νέου Δελχί
Η βύθιση της ιρανικής φρεγάτας IRIS Dena από αμερικανικό υποβρύχιο, ανοιχτά της Σρι Λάνκα, φορτίζει ακόμη περισσότερο το περιβάλλον ασφαλείας της Ινδίας. Το πλοίο είχε συμμετάσχει σε διεθνή ναυτική άσκηση στο Βισακαπατνάμ ως προσκεκλημένο του ινδικού ναυτικού και αποχωρούσε από την περιοχή όταν χτυπήθηκε, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Άμυνας.
Η Σρι Λάνκα ανακοίνωσε ότι ανέσυρε δεκάδες σορούς και διέσωσε επιζώντες, με πολλούς ακόμη αγνοούμενους, αναδεικνύοντας το ανθρώπινο κόστος της σύγκρουσης σε απόσταση αναπνοής από τις ινδικές ακτές. Παρά τη γεωγραφική εγγύτητα και τον συμβολισμό του γεγονότος – ιρανικό πολεμικό που βυθίζεται αμέσως μετά την παρουσία του σε ινδικό λιμάνι – η κυβέρνηση της Ινδίας αποφεύγει μέχρι στιγμής κάθε δημόσιο σχόλιο για τις επιπτώσεις του επεισοδίου.
Ο πρώην πρεσβευτής της Ινδίας στα ΗΑΕ και στο Ιράν, KC Singh, άσκησε σκληρή κριτική στο Νέο Δελχί σημειώνοντας ότι «η σιωπή δεν είναι διπλωματία» και ότι η χώρα «σπρώχνεται ολοένα και βαθύτερα σε μια γωνία». Ο ίδιος υπονοεί ότι η απουσία σαφούς τοποθέτησης ενδέχεται να περιορίσει τα περιθώρια ελιγμών της Ινδίας, καθώς η σύγκρουση αγγίζει πλέον άμεσα τον Ινδικό Ωκεανό.
Πετρέλαιο, χρηματιστήριο και αγωνία της μεσαίας τάξης
Η γεωπολιτική ένταση μεταφράζεται ήδη σε οικονομικό σοκ. Οι ινδικοί δείκτες BSE Sensex και NSE Nifty 50 πέρασαν σε θετικό έδαφος μετά από τετραήμερη βουτιά περίπου 4% που «εξάτμισε» σημαντικό πλούτο, καθώς οι επενδυτές ανησύχησαν για την άνοδο του πετρελαίου. Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί περίπου 15% από την έναρξη του πολέμου, με την διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ – απ’ όπου περνά πάνω από το 20% της παγκόσμιας προσφοράς – να διαταράσσεται από ιρανικές επιθέσεις.
Αναλυτές ενέργειας προειδοποιούν ότι τα στρατηγικά αποθέματα αργού της Ινδίας επαρκούν για λιγότερο από έναν μήνα, καθιστώντας τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη σε παρατεταμένη κρίση. Η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών, σε συνδυασμό με αποδυναμωμένη ρουπία, απειλεί να τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωρισμού, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος ζωής της τεράστιας μεσαίας τάξης αλλά και στα δημοσιονομικά περιθώρια της κυβέρνησης.
Την ώρα που οι Ινδοί επιστρέφουν στην καθημερινότητα μετά τις εορταστικές εκδηλώσεις του Χόλι, η ανησυχία για συγγενείς στη Μέση Ανατολή, για φοιτητές σε περιοχές έντασης και για την πορεία του χρηματιστηρίου αποτυπώνει πώς ένας περιφερειακός πόλεμος μετατρέπεται σε εσωτερική κοινωνικοοικονομική πίεση.
Σχόλιο 
: Η Ινδία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ευρώπη, Ιράν και αραβικό κόσμο, αλλά η σιωπή στο ναυτικό επεισόδιο δείχνει τα όρια αυτής της στρατηγικής. Καθώς ο πόλεμος μεταφέρεται στον Ινδικό Ωκεανό και το πετρέλαιο πιέζει την οικονομία, το Νέο Δελχί θα αναγκαστεί σύντομα να περάσει από τις γενικόλογες εκκλήσεις για ειρήνη σε πιο σαφείς, δύσκολες επιλογές εξωτερικής πολιτικής.
#Ινδία #Ιράν #Μόντι #Πετρέλαιο #Γεωπολιτική
