Η βύθιση της ιρανικής φρεγάτας IRIS Dena από αμερικανικό υποβρύχιο ανοικτά της Σρι Λάνκα συνιστά ιστορική στρατιωτική ενέργεια. Το περιστατικό σηματοδοτεί νέα, πιο επικίνδυνη φάση στον πόλεμο ΗΠΑ‑Ισραήλ με το Ιράν.
Η Ουάσιγκτον επιβεβαίωσε ότι αμερικανικό υποβρύχιο βύθισε με τορπίλη την ιρανική φρεγάτα IRIS Dena σε διεθνή ύδατα, νότια της Σρι Λάνκα στον Ινδικό Ωκεανό. Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, πρόκειται για την πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που οι ΗΠΑ βυθίζουν εχθρικό πολεμικό πλοίο με τορπιλική επίθεση, γεγονός που προσδίδει ιστορική και συμβολική βαρύτητα στο πλήγμα.
Η επιχείρηση και η διάσωση στη Σρι Λάνκα
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι «ένα αμερικανικό υποβρύχιο βύθισε ιρανικό πολεμικό πλοίο που θεωρούσε πως ήταν ασφαλές σε διεθνή ύδατα. Αντί γι’ αυτό, βυθίστηκε από τορπίλη», υπογραμμίζοντας την επιχειρησιακή εμβέλεια του αμερικανικού ναυτικού εν μέσω της κλιμάκωσης του πολέμου κατά του Ιράν.
Λίγες ώρες νωρίτερα, οι αρχές της Σρι Λάνκα είχαν ανακοινώσει ότι ναυτικές μονάδες της χώρας διεξήγαν επιχείρηση έρευνας και διάσωσης, έπειτα από σήμα κινδύνου που εξέπεμψε η IRIS Dena περίπου 40 χιλιόμετρα νότια του νησιού, εκτός των χωρικών υδάτων αλλά εντός της ζώνης έρευνας και διάσωσης της χώρας. Όταν τα σκάφη της Σρι Λάνκα έφτασαν στο σημείο, το πλοίο είχε ήδη βυθιστεί, με τις αρχές να κάνουν λόγο για λεκέδες πετρελαίου, σωσίβιες λέμβους και ναύτες που επέπλεαν στη θάλασσα.
Από το σύνολο των 180 μελών του πληρώματος, 32 διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν σε νοσοκομείο στην πόλη Γκαλέ, νότια του Κολόμπο. Αργότερα, η αστυνομία της Σρι Λάνκα ανακοίνωσε ότι έχουν περισυλλεγεί 87 σοροί Ιρανών ναυτών, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται για τον εντοπισμό των υπολοίπων. Αξιωματούχοι της χώρας απέφυγαν αρχικά να επιβεβαιώσουν τον ρόλο υποβρυχίου, διαψεύδοντας ανώνυμες πρώτες αναφορές.
Στρατηγικό μήνυμα και κίνδυνος ευρύτερης σύρραξης
Ο Χέγκσεθ χαρακτήρισε την επίθεση «σιωπηλό θάνατο» σε διεθνή ύδατα και επισήμανε ότι είναι η πρώτη βύθιση εχθρικού πλοίου με τορπίλη από τις ΗΠΑ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προσθέτοντας: «Όπως τότε, πολεμάμε για να νικήσουμε». Η φρασεολογία αυτή αναδεικνύει ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει όχι απλώς αποτροπή, αλλά σαφή στρατιωτική υπεροχή απέναντι στην Τεχεράνη.
Η IRIS Dena είναι ελαφρά φρεγάτα εγχώριας ιρανικής κατασκευής, εξοπλισμένη με αντιαεροπορικούς και αντιπλοϊκούς πυραύλους, καθώς και τορπίλες, με δυνατότητα μεταφοράς ελικοπτέρου. Η καταστροφή ενός τέτοιου πλοίου σε ανοιχτή θάλασσα, μακριά από τον Περσικό Κόλπο, στέλνει μήνυμα ότι οι αμερικανικές δυνάμεις μπορούν να πλήξουν ιρανικές ναυτικές μονάδες σε οποιοδήποτε σημείο της ευρύτερης περιοχής.
Το επεισόδιο εντάσσεται στη γενικευμένη ανάφλεξη μετά τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά στόχων στο Ιράν και τις ιρανικές απειλές για αντίποινα, ιδίως γύρω από τα στρατηγικά περάσματα του Κόλπου, όπως τα Στενά του Ορμούζ. Η βύθιση της IRIS Dena αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης, τόσο με ναυτικά επεισόδια όσο και με πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές και θαλάσσιες οδούς, με άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και την παγκόσμια ναυτιλία.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, με ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία και εξάρτηση από τις θαλάσσιες οδούς της Μέσης Ανατολής, η αστάθεια στον Ινδικό Ωκεανό και στον ευρύτερο ινδο‑ειρηνικό άξονα αποτελεί παράγοντα υψηλού ρίσκου, που μπορεί να μεταφραστεί σε αυξημένα ασφάλιστρα, καθυστερήσεις δρομολογίων και ανατιμήσεις στην ενέργεια.
Σχόλιο 
: Η επιλογή των ΗΠΑ να προχωρήσουν σε βύθιση ιρανικού πολεμικού με τορπίλη, για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν είναι απλώς τακτικό επεισόδιο, αλλά καθαρό στρατηγικό μήνυμα: η Ουάσιγκτον δείχνει ότι είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει κλιμακούμενη, θανατηφόρα ισχύ στη θάλασσα, ακόμη και μακριά από τις κλασικές εστίες έντασης. Αυτό αυξάνει τον αποτρεπτικό της ρόλο, αλλά ταυτόχρονα φέρνει την περιοχή πιο κοντά σε ένα σενάριο ανεξέλεγκτης ναυτικής σύγκρουσης, με μεγάλο ενεργειακό και γεωοικονομικό κόστος για την Ευρώπη και ειδικά για τις ναυτιλιακές δυνάμεις της.
#ΗΠΑ #Ιράν #ΙνδικόςΩκεανός #ΣριΛάνκα #IRISDena #Άμυνα #Γεωπολιτική
