Ο ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Ισραέλ Κατζ φέρεται να δήλωσε ότι κάθε νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν θα αποτελεί στόχο. Η φρασεολογία αυτή κλιμακώνει περαιτέρω τη ρητορική αντιπαράθεση Τελ Αβίβ – Τεχεράνης.
Η δήλωση που αποδίδεται στον υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ Ισραέλ Κατζ, ότι «κάθε νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν είναι στόχος», έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη εκρηκτική γεωπολιτική συγκυρία στη Μέση Ανατολή. Αν και οι διαθέσιμες πληροφορίες για το ακριβές πλαίσιο και το πλήρες περιεχόμενο της τοποθέτησης είναι περιορισμένες, η ίδια η διατύπωση αρκεί για να αναδείξει τον βαθμό έντασης στις ισραηλινοϊρανικές σχέσεις.
Κλιμάκωση ρητορικής και μηνύματα αποτροπής
Η φράση ότι οποιοσδήποτε νέος ανώτατος ηγέτης στο Ιράν θα αποτελεί «στόχο» μπορεί να διαβαστεί σε δύο επίπεδα. Πρώτον, ως ωμή προειδοποίηση προς την ιρανική ηγετική ελίτ ότι το Ισραήλ διατηρεί ως στρατηγική επιλογή την πλήρη στοχοποίηση του ανώτατου πολιτικοθρησκευτικού κέντρου εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Δεύτερον, ως μήνυμα αποτροπής προς ενδεχόμενους διαδόχους, σε μια περίοδο που η Τεχεράνη βρίσκεται υπό εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις.
Στο στρατηγικό δόγμα του Ισραήλ, η Τεχεράνη θεωρείται ο βασικός υπαρξιακός αντίπαλος, με επίκεντρο το πυρηνικό της πρόγραμμα, την ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων και την υποστήριξη ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή. Δηλώσεις σαν αυτή του Κατζ εδράζονται σε μια λογική «μέγιστης πίεσης», όπου η ρητορική κλιμάκωση χρησιμοποιείται ως εργαλείο ψυχολογικής και πολιτικής πίεσης, τόσο προς το ιρανικό καθεστώς όσο και προς τους συμμάχους του.
Κίνδυνος παρερμηνειών και περιφερειακή αστάθεια
Η στοχοποίηση, έστω και σε επίπεδο λόγου, ενός θεσμού όπως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγγίζει τον πυρήνα της κρατικής υπόστασης της χώρας. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο παρερμηνειών και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου η απευθείας επικοινωνία μεταξύ Τελ Αβίβ και Τεχεράνης είναι ανύπαρκτη και η διαμεσολάβηση τρίτων χωρών γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Για τις αγορές ενέργειας, κάθε τέτοια δήλωση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ο Περσικός Κόλπος παραμένει η πιο εύφλεκτη γεωπολιτική ζώνη του πλανήτη. Οποιαδήποτε κλιμάκωση με εμπλοκή Ιράν και Ισραήλ θα μπορούσε να επηρεάσει τις ροές πετρελαίου και να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς, με άμεσο αντίκτυπο και στις ευρωπαϊκές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής.
Παράλληλα, τέτοιου τύπου τοποθετήσεις δυσκολεύουν κάθε διπλωματική πρωτοβουλία αποκλιμάκωσης, καθώς στενεύουν τα περιθώρια συμβιβαστικών λύσεων και ενισχύουν τα σκληροπυρηνικά ακροατήρια και στις δύο πλευρές. Οι δυτικές κυβερνήσεις θα κληθούν εκ νέου να ισορροπήσουν ανάμεσα στην υποστήριξη της ασφάλειας του Ισραήλ και στην ανάγκη αποφυγής μιας ευρείας περιφερειακής ανάφλεξης.
Σχόλιο
: Η φράση Κατζ δεν είναι απλή ρητορική υπερβολή, αλλά συνειδητή κίνηση ψυχολογικού πολέμου, που όμως αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η πραγματική απειλή δεν είναι μόνο στρατιωτική, αλλά και οικονομική: μια νέα κρίση στον Περσικό Κόλπο θα μεταφραστεί άμεσα σε ακριβότερη ενέργεια και ανατροπή των σχεδιασμών για σταθεροποίηση των τιμών.






