Το Ισραήλ εξαπέλυσε συντονισμένες επιθέσεις σε «στόχους του καθεστώτος» στην Τεχεράνη και θέσεις της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό. Η σύγκρουση γενικεύεται, με άμεσες γεωπολιτικές και ενεργειακές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.
Νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση φαίνεται να λαμβάνει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε κύμα αεροπορικών πληγμάτων σε «στόχους του καθεστώτος» στην Τεχεράνη, ενώ παράλληλα χτύπησε θέσεις της σιιτικής οργάνωσης Χεζμπολάχ στην πρωτεύουσα του Λιβάνου, Βηρυτό. Οι επιχειρήσεις αυτές έρχονται ως απάντηση σε επανειλημμένες εκτοξεύσεις πυραύλων από το Ιράν προς το ισραηλινό έδαφος μέσα σε διάστημα λίγων ωρών.
Στρατιωτική κλιμάκωση σε Τεχεράνη και Λίβανο
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού, οι επιθέσεις στην Τεχεράνη στόχευσαν υποδομές που συνδέονται με το ιρανικό καθεστώς, χωρίς ωστόσο να δίνονται λεπτομέρειες για το είδος των εγκαταστάσεων ή τον απολογισμό σε απώλειες. Η επιλογή της ιρανικής πρωτεύουσας ως στόχου σηματοδοτεί ποιοτική αναβάθμιση της σύγκρουσης, καθώς μεταφέρει το πεδίο από τις συνήθεις «δι’ αντιπροσώπων» αναμετρήσεις σε άμεση αντιπαράθεση μεταξύ Τελ Αβίβ και Τεχεράνης.
Παράλληλα, το Ισραήλ εξαπέλυσε νέους βομβαρδισμούς σε συνοικίες της Βηρυτού όπου δραστηριοποιείται η Χεζμπολάχ, έχοντας προηγουμένως καλέσει τους κατοίκους ορισμένων περιοχών να απομακρυνθούν. Η οργάνωση ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις της απάντησαν πλήττοντας ισραηλινές μονάδες σε έξι χωριά του νοτίου Λιβάνου. Η αντιπαράθεση Ισραήλ–Χεζμπολάχ έχει ήδη εξελιχθεί στο πιο αιματηρό «παράπλευρο» μέτωπο του πολέμου, με πάνω από 1.000 νεκρούς στον Λίβανο και περισσότερους από 1 εκατ. εκτοπισμένους, γεγονός που επιβαρύνει δραματικά την ήδη εύθραυστη λιβανική οικονομία.
Περιφερειακές αντιδράσεις και ενεργειακές επιπτώσεις
Η κλιμάκωση δεν περιορίζεται στο δίπολο Ισραήλ–Ιράν. Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες του Κόλπου βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, καθώς η Τεχεράνη έχει ήδη στοχοποιήσει υποδομές και εδάφη τους με drones και πυραύλους. Το Ριάντ ανακοίνωσε την αναχαίτιση 22 μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε ανατολικές περιοχές, επιβεβαιώνοντας ότι η σύγκρουση τείνει να μετατραπεί σε ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο δι’ αντιπροσώπων.
Ταυτόχρονα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διαχειριστεί τις δευτερογενείς συνέπειες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Οι επιθέσεις του Ιράν σε δεξαμενόπλοια και η de facto παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου– έχουν προκαλέσει έντονη άνοδο των τιμών. Ως βραχυπρόθεσμο «βαλβίδα ασφαλείας», οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν προσωρινή άρση κυρώσεων για ιρανικό πετρέλαιο που ήδη βρίσκεται σε δεξαμενόπλοια, επιτρέποντας την πώλησή του μέχρι τα μέσα Απριλίου, με στόχο τη συγκράτηση της εκτόξευσης των τιμών.
Ευρωπαϊκή ανησυχία και ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης ανάφλεξης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, που εξακολουθεί να αναζητά ισορροπία ανάμεσα στην ενεργειακή ασφάλεια και την πολιτική κυρώσεων, παρακολουθεί με ανησυχία την εξέλιξη. Η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενους υδρογονάνθρακες καθιστά την περιοχή ιδιαίτερα ευάλωτη σε παρατεταμένη αναταραχή στον Περσικό Κόλπο. Ήδη συζητούνται πιο ευέλικτοι στόχοι για τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου, σε μια προσπάθεια να σταλεί μήνυμα σταθερότητας στις αγορές.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η απευθείας στοχοποίηση της Τεχεράνης από το Ισραήλ αυξάνει τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, με πιθανή εμπλοκή περισσότερων κρατικών και μη κρατικών δρώντων. Οποιοδήποτε λάθος υπολογισμός –είτε από την πλευρά του Ισραήλ, είτε από την Τεχεράνη ή τις συμμαχικές τους δυνάμεις– θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύγκρουση που θα ξεπερνά τα όρια της Μέσης Ανατολής, με βαθιές επιπτώσεις σε ασφάλεια, ενέργεια και παγκόσμιο εμπόριο.
Σχόλιο 
: Η απευθείας ανταλλαγή πληγμάτων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, σε συνδυασμό με την παράλυση των Στενών του Ορμούζ, μετατρέπει μια περιφερειακή σύγκρουση σε συστημικό κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία. Αν δεν υπάρξει ταχεία διπλωματική εκτόνωση, η Ευρώπη –και μαζί της η Ελλάδα– θα βρεθούν αντιμέτωπες με νέο, παρατεταμένο ενεργειακό σοκ, που θα ανατρέψει προβλέψεις ανάπτυξης και αποπληθωρισμού για το 2026.
#Ισραήλ #Ιράν #Βηρυτός #Χεζμπολάχ #ΜέσηΑνατολή #Πετρέλαιο #Ορμούζ
