Ένα πακέτο δράσεων 1,5 δισ. ευρώ για μεταφορές, ηλεκτροκίνηση και μικροκινητικότητα διαμορφώνει νέο τοπίο στις αστικές μετακινήσεις. Στόχος είναι ταυτόχρονα η κλιματική μετάβαση, η κοινωνική συνοχή και η μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση στις μεταφορές.
Ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο επενδυτικό πακέτο ύψους 1,5 δισ. ευρώ για μεταφορές, προσβασιμότητα, ηλεκτροκίνηση και μικροκινητικότητα εντάσσει η Ελλάδα στην πρότασή της για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, επί συνόλου 5,3 δισ. ευρώ. Ο σχεδιασμός, που παρουσιάστηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, επιχειρεί να συνδέσει την πράσινη μετάβαση με χειροπιαστή βελτίωση της καθημερινότητας, ιδίως για ευάλωτες ομάδες και περιοχές με χαμηλά εισοδήματα.
Αναβάθμιση ΜΜΜ και καθολική προσβασιμότητα
Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου είναι παρεμβάσεις περίπου 0,5 δισ. ευρώ σε Μετρό, Ηλεκτρικό, λεωφορεία και σιδηρόδρομο. Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη ο στόλος ΟΑΣΑ και ΟΑΣΘ ενισχύεται με 210 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, προϋπολογισμού 129 εκατ. ευρώ. Τα οχήματα θα κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε Δυτική Αττική και Δυτική Θεσσαλονίκη, μειώνοντας τον χρόνο αναμονής κατά 15% και το λειτουργικό κόστος των αστικών συγκοινωνιών κατά 35 εκατ. ευρώ.
Στη Γραμμή 1 του Μετρό (ΗΣΑΠ) προβλέπεται ανακατασκευή 10 παλαιών συρμών, ύψους 60 εκατ. ευρώ, ώστε το headway να πέσει από 7,12 σε 5,2 λεπτά. Η αναβάθμιση συνοδεύεται από εκτεταμένες παρεμβάσεις προσβασιμότητας: φορητές ράμπες, σήμανση υψηλής αντίθεσης, ειδικές θέσεις, συστήματα στερέωσης αμαξιδίων και προσαρμοζόμενα ηχητικά μηνύματα.
Παράλληλα, με 7 εκατ. ευρώ αναβαθμίζονται όλοι οι 24 σταθμοί της Γραμμής 1, ώστε να γίνουν πλήρως προσβάσιμοι. Στόχος είναι οι μετακινήσεις ατόμων με αναπηρία να αυξηθούν από 4.000 σε 10.000 ημερησίως. Στις Γραμμές 2 και 3 του Μετρό Αθηνών, η προμήθεια 12 νέων συρμών, ύψους 210 εκατ. ευρώ, θα επιτρέψει πυκνότερα δρομολόγια (3’45’’) και καλύτερη συντήρηση, στηρίζοντας και μελλοντικές επεκτάσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον σιδηρόδρομο: 50 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε έργα προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ, δημιουργώντας έως 815.000 προσβάσιμες διαδρομές ετησίως για άτομα με αναπηρία, μειωμένη κινητικότητα και ηλικιωμένους. Σε επίπεδο ψηφιακών υπηρεσιών, 5,5 εκατ. ευρώ χρηματοδοτούν εφαρμογή εσωτερικής πλοήγησης με τεχνητή νοημοσύνη σε όλους τους σταθμούς Μετρό Αθήνας (67) και Θεσσαλονίκης (18), βασισμένη στο πιλοτικό έργο του σταθμού «Ακρόπολη».
Ηλεκτροκίνηση, μικροκινητικότητα και στοχευμένη κοινωνική πολιτική
Το σκέλος της ηλεκτροκίνησης είναι εξίσου ισχυρό. Με 135 εκατ. ευρώ σχεδιάζεται δίκτυο 4.400 δημόσια προσβάσιμων φορτιστών σε περιοχές όπου η αγορά δεν επενδύει επαρκώς, ώστε να στηριχθεί η στροφή νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων σε ηλεκτρικά οχήματα. Επιπλέον, 289 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε επιδοτήσεις για επαγγελματικά ηλεκτρικά οχήματα πολύ μικρών επιχειρήσεων, με ποσοστά ενίσχυσης 40% για ΙΧ και ελαφρά/μεσαία van και 30% για βαρέα οχήματα, μαζί με επιδότηση ιδιωτικών φορτιστών.
Στο μέτωπο των ταξί, 68 εκατ. ευρώ χρηματοδοτούν επιδοτήσεις 20.000 ευρώ (29.000 ευρώ για οχήματα προσβάσιμα σε ΑμεΑ) για αντικατάσταση συμβατικών οχημάτων με ηλεκτρικά, αρχικά σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια πανελλαδικά. Παράλληλα, το «Κοινωνικό Leasing» των 174 εκατ. ευρώ θα επιτρέψει σε 12.500 μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά να μισθώνουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο με χαμηλό μίσθωμα, έως περίπου 150 ευρώ τον μήνα, συμπεριλαμβανομένου οικιακού φορτιστή.
Ιδιαίτερη κοινωνική στόχευση έχει η 100% επιδότηση (51 εκατ. ευρώ) για ηλεκτρικά αμαξίδια, scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, μέσω ΟΠΕΚΑ σε διασύνδεση με ΕΟΠΥΥ. Συμπληρωματικά, 93 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε 12 έργα ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων, μήκους τουλάχιστον 76,8 χλμ., σε πόλεις όπως Αγρίνιο, Ιωάννινα, Αλεξανδρούπολη και στην πανεπιστημιακή διασύνδεση στην Αθήνα, με έμφαση σε περιοχές μεταφορικής και οικονομικής ευαλωτότητας.
Στο επίπεδο τοπικών συγκοινωνιών, το πρόγραμμα «ATHENS MOVE» (11,2 εκατ. ευρώ) δημιουργεί τέσσερις νέες γραμμές δημοτικής συγκοινωνίας με 17 ηλεκτρικά λεωφορεία και πλήρως προσβάσιμες στάσεις, συμπληρώνοντας το δίκτυο ΟΑΣΑ. Παράλληλα, αναπτύσσονται υπηρεσίες «Μεταφορών Κατά Παραγγελία» σε αστικές και αγροτικές/ημιαστικές περιοχές με περίπου 100 ηλεκτρικά λεωφορεία και εθνική πλατφόρμα κρατήσεων, αναγνωρίζοντας θεσμικά αυτό το μοντέλο ως μορφή δημόσιας μεταφοράς.
Τέλος, 219 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στη μεταφορά μαθητών με αναπηρία σε Αττική, Θεσσαλονίκη, ορεινές και νησιωτικές περιοχές, με ειδικά διαμορφωμένα ηλεκτρικά ή υβριδικά οχήματα, σημεία φόρτισης σε σχολεία και ψηφιακή παρακολούθηση στόλου. Η επένδυση στοχεύει στην κάλυψη περίπου του 70% των εθνικών αναγκών, μειώνοντας δραστικά την επιβάρυνση των οικογενειών.
Σχόλιο 
: Το πακέτο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου λειτουργεί ως de facto εθνικό σχέδιο για τις μεταφορές της επόμενης δεκαετίας: συνδυάζει επενδύσεις σε σκληρές υποδομές με στοχευμένες κοινωνικές ενισχύσεις, μετατρέποντας την κλιματική πολιτική από αφηρημένο στόχο σε απτή βελτίωση της καθημερινότητας. Η πρόκληση πλέον δεν είναι ο σχεδιασμός, αλλά η ταχεία και αποτελεσματική υλοποίηση, χωρίς καθυστερήσεις σε διαγωνισμούς και με πραγματική μέριμνα ώστε οι πόροι να φτάσουν πρώτα σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
#Μεταφορές #Ηλεκτροκίνηση #ΚοινωνικόΚλιματικόΤαμείο #ΜΜΜ #ΑμεΑ
