Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί υποστηρίζει ότι οι στοχευμένες δολοφονίες αξιωματούχων δεν μπορούν να κλονίσουν το θεσμικό σύστημα της Τεχεράνης. Οι δηλώσεις του έρχονται εν μέσω ισχυρισμών του Ισραήλ για εξόντωση κορυφαίων ιρανικών στελεχών ασφαλείας.
Μήνυμα αντοχής των ιρανικών θεσμών απέναντι στις στοχευμένες δολοφονίες ηγετών έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, σε δηλώσεις του στο τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera. Όπως τόνισε, η πολιτική εξόντωσης μεμονωμένων προσώπων δεν μπορεί να «κλονίσει το σύστημα», το οποίο, όπως είπε, είναι δομημένο πάνω σε θεσμούς και όχι σε άτομα.
Θεσμική συνέχεια έναντι στοχευμένων χτυπημάτων
Ο Αραγτσί υπογράμμισε ότι το ιρανικό σύστημα εξουσίας έχει σχεδιαστεί ώστε να επιβιώνει ακόμη και από την απώλεια κορυφαίων ηγετών. Ενδεικτικά ανέφερε ότι «το σύστημα επικράτησε ακόμη και όταν ο επικεφαλής του, ο Ανώτατος Ηγέτης αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε», διατύπωση που λειτουργεί ως πολιτικό μήνυμα συνέχειας: η Τεχεράνη επιδιώκει να δείξει πως, ακόμη και σε ακραίο σενάριο, οι δομές του καθεστώτος παραμένουν λειτουργικές.
Η αναφορά αυτή δεν αφορά σε επιβεβαιωμένο ιστορικό γεγονός, αλλά αναδεικνύει την προσπάθεια του Ιράν να αποθαρρύνει την αντίληψη ότι η αποκεφαλιστική στρατηγική –η εξόντωση δηλαδή της κορυφής της ιεραρχίας– μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση του πολιτικού συστήματος. Η Τεχεράνη επιχειρεί να παρουσιάσει ένα μοντέλο ανθεκτικής θεοκρατικής-θεσμικής αρχιτεκτονικής, όπου η διαδοχή είναι εξασφαλισμένη και οι μηχανισμοί ασφαλείας παραμένουν ενεργοί.
Στο στόχαστρο το ιρανικό σύστημα ασφαλείας
Οι δηλώσεις Αραγτσί εντάσσονται στο πλαίσιο της κλιμακούμενης έντασης με το Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ υποστήριξε προσφάτως ότι εξόντωσε τον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, καθώς και τον Γκολαμρεζά Σολεϊμανί, διοικητή της παραστρατιωτικής δύναμης Μπασίτζ. Η Τεχεράνη έχει επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής μόνο τον θάνατο του Σολεϊμανί, ενώ δεν έχει ακόμη επισήμως αναγνωρίσει την τύχη του Λαριτζανί.
Η στοχοποίηση τόσο του επικεφαλής της Μπασίτζ όσο και, σύμφωνα με τους ισραηλινούς ισχυρισμούς, ενός κορυφαίου αξιωματούχου του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, συνιστά ευθεία επίθεση στον πυρήνα του ιρανικού μηχανισμού εσωτερικής καταστολής και στρατηγικού σχεδιασμού. Η απάντηση Αραγτσί λειτουργεί ως προσπάθεια αποτροπής: αφενός να καθησυχάσει το εσωτερικό ακροατήριο, αφετέρου να μεταφέρει προς το εξωτερικό ότι τέτοιου τύπου επιχειρήσεις δεν επιτυγχάνουν τον στόχο τους.
Διπλωματικό μήνυμα προς Δύση και περιφέρεια
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η τοποθέτηση του Ιρανού ΥΠΕΞ απευθύνεται όχι μόνο στο Ισραήλ, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες και στους περιφερειακούς παίκτες της Μέσης Ανατολής. Το Ιράν θέλει να εμφανιστεί ως σταθερός, έστω και συγκρουσιακός, παράγοντας, ικανός να απορροφά πλήγματα χωρίς να οδηγείται σε εσωτερική αποδιοργάνωση. Αυτό έχει σημασία τόσο για τον υπολογισμό ρίσκου των αντιπάλων του, όσο και για τους συμμάχους και εταίρους του στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η επιβεβαίωση της απώλειας του διοικητή της Μπασίτζ αναδεικνύει την ένταση του «αόρατου πολέμου» που διεξάγεται με επιθέσεις, στοχευμένες δολοφονίες και επιχειρήσεις πληροφοριών. Η επιμονή στην έννοια των θεσμών υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη προετοιμάζεται για μακροχρόνια αντιπαράθεση, επενδύοντας στην ανθεκτικότητα του εσωτερικού της πλαισίου εξουσίας.
Σχόλιο
: Οι δηλώσεις Αραγτσί είναι περισσότερο στρατηγική επικοινωνίας παρά απλή διαπίστωση: το Ιράν επιχειρεί να θωρακίσει την εικόνα του ως ανθεκτικού καθεστώτος, στέλνοντας μήνυμα ότι η πολιτική των στοχευμένων δολοφονιών δεν αλλάζει τους συσχετισμούς ισχύος, αλλά απλώς κλιμακώνει έναν ήδη επικίνδυνο κύκλο αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή.






